Postanowienie sądu

Postanowienie jest jednym z rodzajów orzeczeń wydawanych przez sąd. Służy przede wszystkim do rozstrzygania kwestii procesowych i incydentalnych, które pojawiają się w toku sprawy, a także niektórych spraw rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym. W odróżnieniu od wyroku nie zawsze rozstrzyga o całości żądania stron, jednak w określonych przypadkach może zakończyć postępowanie, na przykład przez odrzucenie pozwu albo jego umorzenie.

Postanowienie może być wydane na rozprawie lub posiedzeniu niejawnym. Zawiera rozstrzygnięcie, a niekiedy również uzasadnienie. Jego forma i treść zależą od rodzaju sprawy oraz przepisów właściwej procedury. Występuje między innymi w postępowaniu cywilnym, karnym i wykonawczym, w sprawach dotyczących ksiąg wieczystych, a także w postępowaniach dyscyplinarnych. W przepisach podatkowych termin ten może odnosić się do rozstrzygnięcia dotyczącego nabycia spadku, którego uprawomocnienie wpływa na bieg określonych terminów.

Wyróżnia się w szczególności:

• postanowienia kończące postępowanie w sprawie,
• postanowienia rozstrzygające kwestie uboczne, takie jak przeprowadzenie dowodu, zastosowanie środka zabezpieczającego lub dopuszczenie określonej czynności procesowej,
• postanowienia podlegające zaskarżeniu oraz takie, od których środek odwoławczy nie przysługuje.

Na postanowienie można wnieść zażalenie tylko wtedy, gdy przewiduje to konkretny przepis. Niektóre postanowienia mogą być również objęte skargą kasacyjną, zwłaszcza gdy kończą postępowanie i spełniają dodatkowe warunki ustawowe. Po uprawomocnieniu postanowienie uzyskuje stabilność procesową, a w przypadkach wskazanych w przepisach może stanowić podstawę wykonania obowiązku, dokonania wpisu w księdze wieczystej lub podjęcia innej czynności prawnej.