Osoba samotnie gospodarująca

„Osoba samotnie gospodarująca” to pojęcie używane w ustawie „o pomocy społecznej” na określenie osoby, która tworzy i prowadzi gospodarstwo domowe wyłącznie dla siebie. Kluczowe znaczenie ma tu nie samo zamieszkiwanie pod jednym adresem ani fakt, że dana osoba nie pozostaje w relacji rodzinnej z innymi osobami, lecz sposób zorganizowania gospodarstwa domowego. Gospodarstwo jest jednoosobowe, gdy obejmuje tylko tę jedną osobę.

W praktyce oznacza to, że osoba samotnie gospodarująca samodzielnie organizuje swoje codzienne życie domowe i nie tworzy wspólnego gospodarstwa z innymi osobami. Pojęcie opisuje więc określoną sytuację życiową i gospodarczą, a nie ogólny stan cywilny, rodzinny czy towarzyski. Nie chodzi również o potoczne poczucie osamotnienia. Ustawa odnosi to określenie do prowadzenia gospodarstwa domowego.

Znaczenie tego pojęcia polega na tym, że pozwala ustalić, w jakiej kategorii gospodarstwa domowego znajduje się dana osoba przy stosowaniu przepisów o pomocy społecznej. Jest to istotne przy ocenie jej sytuacji jako samodzielnego, jednoosobowego gospodarstwa, odrębnie od gospodarstwa tworzonego przez kilka osób. Dzięki temu przepisy mogą posługiwać się jednolitym określeniem osób, których sytuacja domowa nie jest łączona z sytuacją innych członków gospodarstwa.

Najważniejsze elementy pojęcia to:

• jedna osoba jako skład gospodarstwa,
• faktyczne prowadzenie gospodarstwa domowego,
• brak innych osób tworzących z nią wspólne gospodarstwo.

Samo przebywanie w tym samym miejscu z innymi osobami nie przesądza jeszcze o wspólnym gospodarstwie, podobnie jak sama relacja rodzinna nie wyjaśnia charakteru gospodarstwa. W ujęciu ustawowym decydujące jest to, czy dana osoba prowadzi gospodarstwo jednoosobowe. definicja ma więc charakter porządkujący i służy prawidłowemu stosowaniu regulacji z zakresu pomocy społecznej.