Art. 274c. u.o.p. Żądanie przedstawienia dokumentów od kontrahenta podatnika

§ 1. Organ podatkowy, w związku z postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową, może zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą:

1) przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym postępowaniem lub kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności;

2) przekazania, za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych, wyciągu z ksiąg podatkowych i dowodów księgowych zapisanego w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2, jeżeli kontrahent podatnika prowadzi księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych.

§ 1a. Z czynności sprawdzających u kontrahenta podatnika sporządza się protokół.

§ 1b. Czynności określone w § 1 pkt 2 kontrahent podatnika jest obowiązany wykonać na własny koszt.

§ 1c. Przepisy § 1-1b stosuje się także do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą uczestniczących w dostawie tego samego towaru lub świadczeniu tej samej usługi będących zarówno dostawcami, jak i nabywcami biorącymi udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie towaru lub świadczeniu usługi. W takim przypadku żądanie, o którym mowa w § 1, może dotyczyć wyłącznie dokumentów związanych z tą dostawą towaru lub tym świadczeniem usługi.

§ 2. Jeżeli miejsce zamieszkania, siedziba lub miejsce wykonywania działalności kontrahenta podatnika znajdują się poza obszarem działania organu prowadzącego postępowanie lub kontrolę, czynności sprawdzających, o których mowa w § 1, na zlecenie tego organu może także dokonać organ właściwy miejscowo.

Komentarz do Art. 274c. uop

Art. 274c Ordynacji podatkowej wprowadza istotne narzędzia dla organów podatkowych w zakresie kontroli i weryfikacji prawidłowości oraz rzetelności dokumentacji podatkowej podatników. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego przepisu:

Zakres uprawnień organu podatkowego

Żądanie dokumentów od kontrahentów podatnika:
- Organ podatkowy ma prawo żądać od kontrahentów podatnika, którzy prowadzą działalność gospodarczą, przedstawienia dokumentów związanych z postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową u podatnika. Jest to istotne narzędzie, które pozwala na weryfikację transakcji i sprawdzenie ich zgodności z przepisami podatkowymi.
- Dokumenty te mogą obejmować faktury, umowy, dowody zapłaty oraz inne dokumenty księgowe, które mogą potwierdzić prawidłowość i rzetelność rozliczeń podatkowych.
Przekazanie wyciągów z ksiąg podatkowych w formie elektronicznej:
- Jeżeli kontrahent podatnika prowadzi księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych, organ podatkowy może zażądać przekazania wyciągów z tych ksiąg oraz dowodów księgowych w formie elektronicznej. Wyciągi te muszą być zapisane w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej określonej w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej.
- Przekazanie tych danych musi odbyć się za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych, co umożliwia szybkie i efektywne przetwarzanie informacji przez organ podatkowy.
Obowiązek sporządzenia protokołu:
- Z czynności sprawdzających u kontrahenta podatnika sporządza się protokół. Jest to dokumentacja, która potwierdza przeprowadzenie kontroli i jej wyniki, co jest istotne dla celów dowodowych i ewentualnych dalszych postępowań.
Koszty czynności sprawdzających:
- Czynności określone w § 1 pkt 2, czyli przekazanie wyciągów z ksiąg podatkowych i dowodów księgowych w formie elektronicznej, kontrahent podatnika jest zobowiązany wykonać na własny koszt. Jest to istotne z punktu widzenia obciążenia finansowego przedsiębiorców.

Rozszerzenie uprawnień na inne podmioty

Podmioty uczestniczące w dostawie towarów lub świadczeniu usług:
- Przepisy § 1-1b stosuje się także do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, które uczestniczą w dostawie tego samego towaru lub świadczeniu tej samej usługi. Dotyczy to zarówno dostawców, jak i nabywców biorących udział pośrednio lub bezpośrednio w tych transakcjach.
- W takim przypadku żądanie organu podatkowego może dotyczyć wyłącznie dokumentów związanych z daną dostawą towaru lub świadczeniem usługi, co ogranicza zakres kontroli do konkretnych transakcji.

Właściwość miejscowa organu podatkowego

Czynności sprawdzające poza obszarem działania organu:
- Jeżeli miejsce zamieszkania, siedziba lub miejsce wykonywania działalności kontrahenta podatnika znajdują się poza obszarem działania organu prowadzącego postępowanie lub kontrolę, czynności sprawdzających może dokonać organ właściwy miejscowo na zlecenie organu prowadzącego postępowanie.
- Jest to rozwiązanie praktyczne, które umożliwia przeprowadzenie kontroli bez względu na lokalizację kontrahenta, co zwiększa efektywność działań organów podatkowych.

Podsumowanie

Art. 274c Ordynacji podatkowej jest kluczowym narzędziem w rękach organów podatkowych, umożliwiającym skuteczną kontrolę i weryfikację prawidłowości rozliczeń podatkowych. Przepis ten wprowadza obowiązki dla kontrahentów podatnika, co może wiązać się z dodatkowymi kosztami i obowiązkami administracyjnymi dla przedsiębiorców. Jednakże, z perspektywy organów podatkowych, jest to niezbędne narzędzie do zapewnienia zgodności z przepisami podatkowymi i zapobiegania nadużyciom.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 2383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.