Art. 2. u.p.z.p. Definicje

Ustawa zmieniająca (Dz.U. 2026 poz. 24) weszła w życie 27 stycznia 2026 r. Zmiana tego przepisu nie została jeszcze naniesiona w serwisie. Zmiana obejmie: pkt 5a. Podstawa: Ustawa o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 24.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Tak przepis brzmi po zmianie, która weszła w życie 27 stycznia 2026 r. W serwisie nie została ona jeszcze naniesiona.

5a) „inwestycji uzupełniającej” – należy przez to rozumieć inwestycję: a) służącą wykonywaniu zadań własnych gminy, w szczególności w zakresie budowy, zmiany sposobu użytkowania lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 i 1824 oraz z 2025 r. poz. 1019, 1542 i 1792), dróg publicznych, linii kolejowych, obiektów infrastruktury publicznego transportu zbiorowego, obiektów działalności kulturalnej, obiektów opieki nad dziećmi do lat 3, przedszkoli, szkół, placówek wsparcia dziennego, placówek opieki zdrowotnej, obiektów, w których prowadzona jest działalność z zakresu pomocy społecznej, obiektów służących działalności pożytku publicznego, obiektów sportu i rekreacji, obszarów zieleni publicznej, lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych, b) w zakresie budowy, zmiany sposobu użytkowania lub przebudowy obiektów budowlanych przeznaczonych na działalność handlową lub usługową – o ile służą obsłudze inwestycji głównej;

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) "ładzie przestrzennym" - należy przez to rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne;

2) "zrównoważonym rozwoju" - należy przez to rozumieć rozwój, o którym mowa w art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 i 2687);

3) "środowisku" - należy przez to rozumieć środowisko, o którym mowa w art. 3 pkt 39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;

4) "interesie publicznym" - należy przez to rozumieć uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym;

5) "inwestycji celu publicznego" - należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344);

5a)⁷ "inwestycji uzupełniającej" - należy przez to rozumieć inwestycję w zakresie budowy, zmiany sposobu użytkowania lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990, z 2022 r. poz. 1846 i 2185 oraz z 2023 r. poz. 803, 1615 i 1688), dróg publicznych, linii kolejowych, obiektów infrastruktury publicznego transportu zbiorowego, obiektów działalności kulturalnej, obiektów opieki nad dziećmi do lat 3, przedszkoli, szkół, placówek wsparcia dziennego, placówek opieki zdrowotnej, obiektów, w których prowadzona jest działalność z zakresu pomocy społecznej, obiektów służących działalności pożytku publicznego, obiektów sportu i rekreacji, obszarów zieleni publicznej, obiektów budowlanych przeznaczonych na działalność handlową lub usługową - o ile służą obsłudze inwestycji głównej;

6)⁸ (uchylony);

6a) (uchylony);

6b) (uchylony);

7) (uchylony);

8) (uchylony);

9) (uchylony);

10) "dobrach kultury współczesnej" - należy przez to rozumieć niebędące zabytkami dobra kultury, takie jak pomniki, miejsca pamięci, budynki, ich wnętrza i detale, zespoły budynków, założenia urbanistyczne i krajobrazowe, będące uznanym dorobkiem współcześnie żyjących pokoleń, jeżeli cechuje je wysoka wartość artystyczna lub historyczna;

11)⁹ "terenie zamkniętym" - należy przez to rozumieć teren zamknięty, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (oraz z 2022 r. poz. 1846 i 2185);

12) "działce budowlanej" - należy przez to rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego;

13) "uzbrojeniu terenu" - należy przez to rozumieć drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;

14) "dostępie do drogi publicznej" - należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej;

15)¹⁰ "standardach" - należy przez to rozumieć zbiory i zakresy wymagań dotyczących opracowań i aktów planowania przestrzennego oraz zasady stosowania w nich parametrów dotyczących zagospodarowania przestrzennego;

16)¹¹ (uchylony);

16a) "reklamie" - należy przez to rozumieć upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne;

16b) "tablicy reklamowej" - należy przez to rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem;

16c) "urządzeniu reklamowym" - należy przez to rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem;

16d) "szyldzie" - należy przez to rozumieć tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe informującą o działalności prowadzonej na nieruchomości, na której ta tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe się znajdują;

16e) "krajobrazie" - należy przez to rozumieć postrzeganą przez ludzi przestrzeń, zawierającą elementy przyrodnicze lub wytwory cywilizacji, ukształtowaną w wyniku działania czynników naturalnych lub działalności człowieka;

16f) "krajobrazie priorytetowym" - należy przez to rozumieć krajobraz szczególnie cenny dla społeczeństwa ze względu na swoje wartości przyrodnicze, kulturowe, historyczne, architektoniczne, urbanistyczne, ruralistyczne lub estetyczno-widokowe, i jako taki wymagający zachowania lub określenia zasad i warunków jego kształtowania;

17) "walorach ekonomicznych przestrzeni" - należy przez to rozumieć te cechy przestrzeni, które można określić w kategoriach ekonomicznych;

18) "wartości nieruchomości" - należy przez to rozumieć wartość rynkową nieruchomości;

19) "powierzchni sprzedaży" - należy przez to rozumieć tę część ogólnodostępnej powierzchni obiektu handlowego stanowiącego całość techniczno-użytkową, przeznaczonego do sprzedaży detalicznej, w której odbywa się bezpośrednia sprzedaż towarów (bez wliczania do niej powierzchni usług i gastronomii oraz powierzchni pomocniczej, do której zalicza się powierzchnie magazynów, biur, komunikacji, ekspozycji wystawowej itp.);

20) "uniwersalnym projektowaniu" - należy przez to rozumieć uniwersalne projektowanie, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami;

20a)¹² (uchylony);

21) "średniookresowej strategii rozwoju kraju" - należy przez to rozumieć strategię, o której mowa w art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2023 r. poz. 225 i 412)

22)¹³ "akcie planowania przestrzennego" - należy przez to rozumieć plan ogólny gminy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwałę ustalającą zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, audyt krajobrazowy oraz plan zagospodarowania przestrzennego województwa;

23)¹⁴ "obszarze zabudowy śródmiejskiej" - należy przez to rozumieć położony w mieście obszar zwartej, intensywnej zabudowy mieszkaniowej i usługowej;

24)¹⁵ "nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym" - należy przez to rozumieć nieruchomość, o której mowa w art. 113 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;

25)¹⁶ "obszarze zieleni publicznej" - należy przez to rozumieć ogólnodostępny: - będący w posiadaniu jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa;

a) teren o powierzchni nie mniejszej niż 0,05 ha pokryty roślinnością, wyposażony w infrastrukturę techniczną i rekreacyjną, w szczególności park, zieleniec, ogród jordanowski lub zabytkowy, z wyłączeniem zieleni towarzyszącej drogom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym,

b) las, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1356 i 1688)

26)¹⁷ "szkole podstawowej" - należy przez to rozumieć publiczną szkołę podstawową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900 i 1672);

27)¹⁸ "handlu wielkopowierzchniowym" - należy przez to rozumieć handel realizowany w obiekcie handlowym o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m²;

28)¹⁹ "powierzchni biologicznie czynnej" - należy przez to rozumieć teren zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych i roztopowych, teren pokryty ciekami lub zbiornikami wodnymi, z wyłączeniem basenów rekreacyjnych i przemysłowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m²;

29)²⁰ "udziale powierzchni biologicznie czynnej" - należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni biologicznie czynnych znajdujących się na:

a) działce budowlanej do powierzchni tej działki budowlanej - w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,

b) terenie do powierzchni tego terenu - w przypadku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

30)²¹ "wysokości zabudowy" - należy przez to rozumieć różnicę pomiędzy wysokością:

a) najwyżej położonego punktu budynku na dachu, ścianie lub attyce, z wyłączeniem komina, nadbudówki mieszczącej maszynownię dźwigu lub innego pomieszczenia technicznego oraz wyjścia z klatki schodowej, a średnią wysokością najniższego i najwyższego poziomu terenu mierzoną na obwodzie rzutu poziomego ścian zewnętrznych budynku,

b) najwyżej i najniżej położonego nad poziomem terenu punktu budowli;

31)²² "intensywności zabudowy" - należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni wszystkich kondygnacji budynków zlokalizowanych na:

32)²³ "nadziemnej intensywności zabudowy" - należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni kondygnacji nadziemnych budynków zlokalizowanych na:

33)²⁴ "powierzchni kondygnacji" - należy przez to rozumieć powierzchnię rzutu poziomego kondygnacji, mierzoną po zewnętrznym obrysie rzutu poziomego ścian zewnętrznych tej kondygnacji, z wyłączeniem powierzchni balkonów, logii i tarasów;

34)²⁵ "kondygnacji nadziemnej" - należy przez to rozumieć kondygnację, która nie jest zagłębiona poniżej poziomu przylegającego do niej terenu o więcej niż połowę jej wysokości w świetle;

35)²⁶ "udziale powierzchni zabudowy" - należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni rzutu poziomego budynków, mierzonej po zewnętrznym obrysie rzutu poziomego ścian zewnętrznych tych budynków zlokalizowanych na:

b) terenie do powierzchni tego terenu - w przypadku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Komentarz do Art. 2. upzp

Art. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawiera definicje kluczowych terminów używanych w ustawie. Definicje te są niezbędne do prawidłowego zrozumienia i stosowania przepisów dotyczących planowania przestrzennego w Polsce. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych pojęć zdefiniowanych w tym artykule.

Ład przestrzenny:
- Definicja ładu przestrzennego podkreśla konieczność harmonijnego kształtowania przestrzeni, uwzględniając różnorodne uwarunkowania i wymagania. Jest to kluczowe dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju i estetyki przestrzeni publicznej.
Zrównoważony rozwój:
- Odwołanie do definicji z ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje na integrację zasad ochrony środowiska z procesami planowania przestrzennego. Zrównoważony rozwój ma na celu równoważenie potrzeb społecznych, gospodarczych i ekologicznych.
Środowisko:
- Definicja środowiska również odwołuje się do ustawy Prawo ochrony środowiska, co podkreśla znaczenie ochrony środowiska w kontekście planowania przestrzennego.
Interes publiczny:
- Interes publiczny w kontekście zagospodarowania przestrzennego obejmuje cele i działania uwzględniające potrzeby społeczeństwa. Jest to szerokie pojęcie, które może obejmować różnorodne aspekty, od infrastruktury po ochronę krajobrazu.
Inwestycja celu publicznego:
- Definicja ta obejmuje szeroki zakres działań inwestycyjnych, które mają znaczenie dla społeczności lokalnych i ponadlokalnych. Ważne jest, że inwestycje te mogą być realizowane przez różne podmioty i finansowane z różnych źródeł.
Inwestycja uzupełniająca:
- Inwestycje uzupełniające są związane z infrastrukturą techniczną i społeczną, która wspiera główne inwestycje. Przykłady obejmują drogi, sieci uzbrojenia terenu, obiekty kulturalne i edukacyjne.
Dobra kultury współczesnej:
- Definicja ta obejmuje obiekty o wysokiej wartości artystycznej lub historycznej, które nie są formalnie uznane za zabytki. Jest to istotne dla ochrony dziedzictwa kulturowego współczesnych pokoleń.
Teren zamknięty:
- Odwołanie do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazuje na specyficzne uwarunkowania prawne dotyczące terenów zamkniętych.
Działka budowlana:
- Definicja działki budowlanej określa wymagania dotyczące jej wielkości, geometrii, dostępu do drogi publicznej i wyposażenia w infrastrukturę techniczną, co jest kluczowe dla realizacji obiektów budowlanych.
Uzbrojenie terenu:
- Odwołanie do ustawy o gospodarce nieruchomościami precyzuje, co należy rozumieć przez uzbrojenie terenu, co jest istotne dla planowania infrastruktury technicznej.
Dostęp do drogi publicznej:
- Definicja ta obejmuje różne formy dostępu do drogi publicznej, co ma znaczenie dla planowania i realizacji inwestycji budowlanych.
Standardy:
- Standardy dotyczące opracowań i aktów planowania przestrzennego określają wymagania dotyczące zagospodarowania przestrzennego, co jest kluczowe dla zapewnienia spójności i jakości planów.
Reklama, tablica reklamowa, urządzenie reklamowe, szyld:
- Definicje te precyzują, co należy rozumieć przez różne formy reklamy, co jest istotne dla regulacji dotyczących estetyki przestrzeni publicznej.
Krajobraz, krajobraz priorytetowy:
- Definicje te podkreślają znaczenie ochrony krajobrazu, zarówno przyrodniczego, jak i kulturowego, co jest kluczowe dla zrównoważonego planowania przestrzennego.
Walory ekonomiczne przestrzeni, wartość nieruchomości:
- Definicje te odnoszą się do ekonomicznych aspektów przestrzeni i nieruchomości, co jest istotne dla oceny i planowania inwestycji.
Powierzchnia sprzedaży, handel wielkopowierzchniowy:
- Definicje te precyzują, co należy rozumieć przez powierzchnię sprzedaży i handel wielkopowierzchniowy, co ma znaczenie dla regulacji dotyczących obiektów handlowych.
Powierzchnia biologicznie czynna, udział powierzchni biologicznie czynnej:
- Definicje te odnoszą się do terenów zapewniających naturalną wegetację roślin i retencję wód, co jest kluczowe dla ochrony środowiska w kontekście planowania przestrzennego.
Wysokość zabudowy, intensywność zabudowy, powierzchnia kondygnacji, kondygnacja nadziemna, udział powierzchni zabudowy:
- Definicje te precyzują parametry dotyczące zabudowy, co jest istotne dla planowania i realizacji inwestycji budowlanych.

Podsumowując, Art. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawiera kluczowe definicje, które są niezbędne do prawidłowego stosowania przepisów ustawy. Definicje te precyzują, co należy rozumieć przez poszczególne pojęcia, co jest kluczowe dla zapewnienia spójności i jasności przepisów dotyczących planowania przestrzennego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 977.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.