Akt planowania przestrzennego

„Akt planowania przestrzennego” to ustawowe określenie zbiorczej kategorii dokumentów i uchwał, które służą organizowaniu sposobu wykorzystania przestrzeni. Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie „Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.” Nie chodzi więc o jeden konkretny dokument, lecz o kilka rodzajów aktów o odmiennym zakresie i poziomie działania.

Do tej kategorii należą:

• plan ogólny gminy, określający podstawowe ramy polityki przestrzennej gminy;
• miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który bardziej szczegółowo reguluje przeznaczenie i sposób zagospodarowania określonych terenów;
• uchwała dotycząca zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, w tym ich gabarytów, standardów jakościowych i dopuszczalnych materiałów;
• audyt krajobrazowy, służący rozpoznaniu i ocenie walorów krajobrazowych oraz wskazaniu zasad ich ochrony;
• plan zagospodarowania przestrzennego województwa, odnoszący się do kształtowania przestrzeni w skali całego województwa.

Wspólną cechą tych aktów jest to, że porządkują zagospodarowanie przestrzeni i wyznaczają ramy dla podejmowania decyzji dotyczących lokalizacji, zabudowy, ochrony krajobrazu oraz wyglądu elementów znajdujących się w przestrzeni publicznej. Ich znaczenie praktyczne polega na tym, że przepisy ustawy mogą odnosić do nich określone procedury, wymagania i skutki prawne. Ustalenia poszczególnych aktów są wykorzystywane między innymi przy ocenie, czy planowane zagospodarowanie terenu pozostaje zgodne z przyjętymi zasadami.

Pojęcie ma również znaczenie poza samą ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przepisach dotyczących odbudowy, remontów, przebudowy i rozbiórek obiektów uszkodzonych lub zniszczonych przez żywioł określa ono zakres stosowania regulacji odnoszących się do aktów planowania przestrzennego do miejscowego planu odbudowy. Dzięki temu „akt planowania przestrzennego” działa jako skrótowe określenie całej grupy instrumentów kształtujących politykę przestrzenną.