Osoba bezdomna

Osoba bezdomna to, w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, osoba, która nie ma możliwości zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, przy czym ustawa wiąże to pojęcie także z jej statusem meldunkowym. Definicja odwołuje się do przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy oraz do przepisów o ewidencji ludności.

Ustawa obejmuje dwa podstawowe przypadki:

• osobę, która nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w rozumieniu właściwych przepisów i nie jest zameldowana na pobyt stały;
• osobę, która nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, ale jest w nim zameldowana na pobyt stały, jeżeli w tym lokalu nie ma faktycznej możliwości zamieszkania.

Oznacza to, że sam brak meldunku nie jest jedynym elementem definicji. Istotne jest również to, czy dana osoba rzeczywiście zamieszkuje lokal mieszkalny. Z drugiej strony sam meldunek nie wyklucza uznania za osobę bezdomną, jeśli lokal wskazany w meldunku nie nadaje się do zamieszkania albo nie daje takiej możliwości. Definicja uwzględnia więc zarówno formalny status osoby, jak i rzeczywiste warunki lokalowe.

Pojęcie to służy określeniu, kogo ustawa o pomocy społecznej traktuje jako osobę bezdomną na potrzeby stosowania swoich przepisów. Ma znaczenie przy rozpoznawaniu sytuacji życiowej osoby i ustalaniu, czy mieści się ona w kategorii osób, do których mogą odnosić się instrumenty pomocy społecznej dotyczące bezdomności. W praktyce pozwala odróżnić brak faktycznego miejsca zamieszkania od samej sytuacji meldunkowej. Znaczenie mają zatem łącznie: brak zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oraz, zależnie od przypadku, brak stałego meldunku albo niemożność zamieszkania w lokalu, w którym taki meldunek istnieje.