Wniosek

Wniosek w polskim prawie jest formalnym lub mniej sformalizowanym wystąpieniem osoby, strony postępowania albo innego uprawnionego podmiotu do organu, sądu lub instytucji, zawierającym żądanie podjęcia określonego działania. Może dotyczyć wszczęcia postępowania, wydania zgody, dokonania czynności procesowej, udostępnienia informacji, rozstrzygnięcia określonej kwestii albo uwzględnienia interesu wnioskodawcy.

Znaczenie wniosku zależy od przepisów regulujących daną sprawę. W niektórych postępowaniach organ działa z urzędu, a wniosek jedynie inicjuje czynność lub przedstawia stanowisko zainteresowanego. W innych jest warunkiem wszczęcia postępowania albo dokonania czynności, obok wymaganej zgody lub zezwolenia. W postępowaniu karnym wnioski mogą składać strony i inne osoby uprawnione, na przykład w sprawie przeprowadzenia dowodu, a w określonych sytuacjach wniosek prokuratora może pełnić funkcję zbliżoną do aktu oskarżenia. W postępowaniu cywilnym wniosek jest typowym środkiem wszczynającym sprawy nieprocesowe lub służącym dokonaniu szczególnej czynności sądu, takiej jak odtworzenie akt albo zabezpieczenie dowodu.

Najważniejsze cechy wniosku:

• wskazuje osobę lub podmiot, który go składa, organ, do którego jest kierowany, oraz żądanie;
• często powinien zawierać uzasadnienie, opis okoliczności i wymagane dokumenty;
• może podlegać wymogom dotyczącym formy, terminu, opłaty lub podpisu;
• w razie braków formalnych wnioskodawca może zostać wezwany do ich usunięcia, a nieuzupełnienie może spowodować pozostawienie wniosku bez rozpoznania albo jego odrzucenie, jeżeli przepisy tak stanowią.

Wniosek występuje między innymi w prawie administracyjnym, cywilnym, karnym, karnym wykonawczym, budowlanym, wodnym, nieruchomości oraz prawie pracy. Po jego rozpoznaniu właściwy organ może wydać decyzję, postanowienie, zgodę albo odmowę, niekiedy z określonymi warunkami. Wniosek nie jest tym samym co pozew, skarga czy zażalenie, chociaż jego nazwa i skutki zależą od konkretnej ustawy. Od prawidłowego złożenia wniosku może zależeć rozpoczęcie sprawy, zachowanie terminu, uzyskanie uprawnienia lub możliwość dokonania czynności przez organ.