Wytoczenie powództwa

Wytoczenie powództwa oznacza wszczęcie postępowania cywilnego przez powoda, który kieruje do sądu pozew przeciwko pozwanemu. Jest to formalne wystąpienie z żądaniem udzielenia ochrony prawnej, na przykład zasądzenia określonej kwoty, wydania rzeczy, ustalenia istnienia albo nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, a także zmiany albo rozwiązania określonego stosunku prawnego.

Powództwo wytacza się co do zasady przez wniesienie pozwu do sądu właściwego rzeczowo i miejscowo. Pozew powinien określać między innymi strony, żądanie, uzasadniające je okoliczności oraz, w wymaganym zakresie, dowody. Po sprawdzeniu warunków formalnych sąd doręcza pozew pozwanemu i podejmuje czynności prowadzące do rozpoznania sprawy. Samo wytoczenie powództwa nie oznacza uwzględnienia żądania, ponieważ o jego zasadności rozstrzyga sąd w orzeczeniu.

Wyróżnia się przede wszystkim powództwa o świadczenie, powództwa o ustalenie oraz powództwa o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego. Szczególne zasady dotyczą między innymi spraw pracowniczych, rodzinnych, gospodarczych i z zakresu ochrony praw własności intelektualnej. W niektórych sprawach powództwo mogą wytoczyć nie tylko osoby bezpośrednio zainteresowane, lecz także podmioty uprawnione na podstawie ustawy, na przykład prokurator.

Wytoczenie powództwa może wywoływać skutki wykraczające poza samo rozpoczęcie procesu. W zależności od rodzaju sprawy może wpływać na obowiązek zwrotu pożytków lub odpowiedzialność za korzystanie z rzeczy, możliwość dochodzenia odsetek od zaległych odsetek albo bieg i ocenę skutków terminów prawnych. W określonych postępowaniach sąd może także uzależnić dalszy tok sprawy od informacji o równolegle prowadzonym postępowaniu przed innym organem. Zaniechanie wcześniejszej próby polubownego rozwiązania sporu może natomiast mieć znaczenie przy rozstrzyganiu o kosztach procesu.