Art. 238. k.p.c. Protokół postępowania przed sędzią wyznaczonym lub przed sądem wezwanym

§ 1. Protokół sporządzony zgodnie z art. 157 § 1¹, zawierający przebieg postępowania dowodowego przed sędzią wyznaczonym lub przed sądem wezwanym, podpisują, oprócz sędziego i protokolanta, także osoby przesłuchane oraz strony, jeżeli są obecne.

§ 2. Odmowę lub niemożność podpisania stwierdza się w protokole.

Komentarz do Art. 238. kpc

Art. 238 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z podpisywaniem protokołu z przebiegu postępowania dowodowego. Przepis ten wprowadza obowiązek podpisania protokołu przez kilka kluczowych osób uczestniczących w postępowaniu, co ma na celu zapewnienie autentyczności i wiarygodności dokumentacji procesowej.

Analiza przepisu:

Zakres zastosowania:
- Przepis odnosi się do protokołu sporządzonego zgodnie z art. 157 § 1¹ k.p.c., który dotyczy przebiegu postępowania dowodowego przed sędzią wyznaczonym lub przed sądem wezwanym.
- Oznacza to, że dotyczy sytuacji, w których dowody są przeprowadzane nie bezpośrednio przed sądem rozpoznającym sprawę, ale przed innym sędzią lub sądem, który został do tego wyznaczony.
Podpisywanie protokołu:
- Protokół musi być podpisany przez sędziego i protokolanta, co jest standardową procedurą mającą na celu potwierdzenie prawidłowości sporządzenia dokumentu.
- Dodatkowo, przepis wymaga podpisania protokołu przez osoby przesłuchane oraz strony, jeżeli są obecne. Ma to na celu potwierdzenie przez te osoby, że treść protokołu odpowiada rzeczywistemu przebiegowi postępowania dowodowego.
Odmowa lub niemożność podpisania:
- W przypadku odmowy podpisania protokołu przez którąkolwiek z osób, fakt ten musi być odnotowany w protokole. Jest to istotne z punktu widzenia procesowego, ponieważ odmowa podpisania może mieć różne przyczyny, w tym np. zastrzeżenia co do treści protokołu.
- Podobnie, jeżeli z jakichkolwiek przyczyn podpisanie protokołu jest niemożliwe (np. z powodu nieobecności strony lub osoby przesłuchanej), również ten fakt musi być stwierdzony w protokole.

Znaczenie praktyczne:

Autentyczność dokumentacji: Wymóg podpisania protokołu przez wszystkie wymienione osoby zwiększa jego autentyczność i wiarygodność. Jest to szczególnie ważne w kontekście późniejszej oceny dowodów przez sąd rozpoznający sprawę.
Ochrona praw stron: Możliwość odmowy podpisania protokołu oraz obowiązek odnotowania tego faktu w protokole stanowi mechanizm ochrony praw stron. Strony mają prawo zgłaszać swoje zastrzeżenia co do treści protokołu, co może mieć znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania.
Przejrzystość postępowania: Przepis ten przyczynia się do zwiększenia przejrzystości postępowania dowodowego, co jest istotne z punktu widzenia zasady jawności i rzetelności procesu sądowego.

Wnioski:

Art. 238 k.p.c. jest przepisem, który ma na celu zapewnienie rzetelności i wiarygodności dokumentacji procesowej poprzez wprowadzenie obowiązku podpisania protokołu przez wszystkie kluczowe osoby uczestniczące w postępowaniu dowodowym. Odnotowanie odmowy lub niemożności podpisania protokołu stanowi dodatkowy mechanizm ochrony praw stron i przejrzystości postępowania. Przepis ten wpisuje się w szerszy kontekst zasad rzetelnego procesu i ochrony praw uczestników postępowania sądowego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

protokół sporządzony