Art. 82. p.b. Właściwość rzeczowa i instancyjna organów administracji architektoniczno-budowlanej

1. Do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów.

2. Organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, jest starosta.

3. Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych:

1) usytuowanych na terenie pasa technicznego, portów i przystani morskich, morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, a także na innych terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i transportu morskiego; 2)91) hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi, z wyłączeniem urządzeń melioracji wodnych i pomostów;

3) dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego oraz sytuowanymi w granicach pasa drogowego sieciami uzbrojenia terenu – niezwiązanymi z użytkowaniem drogi, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad – wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek;

3a) usytuowanych na obszarze kolejowym;

3aa) dróg kolejowych wraz z infrastrukturą kolejową, obiektami, urządzeniami, służącymi do utrzymania tej infrastruktury i transportu kolejowego oraz sieciami uzbrojenia terenu – także niezwiązanymi z użytkowaniem drogi kolejowej, jeżeli konieczność ich budowy lub przebudowy wynika z budowy lub przebudowy drogi kolejowej;

4) lotnisk cywilnych wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi;

5) usytuowanych na terenach zamkniętych;

5a) dotyczących strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, o których mowa w ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1199);

5b) elektrowni wiatrowych, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych;

5c) inwestycji KZN.

6) (uchylony)

4. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, także inne niż wymienione w ust. 3 obiekty i roboty budowlane, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda.

Komentarz do Art. 82. pb

Art. 82 Prawa budowlanego określa kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej, wskazując, które sprawy należą do ich właściwości oraz jakie są zasady podziału kompetencji między starostą a wojewodą.

Komentarz do Art. 82 Prawa budowlanego

1. Zakres właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej

Art. 82 ust. 1 stanowi, że do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów. Oznacza to, że organy te mają kompetencje do rozstrzygania spraw związanych z procesem budowlanym, chyba że przepisy szczególne przewidują inaczej.

2. Podział kompetencji między starostą a wojewodą

Art. 82 ust. 2 i 3 precyzują, że organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest starosta, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 3 i 4, gdzie kompetencje te przejmuje wojewoda. Wojewoda jest również organem wyższego stopnia w stosunku do starosty, co oznacza, że pełni funkcję organu odwoławczego.

3. Kompetencje wojewody jako organu pierwszej instancji

Art. 82 ust. 3 szczegółowo wymienia przypadki, w których wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji. Są to m.in. sprawy dotyczące obiektów i robót budowlanych usytuowanych na terenach o szczególnym znaczeniu, takich jak:

pas techniczny, porty i przystanie morskie, morskie wody wewnętrzne, morze terytorialne i wyłączna strefa ekonomiczna,
obiekty hydrotechniczne,
drogi publiczne krajowe i wojewódzkie, a także drogi ekspresowe i autostrady,
obszary kolejowe i infrastruktura kolejowa,
lotniska cywilne,
tereny zamknięte,
strategiczne inwestycje w zakresie sieci przesyłowych,
elektrownie wiatrowe,
inwestycje KZN.

4. Możliwość rozszerzenia kompetencji wojewody

Art. 82 ust. 4 daje Radzie Ministrów możliwość określenia, w drodze rozporządzenia, innych obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji będzie wojewoda. Jest to istotne z punktu widzenia elastyczności systemu administracji architektoniczno-budowlanej, pozwalając na dostosowanie kompetencji organów do zmieniających się potrzeb i warunków.

Wnioski

Art. 82 Prawa budowlanego precyzyjnie określa podział kompetencji między starostą a wojewodą w zakresie administracji architektoniczno-budowlanej. Starosta pełni funkcję organu pierwszej instancji w większości przypadków, jednak w sprawach o szczególnym znaczeniu, wymienionych w ust. 3, kompetencje te przejmuje wojewoda. Dodatkowo, Rada Ministrów ma możliwość rozszerzenia katalogu spraw, w których wojewoda będzie organem pierwszej instancji, co zapewnia elastyczność i możliwość dostosowania przepisów do aktualnych potrzeb.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 524.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.