Art. 287. k.p.c. Grzywna

Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, za nieuzasadnioną odmowę złożenia przyrzeczenia lub opinii albo za nieusprawiedliwione opóźnienie złożenia opinii sąd skaże biegłego na grzywnę.

Komentarz do Art. 287. kpc

Art. 287 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi istotny element regulacji dotyczących postępowania dowodowego, a w szczególności roli biegłych sądowych. Przepis ten przewiduje sankcje w postaci grzywny dla biegłych, którzy nie wywiązują się z nałożonych na nich obowiązków w sposób należyty.

Analiza przepisu

Nieusprawiedliwione niestawiennictwo:
- Biegły, który został wezwany przez sąd do stawienia się na rozprawę lub posiedzenie, ma obowiązek się na nim pojawić. Jeśli nie stawi się bez usprawiedliwienia, sąd ma prawo nałożyć na niego grzywnę. Usprawiedliwienie nieobecności powinno być przedstawione w sposób formalny, np. poprzez zaświadczenie lekarskie lub inne dokumenty potwierdzające obiektywne przeszkody.
Nieuzasadniona odmowa złożenia przyrzeczenia lub opinii:
- Biegły może zostać zobowiązany do złożenia przyrzeczenia przed przystąpieniem do wykonywania swoich obowiązków. Odmowa złożenia przyrzeczenia bez uzasadnionych powodów może skutkować nałożeniem grzywny. Podobnie, odmowa sporządzenia opinii, która jest kluczowym elementem jego roli, również podlega sankcji, jeśli nie jest uzasadniona.
Nieusprawiedliwione opóźnienie złożenia opinii:
- Biegły ma obowiązek sporządzić i złożyć opinię w terminie wyznaczonym przez sąd. Opóźnienie w wykonaniu tego obowiązku, jeśli nie jest usprawiedliwione, może skutkować nałożeniem grzywny. Usprawiedliwienie opóźnienia powinno być przedstawione w sposób formalny i przekonujący.

Cel przepisu

Celem art. 287 k.p.c. jest zapewnienie sprawności i efektywności postępowania sądowego. Biegli sądowi odgrywają kluczową rolę w procesie dowodowym, dostarczając specjalistycznej wiedzy, która jest niezbędna do rozstrzygnięcia sprawy. Niewywiązywanie się przez nich z obowiązków może prowadzić do opóźnień i komplikacji w postępowaniu, co jest niekorzystne zarówno dla stron postępowania, jak i dla samego wymiaru sprawiedliwości.

Sankcje

Grzywna, jako sankcja przewidziana w art. 287 k.p.c., ma charakter dyscyplinujący. Ma na celu zmotywowanie biegłych do terminowego i rzetelnego wykonywania swoich obowiązków. Wysokość grzywny jest ustalana przez sąd i powinna być adekwatna do stopnia uchybienia oraz jego skutków dla postępowania.

Praktyczne zastosowanie

W praktyce sądowej art. 287 k.p.c. jest stosowany w sytuacjach, gdy biegły wykazuje rażące zaniedbania w wykonywaniu swoich obowiązków. Sąd, przed nałożeniem grzywny, zazwyczaj daje biegłemu możliwość przedstawienia wyjaśnień i usprawiedliwienia swojego postępowania. Dopiero po ich rozpatrzeniu podejmuje decyzję o ewentualnym ukaraniu.

Podsumowanie

Art. 287 k.p.c. jest ważnym narzędziem w rękach sądu, mającym na celu zapewnienie sprawności postępowania dowodowego. Sankcje przewidziane w tym przepisie mają na celu zdyscyplinowanie biegłych i zapewnienie, że będą oni wykonywać swoje obowiązki w sposób rzetelny i terminowy. Właściwe stosowanie tego przepisu przyczynia się do efektywności wymiaru sprawiedliwości i ochrony interesów stron postępowania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

nieusprawiedliwione niestawiennictwo

złożenie przyrzeczenia

złożenie opinii

opinia sądowa

kara finansowa

Art. 286. kpc Art. 288. kpc