Art. 403. k.p.c. Inne podstawy

§ 1. Można żądać wznowienia na tej podstawie, że:

1) wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym;

2) wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa.

§ 2. Można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich faktów lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

§ 3. (uchylony)

§ 4. Można żądać wznowienia, jeżeli na treść wyroku miało wpływ postanowienie niekończące postępowania w sprawie, wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, uchylone lub zmienione zgodnie z art. 416¹.

Komentarz do Art. 403. kpc

Art. 403 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) przewiduje możliwość wznowienia postępowania cywilnego w określonych przypadkach, które mają na celu zapewnienie sprawiedliwości i prawidłowości orzeczeń sądowych. Przepis ten stanowi istotny mechanizm korekcyjny, umożliwiający ponowne rozpatrzenie sprawy w sytuacjach, gdy pierwotne postępowanie było obarczone poważnymi wadami.

Podstawy wznowienia postępowania

Podrobienie lub przerobienie dokumentu oraz uchylony wyrok karny:
- Wznowienie postępowania może być żądane, gdy wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym. Podrobienie dokumentu oznacza jego całkowite sfałszowanie, natomiast przerobienie polega na zmianie treści autentycznego dokumentu.
- Podobnie, wznowienie jest możliwe, gdy wyrok cywilny został oparty na skazującym wyroku karnym, który następnie został uchylony. Uchylenie wyroku karnego oznacza, że podstawy, na których oparto wyrok cywilny, okazały się błędne.
Uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa:
- Wznowienie może być żądane, gdy wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa. Przestępstwo to może obejmować różne działania, takie jak fałszywe zeznania, przekupstwo świadków, czy inne formy oszustwa, które miały wpływ na wynik postępowania.
Późniejsze wykrycie prawomocnego wyroku lub nowych dowodów:
- Można żądać wznowienia, gdy po zakończeniu postępowania wykryto prawomocny wyrok dotyczący tego samego stosunku prawnego. Taki wyrok może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
- Wznowienie jest również możliwe w przypadku wykrycia nowych faktów lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a które nie były znane stronie w trakcie poprzedniego postępowania. Warunkiem jest, że strona nie mogła z nich skorzystać wcześniej z przyczyn od niej niezależnych.
Wpływ postanowienia wydanego na podstawie aktu normatywnego uznanego za niezgodny z Konstytucją:
- Wznowienie może być żądane, jeżeli na treść wyroku miało wpływ postanowienie niekończące postępowania w sprawie, które zostało wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Akt normatywny musi być uchylony lub zmieniony zgodnie z art. 416¹ k.p.c.

Znaczenie art. 403 k.p.c.

Art. 403 k.p.c. pełni kluczową rolę w systemie prawnym, zapewniając możliwość korekty wyroków, które zostały wydane na podstawie błędnych, fałszywych lub niezgodnych z prawem przesłanek. Przepis ten chroni prawa stron postępowania, umożliwiając im dochodzenie sprawiedliwości nawet po zakończeniu pierwotnego postępowania. Wznowienie postępowania jest jednak nadzwyczajnym środkiem prawnym, który powinien być stosowany z ostrożnością i tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych przez prawo.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

wznowienie postępowania

wyrok karny

dokument podrobiony

Art. 401¹. kpc Art. 404. kpc