Kodeks cywilny

Przepis określa ogólny zakres Kodeksu morskiego. Ten akt prawny dotyczy stosunków prawnych, a więc relacji regulowanych przez prawo, jeżeli pozostają one związane z żeglugą morską. Nie obejmuje zatem wszystkich spraw dotyczących morza, lecz te, które mają związek z żeglugą i wywołują skutki prawne. Przepis nie wskazuje konkretnych praw, obowiązków ani procedur, lecz wyznacza przedmiot regulacji całego Kodeksu.

Kodeks morski

Art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRiO) stanowi istotny mechanizm prawny, który umożliwia dostosowanie obowiązku alimentacyjnego do zmieniających się okoliczności życiowych stron. Przepis ten odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu elastyczności i sprawiedliwości w realizacji obowiązków alimentacyjnych, które mogą ulegać zmianom w miarę upływu czasu.

### Treść przepisu

Art. 138 KRiO brzmi:
„W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.”

### Analiza przepisu

#### 1. **Zmiana stosunków**

Kluczowym elementem tego przepisu jest pojęcie „zmiany stosunków”. Oznacza to wszelkie istotne zmiany w sytuacji życiowej, finansowej lub zdrowotnej stron, które mogą wpływać na zdolność do płacenia alimentów lub na potrzeby osoby uprawnionej do ich otrzymywania. Przykłady takich zmian mogą obejmować:

- **Zmiana dochodów**: Zwiększenie lub zmniejszenie dochodów osoby zobowiązanej do płacenia alimentów.
- **Zmiana stanu zdrowia**: Pogorszenie lub poprawa stanu zdrowia, które wpływa na zdolność do pracy i zarobkowania.
- **Zmiana sytuacji rodzinnej**: Narodziny kolejnych dzieci, zmiana miejsca zamieszkania, zawarcie nowego związku małżeńskiego.
- **Zmiana potrzeb uprawnionego**: Zwiększenie lub zmniejszenie kosztów utrzymania, edukacji, leczenia itp.

#### 2. **Możliwość żądania zmiany**

Przepis daje prawo do żądania zmiany zarówno orzeczenia sądowego, jak i umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Oznacza to, że zarówno osoba zobowiązana do płacenia alimentów, jak i osoba uprawniona do ich otrzymywania, mogą wystąpić z wnioskiem o zmianę wysokości alimentów w przypadku zmiany stosunków.

#### 3. **Procedura**

W praktyce, aby dokonać zmiany orzeczenia lub umowy alimentacyjnej, konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku do sądu. Wnioskodawca musi przedstawić dowody na zaistnienie zmiany stosunków oraz uzasadnić, dlaczego zmiana wysokości alimentów jest uzasadniona. Sąd, rozpatrując taki wniosek, bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i dokonuje oceny, czy zmiana jest zasadna.

### Znaczenie praktyczne

Art. 138 KRiO ma ogromne znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala na elastyczne dostosowanie obowiązku alimentacyjnego do aktualnych warunków życiowych stron. Dzięki temu przepisowi możliwe jest uniknięcie sytuacji, w której jedna ze stron jest nadmiernie obciążona finansowo lub, przeciwnie, nie otrzymuje wystarczającego wsparcia.

### Podsumowanie

Art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest kluczowym narzędziem prawnym, które umożliwia dostosowanie obowiązku alimentacyjnego do zmieniających się okoliczności życiowych stron. Przepis ten zapewnia elastyczność i sprawiedliwość w realizacji obowiązków alimentacyjnych, co jest szczególnie istotne w dynamicznie zmieniającym się świecie. W praktyce, aby skutecznie skorzystać z tego przepisu, konieczne jest przedstawienie dowodów na zmianę stosunków oraz uzasadnienie potrzeby zmiany wysokości alimentów.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Art. 58 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane z umarzaniem, odraczaniem terminów oraz rozkładaniem na raty spłat należności Skarbu Państwa i innych jednostek sektora finansów publicznych. Przepis ten określa, które organy są uprawnione do podejmowania takich decyzji oraz w jakiej formie powinny być one dokonywane.

#### Uprawnione organy

1. **Minister właściwy do spraw aktywów państwowych** - jest uprawniony do umarzania, odraczania terminów oraz rozkładania na raty należności Skarbu Państwa wynikających ze stosunków prawnych, w zakresie których jest on właściwy.

2. **Wojewoda** - posiada kompetencje w odniesieniu do należności Skarbu Państwa wynikających z realizowanych przez niego zadań z zakresu wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa.

3. **Kierownik państwowej jednostki budżetowej** - może podejmować decyzje w odniesieniu do należności przypadających tej jednostce budżetowej, pod warunkiem że wartość należności głównej nie przekracza 40 000 zł.

4. **Dysponent państwowego funduszu celowego** - jest uprawniony do podejmowania decyzji w odniesieniu do należności tego funduszu.

5. **Dysponent części budżetowej** - ma kompetencje w pozostałych przypadkach, które nie są objęte kompetencjami wyżej wymienionych organów.

#### Forma i podstawy prawne

Decyzje o umorzeniu należności, odroczeniu terminu spłaty lub rozłożeniu płatności na raty muszą być dokonywane w formie pisemnej i na podstawie przepisów prawa cywilnego. W szczególnych przypadkach, określonych w art. 56 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, umorzenie należności następuje w formie jednostronnego oświadczenia woli. W przypadku, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 3, umorzenie może nastąpić w formie jednostronnego oświadczenia woli, jeżeli uzyskanie oświadczenia woli dłużnika jest niemożliwe albo znacznie utrudnione.

#### Odsetki i inne należności uboczne

Przepisy dotyczące umarzania, odraczania i rozkładania na raty spłat należności głównych stosuje się odpowiednio do odsetek oraz innych należności ubocznych.

#### Wyjątki

Przepisów art. 58 oraz art. 55-57 nie stosuje się do należności, w przypadku których odrębne przepisy regulują umarzanie, odraczanie terminów spłaty lub rozkładanie na raty spłaty tych należności.

#### Należności o niskiej wartości

Dysponent części budżetowej lub dysponent państwowego funduszu celowego może wyrazić zgodę na niedochodzenie należności budżetu państwa o charakterze cywilnoprawnym, której kwota wraz z odsetkami nie przekracza 100 zł. W przypadku należności z tytułu rekompensaty, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, decyzja o niedochodzeniu należności może być podjęta, jeżeli jej kwota jest równa świadczeniu pieniężnemu w rozumieniu tej ustawy albo większa od tego świadczenia.

#### Agencje wykonawcze

Agencje wykonawcze mogą nie dochodzić należności z tytułu rekompensaty, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, jeżeli jej kwota jest równa świadczeniu pieniężnemu w rozumieniu tej ustawy albo większa od tego świadczenia.

### Podsumowanie

Art. 58 ustawy o finansach publicznych precyzyjnie określa kompetencje różnych organów w zakresie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności Skarbu Państwa oraz innych jednostek sektora finansów publicznych. Przepis ten wprowadza również mechanizmy umożliwiające elastyczne zarządzanie należnościami o niskiej wartości, co może przyczynić się do efektywniejszego zarządzania finansami publicznymi.

Stosunki prawne

Stosunki prawne w przepisach

Kodeks cywilny3 przepisy

Kodeks morski1 przepis

Kodeks rodzinny i opiekuńczy1 przepis

o finansach publicznych1 przepis

o księgach wieczystych i hipotece1 przepis