Państwo obce

Państwo obce to państwo inne niż Rzeczpospolita Polska, traktowane w polskim porządku prawnym jako odrębny podmiot prawa międzynarodowego i stosunków prawnych. Termin ten odnosi się przede wszystkim do państwa jako całości, a w zależności od przepisu może obejmować także jego organy, przedstawicielstwa dyplomatyczne i konsularne oraz osoby działające w jego imieniu.

Państwo obce charakteryzuje się własnym terytorium, ludnością, władzą publiczną i niezależnością w stosunkach międzynarodowych. W praktyce prawnej znaczenie ma nie tylko samo istnienie danego państwa, lecz także zakres uznania jego organów, obowiązywanie umów międzynarodowych oraz zasada wzajemności. Szczegółowe skutki użycia tego terminu zależą od dziedziny prawa i treści konkretnego przepisu.

Najważniejsze obszary zastosowania:

• w postępowaniu karnym państwo obce może być państwem, którego organy współpracują z polskimi organami przy wydaniu osoby, przekazaniu ścigania, przeprowadzaniu dowodów lub wymianie informacji o postępowaniu;
• w postępowaniu cywilnym może występować jako państwo wysyłające, którego przedstawiciele korzystają w określonym zakresie z immunitetu, a także jako państwo, którego sądy lub organy zwracają się o doręczenie pism albo przeprowadzenie dowodów;
• w sprawach cywilnych i handlowych istotne może być poddanie sporu jurysdykcji sądów państwa obcego albo zastosowanie jego prawa;
• w prawie podatkowym państwa obce są źródłem lub odbiorcami informacji przekazywanych na podstawie przepisów i umów międzynarodowych;
• w prawie karnym i publicznym termin może odnosić się do znaków państwowych, organów oraz osób pełniących funkcje publiczne w państwie innym niż Polska.

Państwo obce należy odróżnić od cudzoziemca, którym jest osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego, oraz od prawa obcego, czyli prawa obowiązującego w innym państwie. Nie każdy organ lub podmiot mający siedzibę za granicą jest organem państwa obcego. Kwalifikacja zależy od jego statusu oraz od przepisu, w którym użyto tego pojęcia.