Art. 939. k.c. Zapis naddziałowy

§ 1. Małżonek dziedziczący z ustawy w zbiegu z innymi spadkobiercami, wyjąwszy zstępnych spadkodawcy, którzy mieszkali z nim razem w chwili jego śmierci, może żądać ze spadku ponad swój udział spadkowy przedmiotów urządzenia domowego, z których za życia spadkodawcy korzystał wspólnie z nim lub wyłącznie sam. Do roszczeń małżonka z tego tytułu stosuje się odpowiednio przepisy o zapisie zwykłym.

§ 2. Uprawnienie powyższe nie przysługuje małżonkowi, jeżeli wspólne pożycie małżonków ustało za życia spadkodawcy.

Komentarz do Art. 939. kc

Art. 939 Kodeksu cywilnego reguluje szczególne uprawnienie małżonka spadkodawcy w kontekście dziedziczenia ustawowego. Przepis ten wprowadza możliwość żądania przez małżonka przedmiotów urządzenia domowego ponad jego udział spadkowy, pod pewnymi warunkami.

Komentarz do Art. 939 Kodeksu cywilnego:

Zakres podmiotowy:
- Przepis dotyczy małżonka spadkodawcy, który dziedziczy z ustawy w zbiegu z innymi spadkobiercami, z wyjątkiem zstępnych spadkodawcy (dzieci, wnuków itd.).
- Uprawnienie to nie przysługuje małżonkowi, jeżeli wspólne pożycie małżonków ustało za życia spadkodawcy. Oznacza to, że w przypadku separacji faktycznej lub prawnej, małżonek nie może skorzystać z tego uprawnienia.
Przedmiot roszczenia:
- Małżonek może żądać przedmiotów urządzenia domowego, z których korzystał wspólnie ze spadkodawcą lub wyłącznie sam. Przedmioty te mogą obejmować meble, sprzęt AGD, naczynia, pościel itp.
- Przedmioty te muszą być częścią majątku spadkowego i muszą być używane w gospodarstwie domowym.
Warunki korzystania z uprawnienia:
- Małżonek musi mieszkać razem ze spadkodawcą w chwili jego śmierci. Wspólne zamieszkiwanie jest kluczowym warunkiem, który ma na celu ochronę interesów małżonka, który faktycznie prowadził wspólne gospodarstwo domowe ze spadkodawcą.
- Uprawnienie to jest niezależne od udziału spadkowego małżonka i może być realizowane ponad ten udział.
Procedura realizacji roszczenia:
- Do roszczeń małżonka z tego tytułu stosuje się odpowiednio przepisy o zapisie zwykłym. Oznacza to, że małżonek może dochodzić swojego roszczenia w sposób analogiczny do dochodzenia zapisów zwykłych, co obejmuje m.in. możliwość żądania wydania przedmiotów od innych spadkobierców.
Ochrona interesów innych spadkobierców:
- Przepis ten wprowadza pewne ograniczenia, aby chronić interesy innych spadkobierców. Małżonek nie może żądać przedmiotów urządzenia domowego, jeżeli wspólne pożycie małżonków ustało przed śmiercią spadkodawcy, co zapobiega nadużyciom w sytuacjach, gdy małżonkowie faktycznie nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego.

Wnioski praktyczne:

Dla małżonka: Przepis ten stanowi istotne zabezpieczenie dla małżonka, który po śmierci spadkodawcy może kontynuować korzystanie z przedmiotów urządzenia domowego, co jest szczególnie ważne w kontekście codziennego funkcjonowania.
Dla innych spadkobierców: Inni spadkobiercy powinni być świadomi tego uprawnienia małżonka, aby odpowiednio uwzględnić je w podziale spadku i uniknąć potencjalnych sporów.

Art. 939 Kodeksu cywilnego jest więc przepisem, który w sposób szczególny chroni interesy małżonka spadkodawcy, zapewniając mu możliwość zachowania przedmiotów codziennego użytku, co ma na celu ułatwienie mu przystosowania się do nowej sytuacji życiowej po śmierci współmałżonka.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zstępny spadkodawcy

chwila śmierci

udział spadkowy

przepis o zapisie

wspólne pożycie

ustanie pożycia

Art. 938. kc Art. 940. kc