Art. 259. k.p.c. Niemożność bycia świadkiem

Świadkami nie mogą być:

1) osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń;

2) wojskowi i urzędnicy niezwolnieni od zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone" lub "poufne" oraz osoby zobowiązane do zachowania tajemnicy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli ich zeznanie miałoby być połączone z jej naruszeniem;

3) przedstawiciele ustawowi stron oraz osoby, które mogą być przesłuchane w charakterze strony jako organy osoby prawnej lub innej organizacji mającej zdolność sądową;

4) współuczestnicy jednolici.

Komentarz do Art. 259. kpc

Art. 259 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) określa kategorie osób, które nie mogą być świadkami w postępowaniu cywilnym. Przepis ten ma na celu zapewnienie rzetelności i wiarygodności zeznań świadków oraz ochronę określonych tajemnic i interesów prawnych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych kategorii osób wyłączonych z możliwości bycia świadkami:

Osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń:
- Ta kategoria obejmuje osoby, które z powodu fizycznych lub psychicznych ograniczeń nie są w stanie prawidłowo postrzegać zdarzeń lub komunikować swoich spostrzeżeń. Przykładem mogą być osoby niewidome, głuche, niemówiące lub cierpiące na poważne zaburzenia psychiczne. Celem tego wyłączenia jest zapewnienie, że świadkowie będą w stanie dostarczyć wiarygodnych i zrozumiałych zeznań.
Wojskowi i urzędnicy niezwolnieni od zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli „zastrzeżone” lub „poufne”:
- Wojskowi i urzędnicy, którzy są zobowiązani do zachowania tajemnicy informacji niejawnych, nie mogą być świadkami, jeśli ich zeznania miałyby naruszyć te tajemnice. Ochrona informacji niejawnych jest kluczowa dla bezpieczeństwa państwa i innych ważnych interesów publicznych.
Osoby zobowiązane do zachowania tajemnicy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej:
- Pracownicy Prokuratorii Generalnej RP, którzy są zobowiązani do zachowania tajemnicy, nie mogą być świadkami, jeśli ich zeznania miałyby naruszyć tę tajemnicę. Prokuratoria Generalna RP pełni istotną rolę w reprezentowaniu interesów Skarbu Państwa, a ochrona jej tajemnic jest niezbędna dla skutecznego wykonywania jej zadań.
Przedstawiciele ustawowi stron:
- Przedstawiciele ustawowi stron, tacy jak rodzice małoletnich dzieci lub opiekunowie prawni, nie mogą być świadkami w sprawach, w których reprezentują strony. Jest to związane z potencjalnym konfliktem interesów i koniecznością zachowania obiektywizmu w postępowaniu.
Osoby, które mogą być przesłuchane w charakterze strony jako organy osoby prawnej lub innej organizacji mającej zdolność sądową:
- Osoby pełniące funkcje organów osób prawnych (np. członkowie zarządu spółki) lub innych organizacji mających zdolność sądową, które mogą być przesłuchane jako strony, nie mogą jednocześnie występować jako świadkowie. Ma to na celu uniknięcie sytuacji, w której jedna osoba pełniłaby podwójną rolę w postępowaniu, co mogłoby wpłynąć na jego rzetelność.
Współuczestnicy jednolici:
- Współuczestnicy jednolici, czyli osoby, które występują w postępowaniu jako jedna strona (np. współwłaściciele nieruchomości), nie mogą być świadkami. Jest to związane z ich bezpośrednim zainteresowaniem wynikiem sprawy, co mogłoby wpłynąć na obiektywizm ich zeznań.

Podsumowując, art. 259 k.p.c. wprowadza istotne ograniczenia dotyczące możliwości bycia świadkiem w postępowaniu cywilnym, mające na celu zapewnienie rzetelności procesu oraz ochronę określonych tajemnic i interesów prawnych. Przepis ten jest kluczowy dla utrzymania wysokich standardów postępowania dowodowego i ochrony praw stron postępowania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

osoba niezdolna

wojskowy niezwolniony

urzędnik niezwolniony

informacja niejawna

klauzula zastrzeżona

klauzula poufna

tajemnica Prokuratorii

zeznanie naruszenie

przedstawiciel ustawowy

organ osoba prawna

organizacja zdolność sądowa

współuczestnik jednolity

świadek

Art. 257.Art. 259¹.