Oświadczenie

Oświadczenie to przekazany w określonej formie komunikat osoby lub podmiotu, który wyraża wolę, wiedzę, zgodę, żądanie albo stanowisko i może wywoływać skutki prawne. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji, dlatego jego znaczenie zależy od dziedziny prawa oraz przepisu, w którym został użyty.

W prawie cywilnym szczególne znaczenie ma oświadczenie woli, czyli zachowanie ujawniające zamiar dokonania czynności prawnej, na przykład zawarcia umowy, złożenia oferty, odwołania pełnomocnika albo skorzystania z prawa pierwokupu. Oświadczenie może być skierowane do innej osoby lub składane organowi. Co do zasady wywołuje skutki, gdy jego treść została ujawniona w sposób umożliwiający zapoznanie się z nią przez adresata. W określonych sytuacjach przepisy wymagają formy pisemnej, elektronicznej, dokumentowej lub aktu notarialnego. Niezachowanie wymaganej formy może powodować nieważność czynności albo inne skutki wskazane w ustawie.

W postępowaniach sądowych i administracyjnych oświadczenie może dotyczyć faktów, zgody na określone działanie, cofnięcia wniosku, stanowiska procesowego lub przyjęcia warunków decyzji. Przepisy mogą określać sposób jego złożenia, wymagane dokumenty, konieczność doręczenia albo udział kilku osób uprawnionych do reprezentacji. Oświadczenia składane w toku postępowania mogą być utrwalane w protokole, a dokumenty zawierające oświadczenia mogą podlegać odczytaniu jako dowody.

W praktyce spotyka się między innymi:

• oświadczenia woli, wywołujące skutki prawne przez ujawnienie zamiaru,
• oświadczenia wiedzy, potwierdzające określone fakty lub informacje,
• oświadczenia procesowe, składane sądowi lub innemu organowi,
• oświadczenia wymagane przy czynnościach dotyczących nieruchomości, pozwoleń, legalizacji budowy lub reprezentacji spółki.

Treść oświadczenia powinna odpowiadać wymaganiom ustawy i właściwie określać osobę składającą, adresata oraz zakres deklarowanego stanowiska. W niektórych przypadkach nieprawdziwe oświadczenie może prowadzić do odpowiedzialności lub innych negatywnych skutków prawnych.