Art. 6. Definicje ustawowe

Zmiana została uchwalona, ale ustawa zmieniająca nie została jeszcze ogłoszona. Obowiązuje brzmienie dotychczasowe. Zmiana obejmie: pkt 9. Podstawa: Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

9) osoba samotna – osobę samotnie gospodarującą, niepozostającą w związku małżeńskim albo w umowie o wspólnym pożyciu, o której mowa w art. 1 ustawy z dnia 29 maja 2026 r. o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu (Dz. U. poz. ...), zwanej dalej „umową o wspólnym pożyciu”, i nieposiadającą wstępnych ani zstępnych;

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) całkowita niezdolność do pracy – całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

2) dochód dziecka – dochód, do którego zalicza się kwotę otrzymywanej renty wraz z dodatkiem dla sierot zupełnych, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny, otrzymywane alimenty oraz kwotę odpowiadającą dochodom uzyskiwanym z majątku dziecka;

3) dochód na osobę w rodzinie – dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie;

4) dochód rodziny – sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie;

5) jednostka organizacyjna pomocy społecznej – regionalny ośrodek polityki społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych – w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 165), dom pomocy społecznej, placówkę specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodek wsparcia i ośrodek interwencji kryzysowej;

6) kontrakt socjalny – pisemną umowę zawartą z osobą ubiegającą się o pomoc, określającą uprawnienia i zobowiązania stron umowy, w ramach wspólnie podejmowanych działań zmierzających do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny;

7) niezdolność do pracy z tytułu wieku – osiągnięcie wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 oraz w art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26 i 425);

8) osoba bezdomna – osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania;

9) osoba samotna – osobę samotnie gospodarującą, niepozostającą w związku małżeńskim i nieposiadającą wstępnych ani zstępnych;

10) osoba samotnie gospodarująca – osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe;

11) osoba zatrudniona – osobę pozostającą w zatrudnieniu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, 1746 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 451 i 507) lub prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów dotyczących działalności gospodarczej;

11a) (uchylony)

12) praca socjalna – działalność zawodową mającą na celu pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenie warunków sprzyjających temu celowi;

13) renta – rentę z polskiego lub zagranicznego systemu ubezpieczeń społecznych, rentę strukturalną lub rentę socjalną;

14) rodzina – osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące;

15) średni miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej – kwotę rocznych kosztów działalności domu wynikającą z utrzymania mieszkańców, o których mowa w art. 55 ust. 1, z roku poprzedniego, bez kosztów inwestycyjnych i wydatków na remonty, powiększoną o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w ustawie budżetowej na dany rok kalendarzowy, podzieloną przez liczbę miejsc, ustaloną jako sumę rzeczywistej liczby mieszkańców w poszczególnych miesiącach roku poprzedniego, w domu;

16) świadczenie nienależnie pobrane – świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej;

17) bar mleczny – przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w postaci samoobsługowych, bezalkoholowych, ogólnodostępnych zakładów masowego żywienia, sprzedających całodziennie posiłki mleczno-nabiałowo-jarskie;

18) projekt socjalny – zespół działań mających na celu poprawę sytuacji życiowej osób, rodzin, grup zagrożonych ubóstwem, marginalizacją i wykluczeniem społecznym.

Komentarz do Art. 6.

Przepis porządkuje podstawowe pojęcia używane w ustawie o pomocy społecznej. Ma to znaczenie dla ustalenia, kogo i jakich sytuacji dotyczą dalsze regulacje oraz jak obliczać określone wartości.

Zdefiniowano między innymi „całkowitą niezdolność do pracy”, obejmującą wskazane w przepisie rodzaje niezdolności, grupy inwalidzkie i stopnie niepełnosprawności. Określono także „niezdolność do pracy z tytułu wieku”, powiązaną z osiągnięciem wieku emerytalnego. Przepis rozróżnia „dochód dziecka”, „dochód rodziny” i „dochód na osobę w rodzinie”. Dochód rodziny oznacza sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie, a dochód na osobę jest wynikiem podzielenia tej sumy przez liczbę osób w rodzinie.

Ważne są również definicje osób i grup, w tym „rodziny”, „osoby samotnej”, „osoby samotnie gospodarującej”, „osoby bezdomnej” i „osoby zatrudnionej”. Przepis wskazuje, jakie placówki zaliczają się do jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. Wyjaśnia też charakter „kontraktu socjalnego”, który jest pisemną umową określającą uprawnienia i zobowiązania stron oraz wspólne działania służące przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej.

Ponadto zdefiniowano „pracę socjalną”, „rentę”, „świadczenie nienależnie pobrane”, „bar mleczny” i „projekt socjalny”. Szczegółowo określono sposób ustalania średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej, z uwzględnieniem kosztów działalności, liczby miejsc i wskaźnika cen. Zestaw tych definicji ujednolica znaczenie terminów stosowanych przy przyznawaniu i rozliczaniu pomocy społecznej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 639.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

całkowita niezdolność do pracydochód dzieckadochód na osobę w rodziniedochód rodzinyjednostka organizacyjna pomocy społecznejkontrakt socjalnyniezdolność do pracy z tytułu wiekuosoba bezdomnaosoba samotnaosoba samotnie gospodarującaosoba zatrudnionapraca socjalnarentarodzinaśredni miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznejświadczenie nienależnie pobranebar mlecznyprojekt socjalny

Art. 5a.Art. 7.