Art. 398¹. k.p.c. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym; podmioty uprawnione do wniesienia skargi kasacyjnej

§ 1. Od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

§ 2. Wniesienie skargi kasacyjnej przez stronę wyłącza – w zaskarżonym zakresie – wniesienie skargi kasacyjnej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka.

Komentarz do Art. 398¹. kpc

Art. 398¹ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje instytucję skargi kasacyjnej, która jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wyroków i postanowień sądów drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie. Skarga kasacyjna może być wniesiona do Sądu Najwyższego przez stronę postępowania, Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Komentarz do art. 398¹ k.p.c.:

Zakres zastosowania:
- Skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnych wyroków oraz postanowień sądu drugiej instancji, które kończą postępowanie w sprawie. Dotyczy to zarówno wyroków, jak i postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania.
- Skarga kasacyjna nie przysługuje od wszystkich orzeczeń sądów drugiej instancji. Przepisy szczególne mogą wyłączać możliwość wniesienia skargi kasacyjnej w określonych przypadkach.
Podmioty uprawnione do wniesienia skargi kasacyjnej:
- Strona postępowania: Każda ze stron postępowania, która jest niezadowolona z orzeczenia sądu drugiej instancji, może wnieść skargę kasacyjną.
- Prokurator Generalny: Może wnieść skargę kasacyjną w interesie publicznym, nawet jeśli nie był stroną postępowania.
- Rzecznik Praw Obywatelskich: Może wnieść skargę kasacyjną w sprawach dotyczących ochrony praw i wolności obywatelskich.
- Rzecznik Praw Dziecka: Może wnieść skargę kasacyjną w sprawach dotyczących ochrony praw dziecka.
Wyłączenie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej przez inne podmioty:
- Wniesienie skargi kasacyjnej przez stronę wyłącza możliwość wniesienia skargi kasacyjnej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka w zaskarżonym zakresie. Oznacza to, że jeśli strona wniesie skargę kasacyjną, inne uprawnione podmioty nie mogą wnieść skargi kasacyjnej w tym samym zakresie.
Znaczenie skargi kasacyjnej:
- Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który ma na celu kontrolę legalności orzeczeń sądów drugiej instancji przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy bada, czy doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
- Skarga kasacyjna nie jest trzecim etapem postępowania merytorycznego, lecz służy kontroli prawidłowości stosowania prawa przez sądy niższych instancji.
Procedura wniesienia skargi kasacyjnej:
- Skarga kasacyjna musi spełniać określone wymogi formalne i być wniesiona w terminie przewidzianym przez prawo.
- Skarga kasacyjna powinna zawierać zarzuty naruszenia prawa materialnego lub procesowego oraz uzasadnienie tych zarzutów.

Podsumowując, art. 398¹ k.p.c. określa zasady wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego, wskazując na podmioty uprawnione do jej wniesienia oraz wyłączając możliwość wniesienia skargi kasacyjnej przez inne podmioty w przypadku, gdy skargę wniesie strona postępowania. Skarga kasacyjna jest istotnym instrumentem kontroli prawidłowości orzeczeń sądów drugiej instancji, mającym na celu zapewnienie zgodności orzecznictwa z obowiązującym prawem.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

odrzucenie pozwu

umorzenie postępowaniaskarga kasacyjnaSąd NajwyższyProkurator GeneralnyRzecznik Praw Obywatelskich Rzecznik Praw Dziecka

przepis szczególny

Art. 398. kpc Art. 398². kpc