Art. 246. k.p.c. Ograniczenia dowodów ze świadków i z przesłuchania stron

Jeżeli ustawa lub umowa stron wymaga dla czynności prawnej zachowania formy pisemnej, dowód ze świadków lub z przesłuchania stron w sprawie między uczestnikami tej czynności na fakt jej dokonania jest dopuszczalny w wypadku, gdy dokument obejmujący czynność został zagubiony, zniszczony lub zabrany przez osobę trzecią, a jeżeli forma pisemna była zastrzeżona tylko dla celów dowodowych, także w wypadkach określonych w kodeksie cywilnym .

Komentarz do Art. 246. kpc

Art. 246 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) odnosi się do kwestii dowodowych w kontekście czynności prawnych, dla których wymagana jest forma pisemna. Przepis ten wprowadza wyjątki od ogólnej zasady, że dowód ze świadków lub z przesłuchania stron nie jest dopuszczalny na okoliczność dokonania czynności prawnej, jeżeli ustawa lub umowa stron wymaga dla tej czynności formy pisemnej.

Komentarz do Art. 246 k.p.c.

Zasada ogólna:
- Zgodnie z ogólną zasadą, jeżeli dla dokonania czynności prawnej wymagana jest forma pisemna, dowód ze świadków lub z przesłuchania stron na okoliczność dokonania tej czynności jest niedopuszczalny. Ma to na celu zapewnienie pewności obrotu prawnego oraz ochronę stron przed ryzykiem fałszywych zeznań.
Wyjątki od zasady ogólnej:
- Zagubienie, zniszczenie lub zabranie dokumentu przez osobę trzecią:
  - Przepis przewiduje, że dowód ze świadków lub z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli dokument obejmujący czynność prawną został zagubiony, zniszczony lub zabrany przez osobę trzecią. W takich sytuacjach, mimo braku dokumentu, strony mogą przedstawić inne dowody na okoliczność dokonania czynności prawnej.
- Forma pisemna zastrzeżona dla celów dowodowych:
  - Jeżeli forma pisemna była zastrzeżona tylko dla celów dowodowych (ad probationem), dowód ze świadków lub z przesłuchania stron jest dopuszczalny również w przypadkach określonych w Kodeksie cywilnym. Przykładem może być sytuacja, gdy strony umówiły się na formę pisemną dla celów dowodowych, ale nie zachowały tej formy, a mimo to chcą dowodzić istnienia umowy.
Znaczenie praktyczne:
- Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ umożliwia stronom dochodzenie swoich praw nawet w sytuacjach, gdy dokumenty zostały utracone lub zniszczone. Chroni to strony przed negatywnymi konsekwencjami zdarzeń losowych lub działań osób trzecich.
- Wprowadzenie możliwości dowodzenia czynności prawnej za pomocą świadków lub przesłuchania stron w określonych przypadkach zwiększa elastyczność postępowania dowodowego i pozwala na bardziej sprawiedliwe rozstrzygnięcie sporu.
Ograniczenia i ryzyka:
- Należy jednak pamiętać, że dopuszczenie dowodu ze świadków lub z przesłuchania stron w tych wyjątkowych przypadkach może wiązać się z ryzykiem fałszywych zeznań. Dlatego sąd powinien dokładnie ocenić wiarygodność przedstawionych dowodów i okoliczności utraty dokumentu.

Podsumowanie

Art. 246 k.p.c. wprowadza istotne wyjątki od zasady niedopuszczalności dowodu ze świadków lub z przesłuchania stron na okoliczność dokonania czynności prawnej wymagającej formy pisemnej. Przepis ten ma na celu ochronę stron przed negatywnymi konsekwencjami utraty dokumentów oraz zapewnienie elastyczności postępowania dowodowego. Jednocześnie wymaga od sądu szczególnej ostrożności w ocenie wiarygodności przedstawionych dowodów.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

ustawa wymaga

umowa stron

czynność prawna

forma pisemna

dowód ze świadków

przesłuchanie stron

dokument obejmujący

osoba trzecia

forma dowodowa

kodeks cywilny

Art. 245.Art. 247.