Art. 300. k.k. Udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela
§ 1. Kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Kto, w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku zajęte lub zagrożone zajęciem, bądź usuwa znaki zajęcia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Jeżeli czyn określony w § 1 wyrządził szkodę wielu wierzycielom, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 4. Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Orzecznictwo
Znaleziono 159 orzeczeń dotyczących art. 300 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Uzasadnienie II K 1427/22
- Stan sprawy
- Oskarżona, prowadząc działalność gospodarczą, popadła w trudności finansowe i była wzywana do zapłaty przez kontrahentów. Następnie zbyła należącą do niej nieruchomość, przewidując na podstawie działań wierzycieli możliwość sądowego dochodzenia roszczeń, czym udaremniła i uszczupliła ich zaspokojenie. W odrębnym czynie, już w toku postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego, mimo zajęcia ruchomości przez komornika i braku zgody na ich sprzedaż, sprzedała część zajętych urządzeń i kosmetyków fryzjerskich o łącznej wartości nie mniejszej niż 21.999,34 zł. Z materiału wynika istnienie kilku wierzycieli oraz prowadzonych przeciwko niej postępowań egzekucyjnych.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżoną za winną obu czynów z art. 300 § 2 k.k. Za pierwszy czyn wymierzył 10 miesięcy pozbawienia wolności, za drugi 6 miesięcy pozbawienia wolności, a następnie karę łączną 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby. Oskarżoną zobowiązano do informowania sądu o przebiegu okresu próby i zwolniono od kosztów sądowych.
- Uzasadnienie
- Sąd oparł ustalenia na dokumentach z postępowań cywilnych i egzekucyjnych, aktach notarialnych, protokole zajęcia ruchomości, korespondencji oraz zeznaniach wierzycieli i innych świadków, uznanych co do zasady za wiarygodne. Przyjął, że oskarżona znała złą sytuację finansową firmy i grożącą niewypłacalność, a sprzedaż nieruchomości miała na celu udaremnienie wykonania przyszłych i już dochodzonych orzeczeń. W odniesieniu do ruchomości sąd uznał za wykazane, że po ich zajęciu sprzedała część bez zgody komornika, sama wskazując zakres sprzedaży w piśmie do organu egzekucyjnego. Opis pierwszego czynu uzupełniono o przewidywanie możliwości sądowego dochodzenia roszczeń przez wierzycieli.
Uzasadnienie II K 722/24
- Stan sprawy
- Oskarżonemu zarzucono, że ukrył elementy wyposażenia zajętej ładowarki kołowej, w tym silnik i akcesoria, a po licytacji próbował sprzedać je nabywcy maszyny za 15.000 zł, czym miał uszczuplić zaspokojenie wierzyciela. Z ustaleń sądu wynika jednak, że w chwili zajęcia maszyna była już bez silnika, który znajdował się w warsztacie, oraz bez wskazanych akcesoriów roboczych. Dokumentacja fotograficzna i zeznania świadków potwierdziły, że urządzenie zostało zajęte właśnie w takim stanie. Później podczas przeszukania zabezpieczono te elementy na posesji oskarżonego, a komornik dokonał ich odrębnego zajęcia.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uniewinnił oskarżonego od zarzutu z art. 300 § 2 k.k. Zasądzono na jego rzecz zwrot kosztów obrońcy z wyboru, a koszty postępowania przejęto na rachunek Skarbu Państwa.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że brak jest podstaw do przypisania ukrycia rzeczy objętych zajęciem, ponieważ elementy wskazane w zarzucie nie były objęte pierwotnym zajęciem komorniczym. Wynikało to z zeznań mechanika, pracownika uczestniczącego przy zajęciu, przedstawiciela wierzyciela, zastępcy komornika oraz z dokumentacji zdjęciowej i opinii rzeczoznawcy, która uwzględniała brak silnika i zły stan maszyny. Sąd krytycznie ocenił stanowisko komornika, który błędnie przyjął, że zajęcie dotyczyło w pełni wyposażonej i sprawnej maszyny. Sama późniejsza próba sprzedaży części nie wystarczała do odpowiedzialności z art. 300 § 2 k.k., skoro części te zostały zajęte dopiero później.
Wyrok II K 722/24
- Stan sprawy
- Oskarżonemu zarzucono, że ukrył zagrożone zajęciem elementy wyposażenia ładowarki kołowej zajętej w egzekucji i następnie usiłował sprzedać je osobie, która kupiła ładowarkę na licytacji komorniczej. Sam tekst wyroku nie zawiera szerszych ustaleń faktycznych ani opisu dowodów ponad treść zarzutu.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Przyznał mu zwrot kosztów ustanowienia obrońcy, a koszty postępowania sądowego przejął na rachunek Skarbu Państwa.
- Uzasadnienie
- Z samej sentencji wynika jedynie uniewinnienie oraz rozstrzygnięcia o kosztach. Bez odwołania do uzasadnienia nie da się dokładniej ustalić motywów rozstrzygnięcia.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.