Upadłość to postępowanie zmierzające do zaspokojenia wierzycieli niewypłacalnego dłużnika w jak najwyższym stopniu, a jeżeli racjonalne względy na to pozwalają - także do zachowania przedsiębiorstwa dłużnika.

Podstawą ogłoszenia jest niewypłacalność. Dłużnik jest niewypłacalny, gdy utracił zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W odniesieniu do osób prawnych i jednostek organizacyjnych niewypłacalność zachodzi także wtedy, gdy zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku przez okres wskazany w ustawie.

Z chwilą ogłoszenia upadłości majątek dłużnika staje się masą upadłości, zarządzaną przez syndyka, a upadły traci prawo zarządu. Odrębnie uregulowana jest upadłość konsumencka, dostępna dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, w której celem jest oddłużenie.

Kodeks karny

Kodeks spółek handlowych (ksh)

Przepis wymienia źródła, z których mogą być zwiększane środki Funduszu. Należą do nich opłaty pobierane od osób i jednostek organizacyjnych korzystających z działalności socjalnej, darowizny i zapisy od osób fizycznych oraz prawnych, odsetki od środków Funduszu, a także wpływy z oprocentowania pożyczek udzielonych na cele mieszkaniowe. Środki mogą pochodzić również z wierzytelności likwidowanych zakładowych funduszy socjalnego i mieszkaniowego oraz z innych źródeł określonych w odrębnych przepisach. Fundusz może zostać zwiększony także o przychody ze sprzedaży, dzierżawy i likwidacji środków trwałych służących działalności socjalnej, w części niewykorzystanej na utrzymanie lub odtworzenie zakładowych obiektów socjalnych. Dotyczy to również przychodów ze sprzedaży i likwidacji zakładowych domów i lokali mieszkalnych, w części nieprzeznaczonej na utrzymanie pozostałych zakładowych zasobów mieszkaniowych. Za przychód uznaje się kwotę pomniejszoną o koszty sprzedaży lub likwidacji. Tego rodzaju zwiększenia nie dotyczą pracodawców w upadłości lub likwidacji, z wyjątkiem przedsiębiorstw państwowych likwidowanych w celu prywatyzacji. W razie przejścia całego zakładu pracy na innego pracodawcę przejmuje on środki pieniężne, należności i zobowiązania Funduszu pracodawcy przekazującego, niezależnie od tego, czy sam ma obowiązek tworzenia Funduszu. Nadwyżka środków i należności, wraz z odsetkami, nad zobowiązaniami i odsetkami nie jest przychodem pracodawcy przejmującego. Trzeba ją przechowywać na odrębnym rachunku lub subkoncie i wydawać na zasadach dotyczących Funduszu. Przy przejęciu części zakładu pracy środki zwiększają Fundusz pracodawcy przejmującego proporcjonalnie do liczby przejmowanych pracowników. Ich przekazanie następuje w ciągu 30 dni, chyba że pracodawcy ustalą inaczej. Przedsiębiorcy mogą ponadto zwiększać Fundusz z zysku netto, a spółdzielnie z nadwyżki bilansowej.

o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

Bank może zmniejszyć przyznaną kwotę kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu w dwóch sytuacjach. Pierwsza występuje wtedy, gdy kredytobiorca nie dotrzymuje warunków, na jakich udzielono kredytu. Druga dotyczy utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej. Oznacza to, że w ocenie banku kredytobiorca nie ma już zdolności do spłaty zobowiązania na zasadach związanych z udzieleniem kredytu. Zasada ta obowiązuje z zastrzeżeniem sytuacji, w których ustawa Prawo restrukturyzacyjne stanowi inaczej. Jeżeli umowa nie przewiduje dłuższego terminu, wypowiedzenie umowy kredytu powinno nastąpić z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia. Jeżeli kredytobiorcy grozi upadłość, termin ten wynosi 7 dni. Przepis wskazuje więc dwa podstawowe terminy, zależne od sytuacji kredytobiorcy, przy czym strony mogą w umowie ustalić termin dłuższy niż 30 dni. Bank nie może wypowiedzieć umowy z powodu utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej ani zagrożenia jego upadłością, jeżeli zgodził się na realizację programu naprawczego przez kredytobiorcę. Ta ochrona obowiązuje przez cały okres realizacji programu. Wyjątkiem jest sytuacja, w której bank stwierdzi, że program naprawczy nie jest należycie realizowany. Wtedy ograniczenie dotyczące wypowiedzenia umowy przestaje mieć zastosowanie.

Prawo bankowe

Przepis wprowadza zakaz ogłoszenia upadłości w czasie trwania postępowania restrukturyzacyjnego. Zakaz zaczyna obowiązywać od dnia otwarcia tego postępowania. Oznacza to, że od tego momentu nie można ogłosić upadłości aż do chwili zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego albo jego prawomocnego umorzenia. Okres, w którym działa zakaz, obejmuje więc całe postępowanie restrukturyzacyjne, od jego otwarcia do jednego z dwóch wskazanych zakończeń. Samo otwarcie postępowania wystarcza, aby powstała przeszkoda do ogłoszenia upadłości. Przepis nie uzależnia tego zakazu od dodatkowych okoliczności. Jeżeli w tym czasie zostanie złożony wniosek prowadzący do ogłoszenia upadłości, wniosek podlega odrzuceniu. Odrzucenie jest skutkiem przewidzianym dla wniosku złożonego w okresie, w którym obowiązuje zakaz. Z przepisu wynika zatem zarówno ograniczenie możliwości ogłoszenia upadłości, jak i konsekwencja procesowa dotycząca takiego wniosku.

Prawo upadłościowe

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis przewidywał, że przedsiębiorca, który zaprzestał płacenia długów, był uznawany za upadłego. Podstawą była więc utrata zdolności do regulowania zobowiązań, wyrażająca się w zaprzestaniu płacenia długów. Przepis posługiwał się ogólnym określeniem „przedsiębiorca” i nie wskazywał dodatkowych warunków związanych z rodzajem prowadzonej działalności. Od tej reguły przewidziano szczególne rozwiązanie dotyczące przedsiębiorcy będącego osobą prawną oraz spółek znajdujących się w stanie likwidacji. Wymieniono spółkę jawną, partnerską, komandytową oraz komandytowo-akcyjną. Wobec tych podmiotów upadłość była ogłaszana także wtedy, gdy ich majątek nie wystarczał na zaspokojenie długów. Przepis traktował więc niewystarczający majątek jako dodatkową podstawę ogłoszenia upadłości w odniesieniu do wskazanych osób prawnych i spółek w likwidacji. Regulacja rozróżniała zatem podstawową przesłankę, odnoszącą się do zaprzestania płacenia długów przez przedsiębiorcę, oraz dodatkową przesłankę majątkową, dotyczącą określonych podmiotów. W tym drugim przypadku znaczenie miał stan majątku w zestawieniu z wysokością długów, a nie tylko faktyczne regulowanie zobowiązań.

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis przewidywał, że sąd rozstrzygał wniosek o ogłoszenie upadłości nie później niż w ciągu miesiąca od stwierdzenia, że zostały spełnione warunki wskazane w art. 9 oraz wynikające z art. 11 § 1. Termin ten rozpoczynał się więc dopiero po sprawdzeniu przez sąd, czy wniosek spełniał wymagane podstawy. Przed wydaniem rozstrzygnięcia sąd, zależnie od potrzeby i możliwości, wysłuchiwał dłużnika oraz wierzycieli. Jeżeli wniosek dotyczył upadłości przedsiębiorstwa państwowego, sąd mógł dodatkowo wysłuchać radę pracowniczą i organ założycielski. Szczególne zasady przewidziano również wtedy, gdy wniosek składała tylko część osób uprawnionych do działania w imieniu określonego podmiotu. W spółce jawnej lub komandytowej sąd, w miarę potrzeby i możliwości, wysłuchiwał pozostałych wspólników. Przy wniosku złożonym przez niektórych reprezentantów spółki albo osoby prawnej wysłuchiwano pozostałych reprezentantów, a przy wniosku złożonym przez część likwidatorów wysłuchiwano pozostałych likwidatorów. Te same zasady stosowano odpowiednio, gdy wniosek składali tylko niektórzy spadkobiercy dłużnika. Sąd mógł także przed rozstrzygnięciem dopuścić dowód z opinii biegłego. Opinia miała służyć zbadaniu podstaw wniosku, a więc ocenie okoliczności istotnych dla decyzji o ogłoszeniu upadłości. Koszty biegłego ponosił wnioskodawca.

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis przewidywał, że przy ogłaszaniu upadłości sąd mógł zastosować wobec upadłego środki przymusu, jeżeli istniało podejrzenie, że upadły ukrywał się albo ukrywał swój majątek. Środki te służyły więc zabezpieczeniu postępowania w sytuacji, gdy zachowanie upadłego mogło utrudnić ustalenie jego osoby lub składników majątkowych. Sąd mógł zastosować takie środki także później, jeżeli przedstawił to sędzia-komisarz. Dotyczyło to upadłego, który uchybiał swoim obowiązkom albo po ogłoszeniu upadłości podejmował działania zmierzające do ukrycia majątku, obciążenia go pozornymi zobowiązaniami lub ogólnego utrudnienia ustalenia jego majątku. Zastosowanie środków nie miało trwać dłużej, niż wymagała tego istniejąca potrzeba, ponieważ sąd uchylał je po jej ustaniu. Na postanowienia dotyczące środków przymusu przysługiwało zażalenie. Przy ich stosowaniu odpowiednio wykorzystywano przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji świadczeń niepieniężnych. Przepis przewidywał jednak szczególną wysokość grzywny, która mogła zostać wymierzona jednorazowo do dziesięciu tysięcy złotych.

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis przewidywał, że z chwilą ogłoszenia upadłości upadły tracił z samego prawa zarząd swoim majątkiem. Nie mógł także korzystać z tego majątku ani nim rozporządzać. Ograniczenie obejmowało mienie należące do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości, a także majątek nabyty przez niego w toku postępowania. Oznaczało to, że upadły nie decydował już samodzielnie o składnikach majątkowych objętych tymi zasadami. Majątek, którego dotyczyło ograniczenie, tworzył masę upadłości. Była to wyodrębniona całość majątkowa związana z postępowaniem upadłościowym. Przepis obejmował nią zarówno składniki posiadane w chwili ogłoszenia upadłości, jak i te, które upadły nabył później, w czasie trwania postępowania. Z masy upadłości wyłączone pozostawało mienie, którego prawo nie pozwalało zająć w drodze egzekucji. Poza masą znajdowało się również to, co upadły nabył własnym osobistym zarobkiem w toku postępowania, ale tylko w zakresie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb upadłego oraz osób pozostających na jego utrzymaniu. Przepis wiązał więc ochronę takiego zarobku z rzeczywistymi, koniecznymi potrzebami tych osób.

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis przewidywał, że do masy upadłości jednego z małżonków wchodziły rzeczy ruchome znajdujące się we wspólnym ich władaniu. Chodziło więc o przedmioty, nad którymi oboje małżonkowie faktycznie sprawowali pieczę lub z których wspólnie korzystali. O włączeniu rzeczy do masy decydowało jej wspólne władanie przez małżonków, a nie samo znajdowanie się przedmiotu w ich domu. Szczególna zasada obowiązywała wtedy, gdy wspólność domowa małżonków została przerwana w ostatnim roku przed ogłoszeniem upadłości. W takiej sytuacji do masy wchodziły również rzeczy ruchome znajdujące się we władaniu drugiego małżonka, czyli tego, który nie był upadłym. Przepis obejmował zatem także przedmioty pozostające wyłącznie pod kontrolą tego małżonka. Wyjątek dotyczył rzeczy służących wyłącznie do jego osobistego użytku. Takie przedmioty nie wchodziły do masy upadłości, nawet jeżeli znajdowały się we władaniu drugiego małżonka po przerwaniu wspólności domowej.

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis miał charakter historyczny i nie obowiązywał. Określał podmioty, wobec których nie można było ogłosić upadłości. Zasadniczo ochroną obejmował państwowe i komunalne jednostki organizacyjne, Kasy Chorych oraz instytucje i organizacje utworzone w drodze ustawy. Wyjątek dotyczył sytuacji, w której ustawa wyłączała odpowiedzialność Skarbu Państwa albo gminy za zobowiązania danej jednostki. Osobno przepis wymieniał przedsiębiorstwo państwowe „Porty Lotnicze”, państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej „Poczta Polska” oraz państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej „Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych”. Wobec tych podmiotów upadłość również nie mogła zostać ogłoszona, jeżeli właściwy organ uprawniony do reprezentowania Skarbu Państwa lub gminy zgłosił sprzeciw i złożył oświadczenie o przejęciu zobowiązań dłużnika. Takie same warunki przewidziano wobec Mennicy Państwowej, Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych, Polskich Kolei Państwowych Spółki Akcyjnej oraz innych przedsiębiorców określonych w odrębnych przepisach. Przepis wyłączał także upadłość przedsiębiorcy, który nie był osobą prawną i którego działalność nie wymagała zgłoszenia do ewidencji na podstawie przepisów o działalności gospodarczej. W tym ostatnim przypadku nie wskazano dodatkowego warunku związanego ze sprzeciwem ani przejęciem zobowiązań.

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis przewidywał, że ogłoszenie upadłości spółki jawnej albo komandytowej nie powodowało samo przez się ogłoszenia upadłości jej wspólnika. Oznaczało to, że samo stwierdzenie upadłości spółki nie wystarczało, aby uznać, że upadłość została również ogłoszona wobec wspólnika. Reguła odnosiła się do dwóch rodzajów spółek: spółki jawnej i spółki komandytowej. Jej znaczenie polegało na rozdzieleniu ogłoszenia upadłości spółki od ogłoszenia upadłości wspólnika. Przepis nie ustanawiał więc automatycznego skutku, w którym upadłość spółki obejmowałaby także osobę wspólnika. Sformułowanie „samo przez się” wskazywało, że skutek wobec wspólnika nie następował wyłącznie dlatego, że upadłość ogłoszono wobec spółki. Przepis nie przesądzał natomiast w tej jednostce, jakie inne przesłanki, czynności lub rozstrzygnięcia mogły prowadzić do ogłoszenia upadłości wspólnika. Ograniczał się do wyłączenia automatycznego utożsamienia obu tych ogłoszeń.

Upadłość

Upadłość - definicja

Upadłość w przepisach

Kodeks karny3 przepisy

Kodeks spółek handlowych (ksh)3 przepisy

o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych1 przepis

Prawo bankowe1 przepis

Prawo upadłościowe1 przepis

Prawo upadłościowe7 przepisów