Art. 401¹. k.p.c. Niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją

Można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

Komentarz do Art. 401¹. kpc

Art. 401¹ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza możliwość wznowienia postępowania cywilnego w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Jest to przepis o szczególnym znaczeniu, gdyż umożliwia ochronę praw jednostki w sytuacji, gdy podstawą wydanego orzeczenia był przepis uznany za niekonstytucyjny lub niezgodny z innymi aktami prawnymi wyższego rzędu.

Komentarz:

Podstawa wznowienia postępowania: Art. 401¹ k.p.c. stanowi szczególną podstawę wznowienia postępowania, niezależną od innych przesłanek przewidzianych w k.p.c. Wznowienie postępowania na tej podstawie ma na celu eliminację skutków orzeczeń wydanych na podstawie przepisów, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
Zakres zastosowania: Przepis ten ma zastosowanie do wszystkich postępowań cywilnych, w których wydano orzeczenie na podstawie aktu normatywnego, który później został uznany za niezgodny przez Trybunał Konstytucyjny. Dotyczy to zarówno wyroków, jak i postanowień oraz innych orzeczeń sądowych.
Termin na złożenie wniosku: Zgodnie z art. 407 k.p.c., wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 401¹ k.p.c. należy złożyć w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jest to termin zawity, co oznacza, że jego przekroczenie skutkuje bezwzględnym odrzuceniem wniosku.
Skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego: Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą ma moc wsteczną (ex tunc), co oznacza, że przepis uznany za niezgodny traci moc obowiązującą od momentu jego uchwalenia. Wznowienie postępowania ma na celu usunięcie skutków prawnych orzeczeń wydanych na podstawie takiego przepisu.
Procedura wznowienia: Wniosek o wznowienie postępowania składa się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie. Sąd ten bada, czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, a następnie przeprowadza postępowanie wznowieniowe, które może zakończyć się uchyleniem lub zmianą zaskarżonego orzeczenia.
Znaczenie dla ochrony praw jednostki: Art. 401¹ k.p.c. stanowi istotny mechanizm ochrony praw jednostki, umożliwiając eliminację skutków orzeczeń wydanych na podstawie przepisów niezgodnych z aktami prawnymi wyższego rzędu. Jest to wyraz zasady prymatu Konstytucji oraz innych aktów prawnych wyższego rzędu w hierarchii źródeł prawa.

Podsumowanie:

Art. 401¹ k.p.c. jest kluczowym przepisem umożliwiającym wznowienie postępowania cywilnego w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Przepis ten zapewnia ochronę praw jednostki, umożliwiając eliminację skutków orzeczeń wydanych na podstawie przepisów niezgodnych z aktami prawnymi wyższego rzędu.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

wznowienie postępowania

Trybunał Konstytucyjny

akt normatywny

ratyfikowana umowa

międzynarodowa umowa

wydane orzeczenie

niezgodność aktu

Konstytucja

ustawa

Art. 401.Art. 403.