Organ

W prawie polskim „organ” to wyodrębniona struktura, osoba albo zespół osób, któremu przepisy prawa przyznają określone kompetencje do działania w imieniu podmiotu lub wykonywania zadań publicznych. Organ nie jest zwykle odrębnym podmiotem od jednostki, w której funkcjonuje. Jego czynności mogą jednak wywoływać skutki prawne dla osoby prawnej, państwa, jednostki samorządu terytorialnego albo innej jednostki organizacyjnej.

Najważniejsze rodzaje organów:

• organy osób prawnych, takie jak zarząd, zgromadzenie albo rada, działające zgodnie z ustawą i statutem,
• organy administracji publicznej, wykonujące zadania państwa lub samorządu na podstawie i w granicach prawa,
• organy procesowe, prowadzące postępowania karne lub podejmujące czynności w ich toku,
• organy nadzoru, uprawnione do kontrolowania działalności innych jednostek, wyrażania zgody na określone czynności albo podejmowania rozstrzygnięć,
• organy samorządu zawodowego i innych organizacji, określone w przepisach regulujących ich ustrój.

Organ może być jednoosobowy, na przykład minister, albo kolegialny, gdy decyzje podejmuje grupa osób, na przykład rada lub zgromadzenie. Zakres jego działania wyznaczają przepisy prawa, a w przypadku organów osób prawnych także statut, umowa lub inny właściwy akt ustrojowy. Organ może działać władczo, wydając decyzje lub postanowienia, albo w sposób niewładczy, wykonując czynności organizacyjne, majątkowe czy kontrolne.

Pojęcie to występuje między innymi w prawie cywilnym, administracyjnym, karnym, pracy, gospodarowania nieruchomościami, wodnym oraz w regulacjach dotyczących samorządów zawodowych. Ma znaczenie dla ustalenia, kto jest uprawniony do podjęcia danej czynności, w jakiej formie powinno to nastąpić i komu przypisuje się jej skutki. Przekroczenie kompetencji, działanie bez wymaganej zgody albo naruszenie właściwości organu może prowadzić do odpowiedzialności, bezskuteczności czynności lub konieczności jej uchylenia, zależnie od rodzaju sprawy i zastosowanych przepisów.