Art. 228. k.p.c. Fakty notoryjne i znane z urzędu

§ 1. Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. Sąd bierze je pod rozwagę nawet bez powołania się na nie przez strony.

§ 2. Nie wymagają dowodu również fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna oraz fakty znane sądowi z urzędu, jednakże sąd powinien zwrócić na nie uwagę stron.

Komentarz do Art. 228. kpc

Art. 228 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) jest jednym z kluczowych przepisów regulujących zasady dowodzenia w postępowaniu cywilnym. Przepis ten wprowadza istotne uproszczenia w zakresie ustalania faktów, które nie wymagają dowodu, co ma na celu przyspieszenie i uproszczenie postępowania sądowego. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego artykułu.

Fakty powszechnie znane

Pierwsza część art. 228 § 1 k.p.c. stanowi, że fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. Fakty powszechnie znane to takie, które są znane szerokiemu kręgowi osób, nie tylko w danej społeczności lokalnej, ale również w skali kraju czy nawet globalnie. Przykładem takich faktów mogą być wydarzenia historyczne, święta państwowe, czy też powszechnie znane zjawiska przyrodnicze.

Fakty powszechnie dostępne

Druga część przepisu odnosi się do faktów, o których informacja jest powszechnie dostępna. Są to fakty, które można łatwo zweryfikować za pomocą ogólnodostępnych źródeł, takich jak publikacje naukowe, internet, rejestry publiczne czy media. Przykładem może być informacja o kursie walut, danych statystycznych czy też ogłoszeniach urzędowych.

Fakty znane sądowi z urzędu

Trzecia kategoria to fakty znane sądowi z urzędu. Są to fakty, które sąd zna z innych postępowań, w których brał udział, lub z własnej działalności orzeczniczej. Przykładem może być wiedza sądu o stanie prawnym nieruchomości wynikająca z wcześniejszych spraw dotyczących tej samej nieruchomości.

Obowiązek informowania stron

Mimo że fakty te nie wymagają dowodu, sąd ma obowiązek zwrócić na nie uwagę stron. Jest to istotne z punktu widzenia zasady kontradyktoryjności i równości stron w postępowaniu. Strony powinny mieć możliwość odniesienia się do tych faktów, przedstawienia swoich argumentów i ewentualnie podjęcia działań procesowych, które uznają za stosowne.

Znaczenie praktyczne

Art. 228 k.p.c. ma duże znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala na wyeliminowanie konieczności przeprowadzania dowodów na fakty, które są oczywiste lub łatwo weryfikowalne. Dzięki temu postępowanie sądowe staje się bardziej efektywne i mniej czasochłonne. Jednocześnie przepis ten chroni strony przed koniecznością udowadniania faktów, które są powszechnie znane lub łatwo dostępne, co mogłoby być niepotrzebnym obciążeniem.

Podsumowanie

Art. 228 k.p.c. wprowadza istotne uproszczenia w zakresie dowodzenia faktów w postępowaniu cywilnym. Fakty powszechnie znane, powszechnie dostępne oraz znane sądowi z urzędu nie wymagają dowodu, co przyspiesza i upraszcza postępowanie. Jednocześnie sąd ma obowiązek informowania stron o tych faktach, co zapewnia przestrzeganie zasady kontradyktoryjności i równości stron. Przepis ten ma zatem duże znaczenie praktyczne i przyczynia się do efektywności postępowania sądowego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Fakt powszechny

rozwaga sądu

powołanie strony

informacja dostępna

fakt urzędowy

uwaga stron

dowód faktu

powszechna informacja

znany fakt.

Art. 227.Art. 229.