Obszar kolejowy

„Obszar kolejowy” to wyodrębniony przestrzennie teren związany z funkcjonowaniem kolei. W rozumieniu ustawy „Transport kolejowy” nie chodzi wyłącznie o sam tor lub pojedynczy odcinek linii. Obszar ten jest określany za pomocą działek ewidencyjnych, a więc jego granice można ustalić na podstawie danych dotyczących nieruchomości.

Warunkiem uznania danego terenu za obszar kolejowy jest to, aby znajdowała się na nim droga kolejowa oraz infrastruktura służąca obsłudze linii i przewozów. Do tej infrastruktury należą w szczególności budynki, budowle i urządzenia wykorzystywane do:

• zarządzania linią kolejową,
• jej eksploatacji i utrzymania,
• przewozu osób,
• przewozu rzeczy.

Definicja obejmuje zatem zarówno elementy bezpośrednio związane z prowadzeniem ruchu kolejowego, jak i zaplecze niezbędne do zarządzania, utrzymywania oraz obsługi przewozów. Istotne są jednocześnie dwa aspekty: położenie na określonych działkach ewidencyjnych oraz przeznaczenie znajdujących się tam obiektów i urządzeń. Samo sąsiedztwo linii kolejowej nie przesądza jeszcze o zakwalifikowaniu terenu jako obszaru kolejowego.

Pojęcie ma znaczenie praktyczne przy ustalaniu, czy konkretna nieruchomość, obiekt albo instalacja znajduje się na terenie objętym szczególnymi regulacjami dotyczącymi kolei. Ułatwia określenie zakresu stosowania przepisów odnoszących się do infrastruktury kolejowej, jej utrzymania, bezpieczeństwa oraz prowadzenia robót lub lokalizowania innych urządzeń. Ma również znaczenie dla właściwego rozgraniczenia kompetencji organów administracji w sprawach związanych z takim terenem.

Hasło występuje także w innych przepisach. Może być istotne przy ocenie zachowania na terenie kolejowym w kontekście przepisów o zanieczyszczaniu lub zaśmiecaniu miejsc publicznych, przy ustalaniu właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz przy stosowaniu wymagań technicznych dotyczących prowadzenia sieci gazowych przez obszar kolejowy, w tym obowiązku zastosowania zaworu odcinającego.