Sygn. akt III U 1130/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 listopada 2014 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym :
Przewodniczący: SSO Józef Pawłowski
Protokolant: st. sekr. sądowy Ewelina Kowalska
po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawy W. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R.
o emeryturę
na skutek odwołania W. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R.
z dnia 22 września 2014 r., znak: (...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy W. P. prawo do emerytury w ustawowej wysokości począwszy od dnia 16 października 2014 r.
Sygn. akt III U 1130/14
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 6 listopada 2014 r.
Decyzją z dnia 22 września 2014 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.odmówił wnioskodawcy W. P.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej powołano art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 8 miesięcy i 27 dni; składkowe – 21 lat, 1 miesiąc i 7 dni; uzupełniające - rola – 3 lata, 2 miesiące i 21 dni; łącznie 25 lat, w tym w szczególnych warunkach/charakterze – 10 miesięcy i 14 dni. Zakład nie uwzględnił okresu od 1 lutego 1994 r. do 30 czerwca 1994 r. z tytułu zatrudnienia w S. of (...) w W. oraz okresu od 17 kwietnia 1979 r. do 31 stycznia 1994 r. w Kopalni (...) w B., jako pracy w szczególnych warunkach, ponieważ wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach, ani żadnych innych dokumentów pozwalających ustalić wykonywanie pracy w warunkach szczególnych za ww. okresy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 6 października 2014 r. wnioskodawca W. P., zarzucając jej naruszenie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, poprzez odmowe prawa do emerytury i wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu prawa do emerytury.
Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, że w dniu (...) ukończył 60 lat, nie przystąpił do OFE oraz ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej określonej w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wnioskodawca podniósł, że pracował w Kopalni (...)łącznie około 15 lat oraz 17 miesięcy w S.of (...)w W.wykonując pracę górniczą na stanowisku kierowcy, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ładował wówczas i przewoził złoża siarki.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że wnioskodawca urodził się w dniu (...), a zatem spełnił warunek wymaganego wieku emerytalnego w dniu 16 października 2014 r. W złożonym wniosku o emeryturę wskazał, że nie przystąpił do OFE. Wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił 25 lat ogólnego stażu pracy. Organ rentowy odmówił zaskarżoną decyzją przyznania odwołującemu się prawa do emerytury, ponieważ ustalono, że nie dowiódł on 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 10 miesięcy i 14 dni z tytułu zatrudnienia w (...) L. od 2 listopada 1976 r. do 15 września 1977 r. Brak jest natomiast podstaw do uznania jako pracy w szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia w S. of (...) w W. od 1 lutego 1994 r. do 30 czerwca 1995 r. i w Kopalni (...) w B. od 17 kwietnia 1979 r. do 31 stycznia 1994 r. (łącznie 15 lat, 3 miesiące i 25 dni). Wnioskodawca nie przedłożył dokumentacji wskazującej na pracę w szczególnych warunkach, świadectwa pracy w szczególnych warunkach. W aktach istnieją jedynie ogólne świadectwa pracy, z których wynika, że wnioskodawca zatrudniony był w tych okresach pracy jako kierowca samochodu ciężarowego – operator żurawia samojezdnego (I okres), kierowca samochodowy – operator dźwigu (II okres).
Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca W. P., ur. dnia (...), w dniu 16 września 2014 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając w nim, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Do wniosku wnioskodawca dołączył dokumentację poświadczającą przebieg zatrudnienia, w tym w szczególności: świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawione przez Spółdzielnię Kółek Rolniczych w L., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy od 2 listopada 1976 r. do 15 września 1977 r., i w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy ciągnika, kombajnu lub pojazdów gąsienicowych na stanowisku kierowcy ciągnika.
W aktach organu rentowego zalega również: świadectwo pracy z dnia 30 czerwca 1995 r. wystawione przez S. of (...) Kopalnia (...) w B., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tej Kopalni, w pełnym wymiarze czasu pracy, w okresie od 17 kwietnia 1979 r. do 31 stycznia 1994 r. na stanowisku kierowca samochodowy – operator dźwigu, operator ładowarki – D, kierowca samochodowy, z tym że w okresie od 2 sierpnia 1993 r. do 31 sierpnia 1993 r. korzystał z urlopu bezpłatnego; świadectwo pracy z dnia 28 grudnia 1995 r. wystawione przez (...) Company w W., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w (...) Ltd., na pełny etat w okresie od 1 lutego 1994 r. do 30 czerwca 1995 r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego – operatora żurawia samojezdnego, z tym że w okresie od 11 maja 1994 r. do 31 lipca 1994 r. i od 1 sierpnia 1994 r. do 23 sierpnia 1994 r. korzystał z urlopu bezpłatnego.
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, ZUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 22 września 2014 r., na podstawie której odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach.
ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 8 miesięcy i 27 dni; składkowe – 21 lat, 1 miesiąc i 7 dni; uzupełniające - rola – 3 lata, 2 miesiące i 21 dni; łącznie 25 lat, w tym w szczególnych warunkach/charakterze – 10 miesięcy i 14 dni.
Dowód – akta organu rentowego:
- wniosek emerytalny z dnia 16.09.2014 r.,
- świadectwa pracy, świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach,
- zaskarżona decyzja ZUS z dnia 22.09.2014 r.
Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca był zatrudniony w Kopalni (...)w B.w okresie od 17 kwietnia 1979 r. do 30 czerwca 1995 r. Wnioskodawca woził wówczas siarkę samochodami ciężarowymi o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony S., J., K.– z kopalni na składowisko, gdzie była ona następnie przeładowywana na wagony kolejowe. Zdarzało się sporadycznie, że w trakcie nocnej zmiany pracował na ładowarce i na dźwigu, zwłaszcza kiedy trzeba było podepchnąć siarkę.
Dowód:
- zeznania świadka M. P.,
- zeznania świadka J. T.,
- przesłuchanie wnioskodawcy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, których domniemanie prawdziwości wynika z art. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków M. P. i J. T. oraz wnioskodawcy W. P., jako logicznym, spójnym, wzajemnie się uzupełniającym. Wynika z nich jednoznacznie, w jakim charakterze i przy jakich pracach był zatrudniony wnioskodawca w spornym okresie czasu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcy W. P. należy uznać za uzasadnione.
Na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2 art. 184).
Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Według § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia.
Zgodnie z § 4 cytowanego rozporządzenia - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Bezsporne pozostaje, że wnioskodawca w dniu 16 października 2014 r. ukończył 60 lat, posiada 25 lat okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających, a ponadto nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 8 miesięcy i 27 dni; składkowe – 21 lat, 1 miesiąc i 7 dni; uzupełniające - rola – 3 lata, 2 miesiące i 21 dni; łącznie 25 lat, w tym w szczególnych warunkach/charakterze – 10 miesięcy i 14 dni, z tytułu zatrudnienia w (...) L. od 2 listopada 1976 r. do 15 września 1977 r.
Istotą sporu w niniejszym postępowaniu była natomiast kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca był zatrudniony w warunkach szczególnych również w Kopalni (...) w B. ( (...) Ltd. – Kopalnia (...), a następnie od 1 lutego 1994 r. S. of (...) Ltd.) na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, w okresie od 17 kwietnia 1979 r. do 30 czerwca 1995 r., z wyłączeniem okresów korzystania z urlopu bezpłatnego od 2 sierpnia 1993 r. do 31 sierpnia 1993 r., od 11 maja 1994 r. do 31 lipca 1994 r. i od 1 sierpnia 1994 r. do 23 sierpnia 1994 r.
Wskazane wyżej stanowisko wymienione zostało w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, dziale VIII – „W transporcie i łączności”, poz. 2 – „Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach w wykazie A, Dziale VIII, poz. 2, pkt 2 – „kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony”.
Należy mieć na uwadze, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadków i stron.
W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi w art. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 477 8 i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie, art. 473 § 1 k.p.c. stanowi, że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał łącznie ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia (...)r., a więc od ukończenia 60 roku życia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.