Zaspokojenie

Zaspokojenie w języku prawnym oznacza uzyskanie przez uprawnionego świadczenia lub innej korzyści, która realizuje przysługujące mu prawo, w szczególności wierzytelność albo roszczenie. Najczęściej odnosi się do wierzyciela, który otrzymuje należną sumę pieniędzy, rzecz, wykonanie określonego działania lub naprawienie szkody. Zaspokojenie może być całkowite albo częściowe. W pierwszym przypadku obowiązek zostaje wykonany w pełnym zakresie, natomiast w drugim niezaspokojona część wierzytelności nadal może być dochodzona, o ile przepisy nie stanowią inaczej.

Do zaspokojenia może dojść dobrowolnie, przez spełnienie świadczenia przez dłużnika, albo przymusowo, w wyniku egzekucji. W postępowaniu egzekucyjnym świadczenie jest uzyskiwane z majątku dłużnika, na przykład ze sprzedaży nieruchomości lub innych składników majątkowych. Wierzyciel może też korzystać z zabezpieczenia, takiego jak hipoteka albo zastaw. Wówczas zaspokojenie następuje z przedmiotu zabezpieczenia, z uwzględnieniem przysługującego wierzycielowi pierwszeństwa.

Szczególne znaczenie termin ma w postępowaniu upadłościowym. Majątek upadłego służy zaspokojeniu wierzycieli, a uzyskane środki są dzielone według zasad określających kolejność i zakres zaspokojenia. Nie każdy wierzyciel musi otrzymać pełną należność. O sposobie zaspokojenia mogą decydować między innymi charakter wierzytelności, jej zabezpieczenie oraz wysokość środków dostępnych w postępowaniu.

Pojęcie występuje także w prawie karnym. Udaremnienie lub uszczuplenie możliwości zaspokojenia wierzyciela przez działania dotyczące majątku dłużnika może stanowić przestępstwo. Ochronie podlega również równe traktowanie wierzycieli, dlatego niedozwolone może być uprzywilejowanie jednego z nich kosztem pozostałych. W Kodeksie cywilnym zaspokojenie może być dochodzone z majątku dłużnika także po uznaniu określonej czynności za bezskuteczną wobec wierzyciela. Termin obejmuje ponadto wypłatę świadczeń z funduszu oraz wykonanie obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia.