Jednostka organizacyjna pomocy społecznej

„Jednostka organizacyjna pomocy społecznej” to ustawowe określenie różnych podmiotów, które tworzą organizacyjny system pomocy społecznej. Nie oznacza jednej konkretnej instytucji, lecz kategorię obejmującą jednostki działające na różnych szczeblach oraz w różnych formach. Definicja znajduje się w ustawie „o pomocy społecznej” i służy wskazaniu, jakie podmioty są traktowane jako jednostki organizacyjne pomocy społecznej na potrzeby tej ustawy.

Do tej kategorii należą przede wszystkim:

• regionalny ośrodek polityki społecznej, działający na poziomie regionalnym,
• powiatowe centrum pomocy rodzinie, związane z wykonywaniem zadań na poziomie powiatu,
• ośrodek pomocy społecznej, funkcjonujący jako podstawowa jednostka pomocy społecznej,
• centrum usług społecznych, ale tylko w przypadku, gdy powstało w wyniku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej na podstawie przepisów o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych,
• dom pomocy społecznej,
• placówka specjalistycznego poradnictwa, w tym poradnictwa rodzinnego,
• ośrodek wsparcia,
• ośrodek interwencji kryzysowej.

Elementem definicji jest więc nie tylko rodzaj jednostki, lecz także, w odniesieniu do centrum usług społecznych, sposób jego powstania. Samo posługiwanie się nazwą centrum usług społecznych nie wystarcza do zakwalifikowania go do tej kategorii, ponieważ ustawa wiąże ten status z przekształceniem ośrodka pomocy społecznej na podstawie wskazanych przepisów.

Pojęcie ma znaczenie porządkujące. Pozwala ustalić, jakie zorganizowane podmioty są objęte regulacją ustawy i do jakich jednostek odnoszą się jej przepisy. Obejmuje zarówno jednostki zajmujące się organizowaniem lub koordynowaniem pomocy społecznej, jak i te, które zapewniają określone formy wsparcia, poradnictwa, opieki albo pomoc w sytuacjach kryzysowych. W praktyce prawidłowe zakwalifikowanie podmiotu do tej kategorii ułatwia ustalenie, czy dany przepis ustawy ma zastosowanie do jego działalności.