Krajobraz

Krajobraz to przestrzeń, którą ludzie mogą postrzegać jako określoną całość, niezależnie od tego, czy tworzą ją przede wszystkim elementy przyrodnicze, wytwory cywilizacji, czy połączenie jednych i drugich. Nie chodzi więc wyłącznie o środowisko naturalne ani o widok pozbawiony wpływu człowieka. Krajobraz obejmuje także przestrzeń przekształconą przez działalność ludzką, o ile jej składniki są częścią postrzeganego otoczenia.

Na pojęcie krajobrazu składają się trzy podstawowe elementy:

• przestrzeń, czyli określony fragment otoczenia,
• jej elementy, zarówno przyrodnicze, jak i stworzone przez człowieka,
• sposób powstania i przekształcenia, wynikający z działania natury, działalności człowieka albo współdziałania obu tych czynników.

Istotne jest także to, że krajobraz jest przestrzenią postrzeganą przez ludzi. Oznacza to, że ustawowe ujęcie odnosi się nie tylko do fizycznego istnienia poszczególnych składników, lecz również do ich widocznego i odczuwalnego układu jako części otoczenia. Krajobraz może zatem zmieniać się wraz z naturalnymi procesami oraz wskutek kolejnych działań człowieka.

W ustawie „Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne” pojęcie to służy do określenia, jaką przestrzeń należy uwzględniać przy planowaniu i kształtowaniu jej zagospodarowania. Pozwala traktować otoczenie jako całość, w której występują zarówno wartości i elementy przyrodnicze, jak i rezultaty działalności cywilizacyjnej. Ma to praktyczne znaczenie przy opisywaniu przestrzeni, ocenie skutków jej zmian oraz formułowaniu założeń dotyczących jej dalszego kształtowania. Dzięki temu planowanie może odnosić się nie tylko do pojedynczych obiektów, lecz także do ich relacji z otoczeniem i do ogólnego charakteru danego miejsca.