Art. 15. u.p.z.p. Obligatoryjne i fakultatywne elementy planu miejscowego

Ustawa zmieniająca (Dz.U. 2026 poz. 24) weszła w życie 27 stycznia 2026 r. Zmiana tego przepisu nie została jeszcze naniesiona w serwisie. Zmiana obejmie: ust. 2d. Podstawa: Ustawa o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 24.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Tak przepis brzmi po zmianie, która weszła w życie 27 stycznia 2026 r. W serwisie nie została ona jeszcze naniesiona.

2d. W planie miejscowym określa się obszar zabudowy śródmiejskiej na obszarze zabudowy śródmiejskiej określonym w planie ogólnym.

1.⁶⁵ Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i część graficzną, wraz z uzasadnieniem, uwzględniając politykę przestrzenną gminy określoną w strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego. W uzasadnieniu przedstawia się w szczególności:

1) sposób realizacji wymogów wynikających z art. 1 ust. 2-4;

2) zgodność z wynikami analizy, o której mowa w art. 32 ust. 1, wraz z datą uchwały rady gminy, o której mowa w art. 32 ust. 2, oraz sposób uwzględnienia uniwersalnego projektowania;

3) wpływ na finanse publiczne, w tym budżet gminy.

2. W planie miejscowym określa się obowiązkowo:

1) przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania;

2) zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego;

3) zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu;

3a) zasady kształtowania krajobrazu;

4) zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej;

5) wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych;

6)⁶⁶ zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną nadziemną intensywność zabudowy, minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej, maksymalny udział powierzchni zabudowy, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę i sposób realizacji miejsc do parkowania, w tym miejsc przeznaczonych do parkowania pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową, oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów;

7) granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów, terenów górniczych, a także obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, obszarów osuwania się mas ziemnych, krajobrazów priorytetowych określonych w audycie krajobrazowym oraz w planach zagospodarowania przestrzennego województwa;

8) szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym;

9) szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy;

10) zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej;

11) sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów;

12) stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4.

2a.⁶⁷ Plan miejscowy przewidujący lokalizację obiektu handlu wielkopowierzchniowego sporządza się dla terenu położonego na obszarze obejmującym co najmniej obszar, na którym powinny nastąpić zmiany w strukturze funkcjonalno-przestrzennej w wyniku realizacji tego obiektu.

2b.⁶⁸ Plan miejscowy przewidujący lokalizację nowego lub rozszerzenie istniejącego cmentarza sporządza się co najmniej dla obszaru obejmującego strefę ochronną, związaną z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu w sąsiedztwie cmentarza.

2c.⁶⁹ W planie miejscowym uwzględnia się obszar, na którym znajdują się udokumentowane złoża kopaliny, wskazując:

1) nazwę złoża kopaliny albo nazwę ujęcia wód leczniczych, wód termalnych lub solanek;

2) granicę występowania złoża kopaliny albo położenie ujęcia wód leczniczych, wód termalnych lub solanek.

3. W planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb:

1) granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości;

2) granice obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej;

3) granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji;

3a)⁷⁰ (uchylony);

4)⁷¹ (uchylony);

4a) granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym;

4b) granice terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, umieszczonych w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub w ostatecznych decyzjach o lokalizacji drogi publicznej, linii kolejowej, linii tramwajowej, lotniska użytku publicznego, sieci przesyłowej, budowli przeciwpowodziowej, sieci szerokopasmowej, inwestycji w zakresie terminalu, inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego, przedsięwzięcia Euro 2012 lub decyzji lokalizacyjnych wydanych przez Komisję Planowania przy Radzie Ministrów w związku z realizacją inwestycji w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa;

5) granice terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych;

6) granice pomników zagłady oraz ich stref ochronnych, a także ograniczenia dotyczące prowadzenia na ich terenie działalności gospodarczej, określone w ustawie z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady;

7) granice terenów zamkniętych, i granice stref ochronnych terenów zamkniętych;

8) sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości, kolorystykę obiektów budowlanych oraz pokrycie dachów;

10) minimalną powierzchnię nowo wydzielonych działek budowlanych;

11)⁷² maksymalną intensywność zabudowy;

12)⁷³ maksymalną liczbę miejsc do parkowania;

13)⁷⁴ linie zabudowy dla kondygnacji podziemnych.

4.⁷⁵ Plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków umożliwia również lokalizację zamontowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii wykorzystujących do wytwarzania energii wyłącznie energię promieniowania słonecznego oraz mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436, 1597 i 1681), również w przypadku innego przeznaczenia terenu niż produkcyjne, chyba że ustalenia planu miejscowego zakazują lokalizacji takich instalacji.

Komentarz do Art. 15. upzp

Art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa obowiązki wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w zakresie sporządzania projektu planu miejscowego. Przepis ten jest kluczowy dla prawidłowego kształtowania polityki przestrzennej gminy, ponieważ plan miejscowy stanowi podstawowy dokument regulujący zasady zagospodarowania przestrzennego na danym obszarze.

1. Sporządzanie projektu planu miejscowego

Zgodnie z art. 15, wójt, burmistrz albo prezydent miasta jest zobowiązany do sporządzenia projektu planu miejscowego, który musi zawierać zarówno część tekstową, jak i graficzną, wraz z uzasadnieniem. Uzasadnienie powinno szczegółowo przedstawiać sposób realizacji wymogów wynikających z art. 1 ust. 2-4, zgodność z wynikami analizy, o której mowa w art. 32 ust. 1, oraz sposób uwzględnienia uniwersalnego projektowania. Ponadto, uzasadnienie powinno zawierać informacje dotyczące wpływu na finanse publiczne, w tym budżet gminy.

2. Obowiązkowe elementy planu miejscowego

Plan miejscowy musi obligatoryjnie określać:

Przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.
Zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego.
Zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu.
Zasady kształtowania krajobrazu.
Zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej.
Wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych.
Zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, takie jak maksymalna i minimalna nadziemna intensywność zabudowy, minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej, maksymalny udział powierzchni zabudowy, maksymalna wysokość zabudowy, minimalna liczba i sposób realizacji miejsc do parkowania, oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów.
Granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów, terenów górniczych, obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, obszarów osuwania się mas ziemnych, krajobrazów priorytetowych określonych w audycie krajobrazowym oraz w planach zagospodarowania przestrzennego województwa.
Szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym.
Szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy.
Zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej.
Sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów.
Stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4.

3. Specjalne przepisy dotyczące obiektów handlu wielkopowierzchniowego i cmentarzy

Plan miejscowy przewidujący lokalizację obiektu handlu wielkopowierzchniowego musi obejmować obszar, na którym powinny nastąpić zmiany w strukturze funkcjonalno-przestrzennej w wyniku realizacji tego obiektu. Natomiast plan miejscowy dotyczący nowego lub rozszerzenia istniejącego cmentarza musi obejmować strefę ochronną związaną z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu w sąsiedztwie cmentarza.

4. Uwzględnienie udokumentowanych złóż kopaliny

Plan miejscowy musi uwzględniać obszar, na którym znajdują się udokumentowane złoża kopaliny, wskazując nazwę złoża kopaliny albo nazwę ujęcia wód leczniczych, wód termalnych lub solanek, oraz granicę występowania złoża kopaliny albo położenie ujęcia wód leczniczych, wód termalnych lub solanek.

5. Dodatkowe elementy planu miejscowego

W zależności od potrzeb, plan miejscowy może określać:

Granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości.
Granice obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej.
Granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji.
Granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym.
Granice terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych.
Granice pomników zagłady oraz ich stref ochronnych.
Granice terenów zamkniętych i granice stref ochronnych terenów zamkniętych.
Sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości, kolorystykę obiektów budowlanych oraz pokrycie dachów.
Minimalną powierzchnię nowo wydzielonych działek budowlanych.
Maksymalną intensywność zabudowy.
Maksymalną liczbę miejsc do parkowania.
Linie zabudowy dla kondygnacji podziemnych.

6. Instalacje odnawialnych źródeł energii

Plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków umożliwia również lokalizację zamontowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii wykorzystujących do wytwarzania energii wyłącznie energię promieniowania słonecznego oraz mikroinstalacji, chyba że ustalenia planu miejscowego zakazują lokalizacji takich instalacji.

Podsumowanie

Art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym precyzyjnie określa zakres i treść planu miejscowego, co ma na celu zapewnienie spójnego i zrównoważonego rozwoju przestrzennego gminy. Przepis ten nakłada na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta obowiązek uwzględnienia szerokiego spektrum aspektów, od ochrony środowiska po kwestie finansowe, co ma kluczowe znaczenie dla jakości życia mieszkańców oraz efektywnego zarządzania przestrzenią publiczną.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 977.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.