Pas drogowy

Pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym znajduje się droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także z zarządzaniem drogą. Obejmuje więc nie tylko jezdnię, lecz także obszar potrzebny do prawidłowego funkcjonowania drogi.

W pasie drogowym mogą znajdować się między innymi chodniki, pobocza, zatoki, rowy, skarpy, mosty, przepusty, oświetlenie, bariery, sygnalizacja, oznakowanie oraz urządzenia służące kontroli ruchu. Jego granice nie muszą pokrywać się z granicą samej jezdni ani z granicą nieruchomości należącej do właściciela drogi. Pas drogowy może obejmować również przestrzeń pod drogą i nad nią, co ma znaczenie przy lokalizowaniu sieci, instalacji oraz innych obiektów.

Znaczenie prawne i praktyczne

Położenie nieruchomości lub urządzenia w pasie drogowym wiąże się z odrębnymi zasadami korzystania z terenu. Umieszczanie urządzeń niezwiązanych z drogą, prowadzenie robót, zajęcie pasa na cele handlowe, reklamowe lub budowlane, a także lokalizowanie infrastruktury technicznej może wymagać zgody właściwego zarządcy drogi i spełnienia określonych warunków. Pas drogowy podlega także ochronie przed działaniami utrudniającymi ruch, niszczącymi jego wyposażenie albo zagrażającymi bezpieczeństwu.

Pojęcie występuje w wielu dziedzinach prawa. Prawo o ruchu drogowym wiąże je między innymi z urządzeniami rejestrującymi naruszenia przepisów. Prawo budowlane odnosi się do robót wykonywanych w sąsiedztwie drogi oraz do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej. Prawo geodezyjne i kartograficzne przewiduje koordynowanie sytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu także w pasach drogowych. Z kolei Prawo ochrony środowiska uwzględnia tereny związane z drogami przy planowaniu ochrony przed hałasem. W Kodeksie wykroczeń pas drogowy pojawia się w kontekście ochrony elementów infrastruktury i urządzeń drogowych.