Wykonanie orzeczenia

Wykonanie orzeczenia oznacza urzeczywistnienie treści rozstrzygnięcia wydanego przez sąd lub inny uprawniony organ. Polega na doprowadzeniu do skutku obowiązku, zakazu albo uprawnienia określonego w orzeczeniu, dobrowolnie przez zobowiązanego albo przy zastosowaniu środków przymusu państwowego.

Wykonanie jest co do zasady możliwe po uzyskaniu przez orzeczenie prawomocności albo wykonalności. Prawomocność oznacza, że orzeczenia nie można już zaskarżyć zwykłym środkiem odwoławczym, natomiast wykonalność przesądza o możliwości przystąpienia do jego realizacji. W określonych przypadkach orzeczenie może podlegać wykonaniu jeszcze przed uzyskaniem prawomocności, jeżeli przepisy nadają mu rygor natychmiastowej wykonalności. Wniesienie środka zaskarżenia lub innego pisma może wstrzymać wykonanie, jeżeli wynika to z ustawy albo z rozstrzygnięcia właściwego organu.

Wykonanie orzeczenia może mieć charakter:

• dobrowolny, gdy zobowiązany sam spełnia nałożone świadczenie lub wykonuje obowiązek,
• przymusowy, gdy realizacja następuje z użyciem egzekucji, sprowadzenia osoby, zajęcia majątku albo innych środków przewidzianych prawem,
• jednorazowy lub rozłożony w czasie, zależnie od rodzaju rozstrzygnięcia.

W postępowaniu cywilnym wykonanie obejmuje między innymi egzekucję zapłaty, wydanie rzeczy, opróżnienie lokalu, wykonanie czynności albo odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub opiece. W sprawach karnych i karnych skarbowych dotyczy wykonywania kar, środków karnych, przepadku, obowiązków finansowych oraz kosztów. Wykonanie może być prowadzone przez sąd, komornika, organ wykonawczy, dyrektora zakładu karnego lub inny organ wskazany w przepisach. Organ kierujący orzeczenie do wykonania przekazuje właściwym podmiotom informacje niezbędne do jego realizacji i może otrzymywać zawiadomienie o rozpoczęciu oraz zakończeniu wykonania.

Wykonanie może zostać zawieszone, odroczone, ograniczone albo uznane za niemożliwe. W sprawach dotyczących orzeczeń zagranicznych sąd może odmówić ich wykonania albo dostosować sposób wykonania do prawa polskiego. Zakończenie wykonania następuje po pełnej realizacji rozstrzygnięcia, a w niektórych sytuacjach także wskutek uchylenia, zmiany lub umorzenia postępowania wykonawczego.