Umowa dzierżawy

Umowa dzierżawy jest umową, na podstawie której wydzierżawiający oddaje dzierżawcy rzecz do używania oraz pobierania z niej pożytków, a dzierżawca zobowiązuje się płacić czynsz. Jej podstawową regulację zawiera Kodeks cywilny. Pożytkami mogą być między innymi płody i inne przychody uzyskiwane z rzeczy, a także dochody lub świadczenia przynoszone przez prawa majątkowe, jeżeli przedmiot dzierżawy je obejmuje.

Dzierżawa jest umową:

• odpłatną, ponieważ dzierżawca płaci czynsz,
• wzajemną, gdyż świadczenia obu stron pozostają ze sobą powiązane,
• konsensualną, czyli dochodzi do skutku przez zgodne oświadczenia stron,
• czasową, zawieraną na czas oznaczony albo nieoznaczony.

Stronami umowy są wydzierżawiający, który oddaje przedmiot dzierżawy, oraz dzierżawca, który korzysta z niego zgodnie z umową i pobiera pożytki. Przedmiotem dzierżawy może być w szczególności nieruchomość, gospodarstwo rolne, lokal, przedsiębiorstwo albo inna rzecz przynosząca pożytki. Umowa powinna określać przedmiot dzierżawy, wysokość i sposób płatności czynszu, czas trwania oraz zasady korzystania z rzeczy. Czynsz może być oznaczony w pieniądzach, świadczeniach innego rodzaju albo w części pożytków.

Dzierżawca powinien wykonywać swoje uprawnienia zgodnie z przeznaczeniem przedmiotu dzierżawy, dbać o jego stan i uiszczać czynsz. Wydzierżawiający ma obowiązek wydać rzecz oraz zapewnić możliwość korzystania z niej w zakresie wynikającym z umowy. Zasady wypowiedzenia i rozwiązania umowy zależą od jej treści oraz przepisów szczególnych.

Dzierżawa występuje między innymi w obrocie nieruchomościami, rolnictwie, działalności gospodarczej i postępowaniu upadłościowym. Szczególne reguły dotyczą dzierżawy obwodów łowieckich, w tym jej czasu trwania, treści umowy, czynszu i przesłanek rozwiązania. Dzierżawa zawarta na czas dłuższy niż trzydzieści lat po upływie tego okresu jest traktowana jako zawarta na czas nieoznaczony. W postępowaniu cywilnym oraz przy wycenie nieruchomości istnienie umowy dzierżawy może wpływać na wartość przedmiotu sporu albo wartość samej nieruchomości.