Spadkodawca

Spadkodawca to osoba fizyczna, której śmierć powoduje otwarcie spadku, czyli przejście praw i obowiązków majątkowych na spadkobierców. Termin oznacza zatem osobę, po której następuje dziedziczenie, niezależnie od tego, czy spadek jest dziedziczony na podstawie ustawy, czy testamentu. Spadkodawcą jest osoba zmarła, a nie osoba powołana do spadku.

W skład spadku wchodzą co do zasady majątkowe prawa i obowiązki zmarłego, które mogą przejść na inne osoby. Nie podlegają dziedziczeniu prawa i obowiązki ściśle związane z osobą spadkodawcy, jeżeli przepisy przewidują ich wygaśnięcie z chwilą śmierci. Dziedziczenie może obejmować również przedmioty zapisów windykacyjnych, a w określonych sytuacjach z majątkiem spadkodawcy wiążą się odpowiedzialność za jego zobowiązania oraz roszczenia o zachowek.

Znaczenie terminu:

• w prawie spadkowym spadkodawca jest punktem odniesienia dla ustalenia kręgu spadkobierców, treści testamentu, udziałów w spadku i praw osób uprawnionych do zachowku;
• w postępowaniu cywilnym informacje o spadkodawcy są potrzebne między innymi do ustalenia właściwości sądu oraz wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku;
• w prawie podatkowym zobowiązania podatkowe spadkodawcy mogą przejść na jego spadkobierców lub zapisobierców w zakresie określonym przepisami;
• w prawie rodzinnym i opiekuńczym status spadkodawcy może mieć znaczenie dla dziedziczenia przez małżonka, dzieci, osoby przysposobione oraz dla rozliczeń związanych z ustaniem małżeństwa.

Właściwość sądu w sprawach dotyczących dziedziczenia jest co do zasady powiązana z ostatnim miejscem zwykłego pobytu spadkodawcy. Ustalenie, kto jest spadkodawcą, jakie pozostawił składniki majątku i jakie miał zobowiązania, ma więc praktyczne znaczenie dla całego postępowania spadkowego oraz rozliczeń związanych ze spadkiem.