Art. 292. k.p.c. Zarządzenie oględzin

Sąd może zarządzić oględziny bez udziału lub z udziałem biegłych, a stosownie do okoliczności – również w połączeniu z przesłuchaniem świadków.

Komentarz do Art. 292. kpc

Art. 292 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi istotny element procedury dowodowej, umożliwiając sądowi przeprowadzenie oględzin jako środka dowodowego. Przepis ten daje sądowi elastyczność w zakresie sposobu przeprowadzenia oględzin, co może być kluczowe dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Analiza przepisu

Oględziny bez udziału biegłych: Sąd może zdecydować się na przeprowadzenie oględzin samodzielnie, bez udziału biegłych. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy przedmiot oględzin jest na tyle prosty, że nie wymaga specjalistycznej wiedzy. Przykładem może być oględziny miejsca zdarzenia w sprawie o naruszenie posiadania.
Oględziny z udziałem biegłych: W przypadkach, gdy przedmiot oględzin wymaga specjalistycznej wiedzy, sąd może zarządzić przeprowadzenie oględzin z udziałem biegłych. Biegli mogą dostarczyć sądowi fachowej wiedzy, która jest niezbędna do prawidłowej oceny dowodów. Przykładem może być oględziny budynku w sprawie o wady budowlane, gdzie konieczna jest ocena techniczna.
Oględziny w połączeniu z przesłuchaniem świadków: Przepis przewiduje również możliwość połączenia oględzin z przesłuchaniem świadków. Taka kombinacja może być szczególnie użyteczna, gdy świadkowie mogą dostarczyć istotnych informacji na miejscu oględzin. Na przykład, w sprawie dotyczącej granic nieruchomości, przesłuchanie świadków na miejscu może pomóc w dokładnym ustaleniu przebiegu granic.

Stosowanie przepisu w praktyce

Decyzja o zarządzeniu oględzin, z udziałem biegłych lub bez, oraz ewentualnym połączeniu ich z przesłuchaniem świadków, należy do sądu i powinna być podejmowana z uwzględnieniem specyfiki danej sprawy. Sąd powinien kierować się zasadą ekonomii procesowej oraz dążyć do jak najpełniejszego i najdokładniejszego ustalenia stanu faktycznego.

Znaczenie dla stron postępowania

Dla stron postępowania art. 292 k.p.c. ma istotne znaczenie, ponieważ umożliwia sądowi dokładne zbadanie okoliczności sprawy. Strony powinny być świadome, że sąd może skorzystać z tego środka dowodowego, i odpowiednio przygotować się do oględzin, na przykład poprzez zgłoszenie wniosków dowodowych dotyczących udziału biegłych lub świadków.

Podsumowanie

Art. 292 k.p.c. jest ważnym narzędziem w rękach sądu, umożliwiającym przeprowadzenie oględzin w sposób najbardziej adekwatny do okoliczności sprawy. Elastyczność tego przepisu pozwala na dostosowanie procedury dowodowej do specyfiki konkretnej sprawy, co sprzyja dokładnemu ustaleniu stanu faktycznego i wydaniu sprawiedliwego wyroku.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zarządzenie oględzin

udział biegłych

Art. 291. kpc Art. 293. kpc