Art. 246. k.k. Wymuszanie zeznań przez funkcjonariusza publicznego
Funkcjonariusz publiczny lub ten, który działając na jego polecenie w celu uzyskania określonych zeznań, wyjaśnień, informacji lub oświadczenia stosuje przemoc, groźbę bezprawną lub w inny sposób znęca się fizycznie lub psychicznie nad inną osobą, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 246 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II K 504/15
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła wydawania decyzji o internowaniu wielu osób w okresie stanu wojennego przez komendanta wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej. Zarzucono bezprawne pozbawienie wolności przez oparcie decyzji na dekrecie, który według opisu zarzutów nie był jeszcze prawnie opublikowany i nie obowiązywał. Materiał źródłowy nie zawiera opisu czynu z art. 246 k.k. ani ustaleń o wymuszaniu zeznań.
- Rozstrzygnięcie
- Z udostępnionego fragmentu nie da się ustalić rozstrzygnięcia sądu co do winy ani kary. Nie wynika też, by sprawa dotyczyła art. 246 k.k.
- Uzasadnienie
- Źródło obejmuje jedynie opis zarzutów związanych z przekroczeniem uprawnień i bezprawnym internowaniem. Brakuje sentencji i uzasadnienia odnoszących się do art. 246 k.k., więc nie można rzetelnie streścić tej sprawy jako orzeczenia o wymuszaniu zeznań.
Wyrok II K 666/14
- Stan sprawy
- Funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa, pełniący służbę jako oficer śledczy, brał udział w bezprawnym przetrzymywaniu dwóch osób podejrzewanych o działalność niepodległościową. W czasie przesłuchań wobec jednej z nich wielokrotnie stosował bicie pałką po ciele, co najmniej trzykrotnie. Wobec drugiej prowadził częste przesłuchania, bił pałką gumową i wyciorem od karabinu oraz raził prądem, aby wymusić przyznanie się i uzyskać informacje o działalności organizacyjnej, broni oraz innych osobach.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego obu czynów polegających na wymuszaniu wyjaśnień i skazał go za każdy z nich. Za pierwszy czyn wymierzył karę roku pozbawienia wolności, za drugi roku i czterech miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczono też karę łączną dwóch lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby.
- Uzasadnienie
- Sąd oparł ustalenia na zeznaniach pokrzywdzonych, dokumentach z akt śledczych i ewidencyjnych oraz materiałach potwierdzających przebieg służby i czynności śledczych. Ustalił, że zatrzymania następowały bez wymaganych podstaw i bez niezwłocznego uzyskania decyzji o aresztowaniu, a niedozwolone metody służyły uzyskaniu samoobciążających wyjaśnień. Zachowanie oskarżonego uznano za przekroczenie władzy podczas urzędowania, motywowane represją wobec osób podejrzewanych o przynależność do określonej grupy politycznej.
Wyrok VI Ka 549/15
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła funkcjonariusza policji, który bez podstawy sprawdził dane pojazdu w policyjnej bazie i następnie ujawnił dane właściciela osobie nieuprawnionej. Postępowanie nie dotyczyło wymuszania zeznań ani czynu z art. 246 k.k., lecz nadużycia uprawnień i ujawnienia informacji.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
- Uzasadnienie
- Sąd odwoławczy uznał, że ustalenia co do samego sprawstwa były prawidłowe, ale błędnie oceniono stopień winy i społecznej szkodliwości czynu jako nieznaczny, co doprowadziło do warunkowego umorzenia. Jednocześnie materiał źródłowy wyraźnie wskazuje, że sprawa nie odnosi się do art. 246 k.k.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.