Powierzchnia

Powierzchnia oznacza rozmiar dwuwymiarowego obszaru, wyrażany najczęściej w metrach kwadratowych albo hektarach. W prawie jest cechą fizyczną gruntu, nieruchomości, lokalu, pomieszczenia lub innej wyodrębnionej przestrzeni. Jej ustalenie wymaga określenia granic mierzonego obszaru oraz zastosowania zasad właściwych dla danego rodzaju powierzchni i celu pomiaru.

Termin nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia we wszystkich dziedzinach prawa. W zależności od kontekstu może chodzić o powierzchnię całej nieruchomości, działki, części nieruchomości, lokalu, pomieszczenia, gruntu określonej klasy bonitacyjnej albo obszaru objętego ochroną. Przepisy mogą także rozróżniać powierzchnię użytkową, zabudowy, gospodarczą lub inną powierzchnię ustalaną według szczególnych reguł. O tym, które elementy należy uwzględnić, decyduje regulacja dotycząca konkretnej czynności lub postępowania.

Znaczenie praktyczne powierzchni obejmuje w szczególności:

• oznaczenie nieruchomości i lokalu w księdze wieczystej oraz w danych katastru nieruchomości,
• podział nieruchomości, ocenę spełnienia wymagań dotyczących minimalnej wielkości działki oraz kwalifikację gruntów,
• ustalanie udziału właściciela w kosztach scalenia, odpowiednio do posiadanej powierzchni,
• wycenę nieruchomości i praw związanych z korzystaniem z jej części, w tym służebności,
• określanie łącznego obszaru parków narodowych i innych terenów podlegających szczególnym regulacjom,
• ustalanie wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy, na przykład minimalnej powierzchni pomieszczeń, dróg transportowych lub powierzchni roboczych.

Wycena może odnosić powierzchnię do całej nieruchomości albo tylko do części obciążonej prawem lub wykorzystywanej w określony sposób. W dokumentacji geodezyjnej i wieczystoksięgowej powierzchnia służy identyfikacji przedmiotu praw, natomiast w przepisach bezpieczeństwa określa warunki, jakie musi spełniać pomieszczenie lub obszar pracy. Powierzchnię należy odróżniać od objętości, która opisuje przestrzeń trójwymiarową, oraz od samego sposobu użytkowania danego obszaru.