Art. 263. k.p.c. Świadkowie przesłuchiwani w miejscu ich pobytu

Świadka, który nie może się stawić na wezwanie z powodu choroby, niepełnosprawności lub innej niedającej się usunąć przeszkody, przesłuchuje się w miejscu jego pobytu.

Komentarz do Art. 263. kpc

Art. 263 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi istotny przepis regulujący procedurę przesłuchiwania świadków, którzy z różnych przyczyn nie mogą stawić się osobiście na wezwanie sądu. Przepis ten przewiduje możliwość przesłuchania świadka w miejscu jego pobytu, jeżeli nie może on stawić się w sądzie z powodu choroby, niepełnosprawności lub innej niedającej się usunąć przeszkody.

Komentarz do Art. 263 k.p.c.

Cel przepisu:
- Przepis ten ma na celu zapewnienie, że wszystkie istotne dowody mogą być zebrane i uwzględnione w postępowaniu sądowym, nawet jeśli świadek nie jest w stanie osobiście stawić się w sądzie. W ten sposób przepis ten służy realizacji zasady prawdy materialnej oraz zapewnia, że postępowanie sądowe nie zostanie niepotrzebnie przedłużone lub utrudnione z powodu nieobecności świadka.
Przesłanki zastosowania:
- Choroba: Świadek może być przesłuchany w miejscu swojego pobytu, jeżeli z powodu choroby nie jest w stanie stawić się w sądzie. Choroba musi być na tyle poważna, że uniemożliwia świadkowi podróż do sądu.
- Niepełnosprawność: Przepis obejmuje również sytuacje, w których świadek z powodu niepełnosprawności nie może stawić się na wezwanie sądu. Niepełnosprawność może być zarówno fizyczna, jak i psychiczna.
- Inna niedająca się usunąć przeszkoda: Przepis przewiduje także inne przeszkody, które uniemożliwiają stawienie się świadka w sądzie. Przeszkody te muszą być na tyle poważne, że nie można ich usunąć w sposób umożliwiający świadkowi stawienie się w sądzie.
Procedura przesłuchania:
- Przesłuchanie świadka w miejscu jego pobytu odbywa się zazwyczaj w obecności sędziego lub wyznaczonego przez sąd urzędnika. Może to być również przeprowadzone przez sąd rejonowy właściwy dla miejsca pobytu świadka, jeżeli sąd prowadzący sprawę uzna to za stosowne.
- Przesłuchanie może odbywać się również z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, takich jak wideokonferencje, jeżeli sąd uzna to za odpowiednie i technicznie możliwe.
Znaczenie dla postępowania:
- Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia sprawiedliwości proceduralnej. Umożliwia on zebranie pełnego materiału dowodowego, co jest niezbędne do wydania sprawiedliwego wyroku.
- Zapewnia również, że prawa świadków, którzy z obiektywnych przyczyn nie mogą stawić się w sądzie, są odpowiednio chronione.
Praktyczne zastosowanie:
- W praktyce sądowej przepis ten jest stosowany stosunkowo często, zwłaszcza w sprawach, gdzie świadkowie są osobami starszymi, chorymi lub niepełnosprawnymi.
- Sąd, decydując się na przesłuchanie świadka w miejscu jego pobytu, powinien dokładnie ocenić, czy przesłanki wskazane w przepisie są spełnione, aby uniknąć nadużyć.

Podsumowanie

Art. 263 k.p.c. jest przepisem, który w sposób elastyczny i humanitarny podchodzi do kwestii przesłuchiwania świadków, którzy z powodu choroby, niepełnosprawności lub innych przeszkód nie mogą stawić się w sądzie. Przepis ten zapewnia, że postępowanie sądowe może toczyć się sprawnie i sprawiedliwie, a wszystkie istotne dowody mogą być uwzględnione, nawet jeśli świadek nie jest w stanie osobiście stawić się na wezwanie sądu.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 262. kpc Art. 263¹. kpc