Przemoc

Przemoc w polskim prawie oznacza bezprawne oddziaływanie na osobę, polegające w szczególności na użyciu siły fizycznej albo wywieraniu nacisku w celu przełamania jej oporu, ograniczenia swobody decyzji lub zmuszenia do określonego zachowania. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji, dlatego jego znaczenie zależy od przepisu i dziedziny prawa, w której został użyty. W niektórych regulacjach obejmuje przede wszystkim fizyczne oddziaływanie na osobę, w innych może wiązać się także z przemocą psychiczną, groźbą, podstępem lub wykorzystaniem zależności.

Przemoc może być skierowana przeciwko osobie, jej wolności, zdrowiu albo możliwości swobodnego udziału w czynnościach publicznych i procesowych. Może mieć charakter jednorazowy lub powtarzalny, bezpośredni albo pośredni. O jej prawnym znaczeniu decydują między innymi intensywność działania, sposób jego zastosowania, cel sprawcy oraz wpływ na pokrzywdzonego. Samo wywieranie presji nie zawsze jest przemocą w rozumieniu konkretnego przepisu, a ocena wymaga uwzględnienia jego treści i okoliczności zdarzenia.

W prawie karnym przemoc może stanowić znamię przestępstwa, wpływać na jego kwalifikację albo zaostrzać odpowiedzialność, na przykład gdy została użyta przy zmuszaniu, wpływaniu na decyzję innej osoby lub popełnieniu kolejnego czynu w okresie próby. Przepisy chronią także przed przemocą osoby uczestniczące w postępowaniu karnym, zgromadzeniach oraz działaniach związanych z obywatelską lub europejską inicjatywą obywatelską.

Pojęcie to występuje również w Prawie prasowym, gdzie odnosi się do oddziaływania na decyzję dziennikarza, a także w regulacjach dotyczących treści mogących negatywnie wpływać na rozwój małoletnich. W każdym przypadku przemoc jest oceniana w kontekście funkcji danego przepisu i chronionego przez niego dobra prawnego.