Art. 243. k.p.c. Uprawdopodobnienie

Zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu.

Komentarz do Art. 243. kpc

Art. 243 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu. Przepis ten wprowadza istotne uproszczenie w procedurze dowodowej, które ma na celu ułatwienie stronom postępowania wykazania pewnych okoliczności.

Komentarz:

1. Uprawdopodobnienie a dowód

Uprawdopodobnienie jest instytucją prawną, która różni się od dowodu przede wszystkim stopniem pewności, jaki musi zostać osiągnięty. W przypadku dowodu, sąd wymaga pełnego przekonania o prawdziwości danej okoliczności, natomiast uprawdopodobnienie wymaga jedynie wykazania, że dana okoliczność jest prawdopodobna. Oznacza to, że strona nie musi przedstawiać pełnego materiału dowodowego, a jedynie wskazać na okoliczności, które czynią daną tezę wiarygodną.

2. Przykłady zastosowania uprawdopodobnienia

Uprawdopodobnienie znajduje zastosowanie w różnych sytuacjach procesowych. Przykładowo, w postępowaniu zabezpieczającym, wnioskodawca musi uprawdopodobnić roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia (art. 730¹ k.p.c.). Innym przykładem jest instytucja przywrócenia terminu, gdzie strona musi uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu (art. 169 § 1 k.p.c.).

3. Znaczenie praktyczne

Przepis art. 243 k.p.c. ma duże znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala na elastyczniejsze podejście do kwestii dowodowych. Dzięki temu, w sytuacjach przewidzianych przez ustawę, strona może uniknąć konieczności przeprowadzania skomplikowanego i czasochłonnego postępowania dowodowego. Jest to szczególnie istotne w przypadkach, gdzie szybkie rozstrzygnięcie sprawy jest kluczowe, np. w postępowaniach zabezpieczających.

4. Ograniczenia i ryzyka

Należy jednak pamiętać, że uprawdopodobnienie nie może zastąpić dowodu w każdej sytuacji. Ustawodawca wyraźnie wskazuje, kiedy uprawdopodobnienie jest dopuszczalne. Ponadto, sąd ma prawo ocenić, czy przedstawione przez stronę okoliczności rzeczywiście uprawdopodabniają daną tezę. W praktyce może to prowadzić do sytuacji, gdzie sąd uzna, że przedstawione okoliczności są niewystarczające, co może skutkować oddaleniem wniosku lub żądania.

5. Wnioski

Art. 243 k.p.c. wprowadza istotne uproszczenie w procedurze dowodowej, które ma na celu ułatwienie stronom postępowania wykazania pewnych okoliczności. Uprawdopodobnienie jest narzędziem, które pozwala na elastyczniejsze podejście do kwestii dowodowych, co może przyspieszyć postępowanie i zmniejszyć jego koszty. Jednakże, jego zastosowanie jest ograniczone do sytuacji przewidzianych przez ustawę, a sąd ma prawo ocenić, czy przedstawione okoliczności rzeczywiście uprawdopodabniają daną tezę.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

postępowanie dowodowe

przepisy o postępowaniu

uprawdopodobnienie zamiast dowodu

ustawa

dowód

Art. 242².Art. 243¹.