Prokurator Generalny

Prokurator Generalny to najwyższy organ prokuratury, odpowiedzialny za zapewnienie prawidłowego działania prokuratury oraz wykonywanie zadań określonych w ustawach. Funkcję tę pełni Minister Sprawiedliwości. Prokurator Generalny działa osobiście albo przez podległych prokuratorów, a jego kompetencje obejmują zarówno kierowanie prokuraturą, jak i udział w określonych postępowaniach sądowych i administracyjnych.

Do najważniejszych cech tej funkcji należą:

• kierowanie działalnością prokuratury i nadzorowanie wykonywania zadań przez prokuratorów,
• możliwość podejmowania czynności procesowych przyznanych Prokuratorowi Generalnemu,
• uprawnienia do żądania lub uzyskiwania dostępu do akt spraw w przypadkach przewidzianych prawem,
• występowanie w interesie praworządności i ochrony praw obywateli w postępowaniach sądowych.

W postępowaniu karnym Prokurator Generalny może między innymi wnieść kasację od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie. Kasacja podlega wymaganiom formalnym, a jej sporządzenie i podpisanie może wymagać udziału profesjonalnego pełnomocnika. Prokurator Generalny może także wystąpić z inicjatywą zastosowania prawa łaski. W sprawach o wykroczenia oraz w sprawach karnych skarbowych jego uprawnienia kasacyjne wynikają z przepisów szczególnych.

W postępowaniu cywilnym Prokurator Generalny jest jednym z podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego w zakresie określonym w Kodeksie postępowania cywilnego. Wniesienie skargi przez stronę może wyłączyć możliwość zaskarżenia tego samego rozstrzygnięcia przez Prokuratora Generalnego w tym samym zakresie.

Termin ten występuje również w przepisach dotyczących postępowania administracyjnego, w szczególności przy sprzeciwie od decyzji ostatecznej, oraz w regulacjach określających dostęp organów państwa do akt i informacji. Prokuratora Generalnego należy odróżniać od Prokuratorii Generalnej, która jest odrębną instytucją wykonującą zadania związane z ochroną praw i interesów majątkowych państwa.