Art. 239. k.p.c. Prawa sędziego wyznaczonego i sądu wezwanego

Sędzia wyznaczony i sąd wezwany mają w zakresie zleconego im postępowania dowodowego prawa przewodniczącego i prawa sądu orzekającego. Na ich uchybienia strony mogą zwrócić uwagę sądu nie później niż na najbliższej rozprawie.

Komentarz do Art. 239. kpc

Art. 239 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) odnosi się do procedury przeprowadzania postępowania dowodowego przez sędziego wyznaczonego lub sąd wezwany. Przepis ten ma na celu zapewnienie sprawności i efektywności w gromadzeniu dowodów, jednocześnie gwarantując stronom możliwość reagowania na ewentualne uchybienia proceduralne.

Komentarz do Art. 239 k.p.c.

1. Zakres kompetencji sędziego wyznaczonego i sądu wezwanego

Art. 239 k.p.c. przyznaje sędziemu wyznaczonemu oraz sądowi wezwanemu pełne kompetencje przewodniczącego oraz sądu orzekającego w zakresie zleconego im postępowania dowodowego. Oznacza to, że w ramach przeprowadzania dowodów, sędzia wyznaczony i sąd wezwany mają takie same uprawnienia jak przewodniczący składu orzekającego oraz sąd, który prowadzi główne postępowanie. Mogą oni m.in.:

Przeprowadzać przesłuchania świadków i stron,
Zlecać ekspertyzy,
Dokonywać oględzin,
Wydawać postanowienia procesowe dotyczące dowodów.

2. Prawo stron do zwracania uwagi na uchybienia

Przepis ten również zabezpiecza interesy stron, umożliwiając im zwrócenie uwagi na ewentualne uchybienia proceduralne sędziego wyznaczonego lub sądu wezwanego. Strony mogą to zrobić najpóźniej na najbliższej rozprawie. Jest to istotne z punktu widzenia zasady kontradyktoryjności oraz prawa do rzetelnego procesu, ponieważ pozwala stronom na bieżąco kontrolować prawidłowość przeprowadzania dowodów i reagować na ewentualne nieprawidłowości.

3. Znaczenie terminu „najbliższa rozprawa”

Termin „najbliższa rozprawa” jest kluczowy, ponieważ określa moment, do którego strony mogą zgłaszać swoje zastrzeżenia. Jeżeli strona nie zgłosi uchybienia do tego momentu, traci możliwość powoływania się na nie w dalszym toku postępowania. Dlatego strony powinny być czujne i aktywnie uczestniczyć w postępowaniu dowodowym, aby nie przegapić tego terminu.

4. Konsekwencje uchybień proceduralnych

Jeżeli sąd orzekający uzna, że doszło do uchybienia proceduralnego, może podjąć odpowiednie kroki w celu jego naprawienia. Może to obejmować m.in. ponowne przeprowadzenie dowodu, wykluczenie dowodu z akt sprawy, czy też inne działania mające na celu przywrócenie prawidłowego toku postępowania.

Podsumowanie

Art. 239 k.p.c. jest przepisem, który z jednej strony zapewnia efektywność i sprawność postępowania dowodowego, a z drugiej strony chroni prawa stron do rzetelnego procesu. Sędzia wyznaczony i sąd wezwany mają pełne kompetencje w zakresie przeprowadzania dowodów, ale ich działania podlegają kontroli stron, które mogą zgłaszać zastrzeżenia na najbliższej rozprawie. Przepis ten jest więc ważnym elementem mechanizmu zapewniającego sprawiedliwość proceduralną w postępowaniu cywilnym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

sędzia wyznaczony

sąd wezwany

postępowanie dowodowe

prawa przewodniczącego

prawa sądu

sąd orzekający

uchybienia stron

najbliższa rozprawa

Art. 238.Art. 240.