Art. 398². k.p.c. Niedopuszczalność skargi kasacyjnej; przedmiot skargi kasacyjnej

Zmiana została uchwalona, ale ustawa zmieniająca nie została jeszcze ogłoszona. Obowiązuje brzmienie dotychczasowe. Zmiana obejmie: § 3. Podstawa: Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

§ 3. Niedopuszczalna jest skarga kasacyjna od wyroku ustalającego nieistnienie małżeństwa albo umowy o wspólnym pożyciu lub orzekającego unieważnienie małżeństwa albo umowy o wspólnym pożyciu albo jej rozwiązanie, jeżeli choćby jedna ze stron po uprawomocnieniu się wyroku zawarła związek małżeński albo umowę o wspólnym pożyciu.

§ 1. Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia skarga kasacyjna przysługuje także w sprawach o odszkodowanie z tytułu wyrządzenia szkody przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem.

§ 2. Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna także w sprawach:

1) o rozwód, o separację, o alimenty, o czynsz najmu lub dzierżawy oraz o naruszenie posiadania;

2) dotyczących kar porządkowych, świadectwa pracy i roszczeń z tym związanych oraz o deputaty lub ich ekwiwalent;

3) rozpoznanych w postępowaniu uproszczonym;

4) dotyczących odwołań od decyzji, o których mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.2)).

§ 3. Niedopuszczalna jest skarga kasacyjna od wyroku ustalającego nieistnienie małżeństwa lub orzekającego unieważnienie małżeństwa, jeżeli choćby jedna ze stron po uprawomocnieniu się wyroku zawarła związek małżeński.

§ 4. Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach, w których powództwo oddalono na podstawie art. 191¹. Skargę kasacyjną wniesioną w takich sprawach pozostawia się w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności. To samo dotyczy pism związanych z jej wniesieniem. O pozostawieniu skargi kasacyjnej i pism związanych z jej wniesieniem zawiadamia się powoda tylko raz – przy wniesieniu pierwszego pisma.

§ 5. Przepisu § 4 nie stosuje się:

1) gdy w wyniku uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku wydanego na podstawie art. 191¹ i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania została ona rozpoznana na zasadach ogólnych;

2) do skargi kasacyjnej wniesionej przez podmiot, o którym mowa w art. 398¹ § 1, inny niż powód.

Komentarz do Art. 398². kpc

Art. 398² Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) określa przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który ma na celu kontrolę prawidłowości orzeczeń sądów drugiej instancji przez Sąd Najwyższy. Przepis ten wprowadza istotne ograniczenia dotyczące możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, co ma na celu zapewnienie, że Sąd Najwyższy będzie zajmował się tylko sprawami o szczególnym znaczeniu prawnym lub społecznym.

1. Wartość przedmiotu zaskarżenia

Przepis wprowadza progi wartości przedmiotu zaskarżenia, poniżej których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna:

W sprawach o prawa majątkowe: wartość przedmiotu zaskarżenia musi wynosić co najmniej 50 tysięcy złotych.
W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych: wartość przedmiotu zaskarżenia musi wynosić co najmniej 10 tysięcy złotych.

2. Wyjątki od reguły wartości przedmiotu zaskarżenia

Przepis przewiduje wyjątki, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia:

W sprawach o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty.
W sprawach o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
W sprawach o odszkodowanie z tytułu wyrządzenia szkody przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem.

3. Sprawy wyłączone z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej

Przepis enumeratywnie wymienia kategorie spraw, w których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna:

Sprawy o rozwód, separację, alimenty, czynsz najmu lub dzierżawy oraz naruszenie posiadania.
Sprawy dotyczące kar porządkowych, świadectwa pracy i roszczeń z tym związanych oraz deputatów lub ich ekwiwalentów.
Sprawy rozpoznane w postępowaniu uproszczonym.
Sprawy, w których powództwo oddalono na podstawie art. 191¹ k.p.c.

4. Skutki wniesienia niedopuszczalnej skargi kasacyjnej

Skarga kasacyjna wniesiona w sprawach, w których jest niedopuszczalna, pozostaje w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności. Powód jest zawiadamiany o tym fakcie tylko raz, przy wniesieniu pierwszego pisma.

5. Wyjątki od § 4

Przepis § 4 nie ma zastosowania w dwóch przypadkach:

Gdy sąd drugiej instancji uchylił wyrok wydany na podstawie art. 191¹ k.p.c. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na zasadach ogólnych.
Do skargi kasacyjnej wniesionej przez podmiot, o którym mowa w art. 398¹ § 1 k.p.c., inny niż powód.

Podsumowanie

Art. 398² k.p.c. wprowadza istotne ograniczenia dotyczące możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, co ma na celu odciążenie Sądu Najwyższego i skoncentrowanie jego działalności na sprawach o szczególnym znaczeniu prawnym. Przepis ten jest kluczowy dla praktyki procesowej, gdyż określa, w jakich przypadkach strony mogą skorzystać z tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.