Art. 940. k.c. Wyłączenie dziedziczenia ustawowego małżonka spadkodawcy

§ 1. Małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione.

§ 2. Wyłączenie małżonka od dziedziczenia następuje na mocy orzeczenia sądu. Wyłączenia może żądać każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem; termin do wytoczenia powództwa wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, nie więcej jednak niż jeden rok od otwarcia spadku.

Komentarz do Art. 940. kc

Art. 940 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie wyłączenia małżonka od dziedziczenia w sytuacji, gdy spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione. Przepis ten ma na celu ochronę interesów pozostałych spadkobierców ustawowych w sytuacjach, gdy relacje między małżonkami były na tyle napięte, że spadkodawca zdecydował się na formalne kroki zmierzające do zakończenia małżeństwa.

Kluczowe elementy przepisu:

Wystąpienie o rozwód lub separację z winy małżonka:
- Spadkodawca musiał wystąpić o rozwód lub separację, wskazując winę małżonka.
- Żądanie to musiało być uzasadnione, co oznacza, że istniały podstawy do uznania winy małżonka.
Orzeczenie sądu:
- Wyłączenie małżonka od dziedziczenia nie następuje automatycznie, lecz wymaga orzeczenia sądu.
- Sąd musi zbadać, czy spełnione są przesłanki wyłączenia małżonka od dziedziczenia.
Uprawnienie pozostałych spadkobierców:
- Każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem może żądać wyłączenia małżonka od dziedziczenia.
- Uprawnienie to przysługuje tylko spadkobiercom ustawowym, a nie testamentowym.
Termin do wytoczenia powództwa:
- Termin do wytoczenia powództwa wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku.
- Termin ten nie może jednak przekroczyć jednego roku od otwarcia spadku.

Komentarz:

Art. 940 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne ograniczenie w zakresie dziedziczenia przez małżonka, który swoim postępowaniem przyczynił się do rozpadu małżeństwa. Przepis ten ma na celu zapobieżenie sytuacjom, w których małżonek, którego zachowanie było przyczyną rozwodu lub separacji, mógłby korzystać z majątku spadkodawcy.

W praktyce, aby skutecznie wyłączyć małżonka od dziedziczenia, konieczne jest przeprowadzenie postępowania sądowego, w którym sąd oceni, czy żądanie rozwodu lub separacji z winy małżonka było uzasadnione. Spadkobiercy ustawowi muszą być świadomi terminów, w jakich mogą wytoczyć powództwo, aby nie utracić swojego prawa do żądania wyłączenia małżonka od dziedziczenia.

Przepis ten podkreśla również znaczenie ochrony interesów pozostałych spadkobierców ustawowych, którzy mogą czuć się pokrzywdzeni w sytuacji, gdy małżonek, którego zachowanie było przyczyną rozpadu małżeństwa, miałby dziedziczyć po spadkodawcy. Wprowadzenie możliwości wyłączenia takiego małżonka od dziedziczenia jest więc uzasadnione z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej i ochrony interesów rodziny spadkodawcy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

wyłączenie małżonka

orzeczenie sądu

pozostały spadkobierca

ustawowy spadkobierca

powództwo

termin

dziedziczenie

rozwód

separacja

wina

spadkodawca

uzasadnienie

otwarcie spadku

Art. 939.Art. 949.