Art. 229. k.k. Przekupstwo
§ 1. Kto udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej funkcję publiczną w związku z pełnieniem tej funkcji, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa, aby skłonić osobę pełniącą funkcję publiczną do naruszenia przepisów prawa lub udziela albo obiecuje udzielić takiej osobie korzyści majątkowej lub osobistej za naruszenie przepisów prawa, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4. Kto osobie pełniącej funkcję publiczną, w związku z pełnieniem tej funkcji, udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej znacznej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15.
§ 4a. Kto osobie pełniącej funkcję publiczną, w związku z pełnieniem tej funkcji, udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej wielkiej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od lat 3 do 20.
§ 5. Karom określonym w § 1–4a podlega odpowiednio także ten, kto udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej funkcję publiczną w państwie obcym lub w organizacji międzynarodowej, w związku z pełnieniem tej funkcji.
§ 6. Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1–5, jeżeli korzyść majątkowa lub osobista albo ich obietnica zostały przyjęte przez osobę pełniącą funkcję publiczną, a sprawca zawiadomił o tym fakcie organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności przestępstwa, zanim organ ten o nim się dowiedział.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 229 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II K 295/25
- Stan sprawy
- Oskarżony podczas kontroli drogowej po ujawnieniu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości obiecał dwóm funkcjonariuszom Policji korzyść majątkową w gotówce w kwocie 3.000 zł w zamian za odstąpienie od czynności służbowych związanych z ujawnionym przestępstwem. Ustalenie oparto na dokumentach z kontroli i zatrzymania oraz na wyjaśnieniach oskarżonego, który przyznał się do złożenia obietnicy.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego czynu z art. 229 § 1 k.k. i wymierzył mu karę grzywny 250 stawek dziennych po 10 zł. Następnie objął tę karę karą łączną grzywny 300 stawek dziennych po 10 zł razem z karą za drugi przypisany czyn.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że doszło do obietnicy udzielenia korzyści majątkowej osobom pełniącym funkcję publiczną w związku z pełnieniem tej funkcji. Podkreślił, że przestępstwo ma charakter formalny i zostaje dokonane już z chwilą dojścia obietnicy do adresata, niezależnie od jej przyjęcia i od wpływu na czynności służbowe. Za wiarygodne uznano dokumenty urzędowe i przyznanie się oskarżonego. Przy karze uwzględniono niekaralność, przyznanie się i złożenie wyczerpujących wyjaśnień, uznając grzywnę za wystarczającą.
Uzasadnienie V K 510/18
- Stan sprawy
- Materiał dotyczy m.in. zachowania polegającego na przekazaniu pośrednikowi co najmniej 50.000 zł w zamian za doprowadzenie, przez korupcyjne oddziaływanie na funkcjonariuszy Policji, prokuratorów i sędziów, do zwolnienia zatrzymanego albo niedopuszczenia do zastosowania tymczasowego aresztowania. Ustalono też dwa odrębne zachowania polegające na przekazaniu pośrednikowi co najmniej 10.000 zł oraz co najmniej 5.000 zł w celu uzyskania przez korupcyjne oddziaływanie na lekarzy sądowych nierzetelnych zaświadczeń o stanie zdrowia, służących przewlekaniu postępowania karnego; następnie takie zaświadczenia zostały użyte w sądzie. Z tekstu wynika również rola osoby, która kojarzyła zainteresowanych z pośrednikiem i utwierdzała ich w przekonaniu o jego wpływach, ale nie jest to czyn z art. 229 k.k.
- Rozstrzygnięcie
- Z samego udostępnionego fragmentu uzasadnienia nie wynika samodzielnie pełna sentencja rozstrzygnięcia. Wynika jednak, że sąd uznał wskazane fakty za udowodnione i oparł je na licznych zeznaniach, wyjaśnieniach oraz dokumentach. Brak w tym fragmencie pełnego, odrębnego opisu kar odnoszących się wyłącznie do art. 229 k.k.
- Uzasadnienie
- Sąd odtworzył mechanizm działania pośrednika korupcyjnego, zakres jego wpływów oraz sposób przekazywania pieniędzy i uzyskiwania nierzetelnej dokumentacji medycznej. Za podstawę ustaleń wskazano zeznania świadka koronnego, zeznania innych świadków, wyjaśnienia oskarżonych oraz dokumenty z postępowań i dokumentację medyczną. Z materiału wynika, że płatności miały służyć bezprawnemu wywarciu wpływu na osoby pełniące funkcje publiczne, w tym lekarzy sądowych, co wiązano z nakłanianiem do udzielania korzyści majątkowych w zamian za naruszenie prawa.
Wyrok V K 510/18
- Stan sprawy
- W jednej z przypisanych spraw oskarżony przekazał pośrednikowi co najmniej 50.000 zł, nakłaniając go do udzielania korzyści majątkowych funkcjonariuszom Policji, prokuratorom i sędziom w celu bezprawnego doprowadzenia do zwolnienia zatrzymanego albo niedopuszczenia do zastosowania tymczasowego aresztowania. W dwóch kolejnych czynach inny oskarżony przekazał pośrednikowi odpowiednio co najmniej 10.000 zł oraz co najmniej 5.000 zł, nakłaniając go do udzielania korzyści majątkowych lekarzom sądowym w celu uzyskania poświadczających nieprawdę zaświadczeń o stanie zdrowia, służących przewlekaniu postępowania karnego; następnie zaświadczenia zostały użyte w sądzie.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał jednego oskarżonego za winnego czynu obejmującego m.in. podżeganie do przestępstwa z art. 229 § 3 k.k. i skazał go na 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 2 lata próby. Drugiego oskarżonego uznał za winnego dwóch czynów obejmujących m.in. podżeganie do przestępstwa z art. 229 § 3 k.k., wymierzył za każdy po 6 miesięcy pozbawienia wolności, a następnie karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 2 lata próby.
- Uzasadnienie
- Z sentencji wynika, że sąd przyjął realizację zarzuconych zachowań w zbiegu z innymi przepisami, w tym z podżeganiem do udzielania korzyści majątkowych osobom pełniącym funkcje publiczne w zamian za naruszenie prawa. W przypadku pierwszego oskarżonego sąd przypisał winę tylko co do jednego z dwóch zarzutów, a co do drugiego uniewinnił. Tekst wyroku nie zawiera motywów, więc szczegółowe powody oceny prawnej i wymiaru kary nie wynikają z samej sentencji.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.