Art. 233. k.k. Fałszywe zeznania

Zmiana została uchwalona, ale ustawa zmieniająca nie została jeszcze ogłoszona. Obowiązuje brzmienie dotychczasowe. Zmiana obejmie: § 1a, § 3. Podstawa: Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

§ 3. Nie podlega karze, kto, nie wiedząc o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania, składa fałszywe zeznanie z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym.

§ 1. Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2. Warunkiem odpowiedzialności jest, aby przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego przyrzeczenie.

§ 3. Nie podlega karze za czyn określony w § 1a, kto składa fałszywe zeznanie, nie wiedząc o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania.

§ 4. Kto, jako biegły, rzeczoznawca lub tłumacz, przedstawia fałszywą opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie mające służyć za dowód w postępowaniu określonym w § 1, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 4a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 4 działa nieumyślnie, narażając na istotną szkodę interes publiczny, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 5. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia, jeżeli:

1) fałszywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub tłumaczenie dotyczy okoliczności niemogących mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy,

2) sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznanie, opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie, zanim nastąpi, chociażby nieprawomocne, rozstrzygnięcie sprawy.

§ 6. Przepisy § 1–3 oraz 5 stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Orzecznictwo

Znaleziono 380 orzeczeń dotyczących art. 233 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.

Wyrok VI Ka 1600/25
9 czerwca 2026
Stan sprawy
Oskarżonemu przypisano złożenie fałszywego zawiadomienia o przestępstwie oraz fałszywych zeznań co do tego, że nie podpisał deklaracji poręczycieli weksla in blanco i weksla oraz że inna osoba posłużyła się podrobionymi dokumentami. Sąd odwoławczy uznał, że kluczowe znaczenie miały opinie biegłego z zakresu badań kryminalistycznych, z których wynikało, że podpisy i pismo ręczne na dokumentach wykonał oskarżony. Za wiarygodne uznano także zeznania świadków oraz pracownika instytucji udzielającej pożyczki, z których wynikało, że oskarżony świadomie poręczał pożyczkę udzielaną wskazanemu pożyczkobiorcy. Część argumentów obrony dotyczących konfliktu rodzinnego i działalności gospodarczej uznano za niemające znaczenia dla przedmiotu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd odwoławczy zmienił wyrok jedynie w zakresie podstawy wymiaru kar, eliminując z niej przepisy konkurencyjne, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy, w tym ustalenia co do winy za czyn obejmujący art. 233 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd uznał apelację za bezzasadną co do winy i ustaleń faktycznych. Wskazał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a zeznania świadków były spójne i znalazły potwierdzenie w innych dowodach. Oskarżony, mimo jednoznacznych wyników opinii biegłego i treści dokumentów, twierdził nieprawdę co do autorstwa podpisów. Zmiana wyroku wynikała wyłącznie z konieczności prawidłowego zastosowania zasad zbiegu przepisów przy wymiarze kary, ponieważ kara powinna opierać się na przepisie surowszym.
Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia
Wyrok II K 691/25
26 maja 2026
Stan sprawy
Dwoje oskarżonych, będących małżeństwem, złożyło w innym postępowaniu sądowym zeznania, że podpis kupującego na umowie sprzedaży samochodu złożył mąż. W toku tamtej sprawy ustalono jednak na podstawie opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego, że podpis sporządziła żona. Sąd ustalił, że samochód został nabyty na nazwisko męża, choć przy podpisywaniu umowy go nie było, a dokument podpisała żona. Oskarżeni pozostawali wcześniej w bliskich relacjach z osobą, której dotyczył tamten spór, lecz później doszło między nimi do konfliktu i kolejnych postępowań.
Rozstrzygnięcie
Sąd uznał oboje oskarżonych za winnych popełnienia czynów z art. 233 § 1 k.k. i wymierzył im kary grzywny.
Uzasadnienie
Sąd oparł się przede wszystkim na jednoznacznej i niekwestionowanej opinii biegłego grafologa oraz na wiarygodnych zeznaniach świadków i dokumentach z wcześniejszej sprawy. Wyjaśnienia oskarżonych uznano za niewiarygodne, bo pozostawały w rażącej sprzeczności z opinią biegłego i pozostałym materiałem dowodowym. Sąd przyjął, że oboje działali umyślnie: wiedzieli, kto faktycznie złożył podpis, a mimo pouczenia o odpowiedzialności karnej zeznali nieprawdę. Okoliczności dotyczące wzajemnej pomocy, konfliktu stron i źródła pieniędzy na zakup auta uznano za drugorzędne dla rozstrzygnięcia kwestii fałszywych zeznań.
Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia
Wyrok VI Ka 672/25
9 października 2025
Stan sprawy
Oskarżonej przypisano, że podczas przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym, po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej, złożyła fałszywe zeznania obciążające inną osobę twierdzeniami o groźbach, przemocy i zachowaniach seksualnych. Postępowanie dotyczące zarzucanego przez nią czynu zostało wcześniej prawomocnie umorzone z ustaleniem, że czynu nie popełniono. W niniejszej sprawie sąd oparł się na zeznaniach dzieci stron, zeznaniach osoby obciążanej, wiadomościach i nagraniu głosowym wysłanym przez dziecko oraz opinii psychologicznej wskazującej na zdolność dzieci do prawidłowego postrzegania i odtwarzania zdarzeń oraz brak tendencji do instrumentalnego kłamstwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok skazujący, uznając apelację obrony za niezasadną; dodatkowo wskazał stosowanie ustawy względniejszej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a relacja oskarżonej została skutecznie podważona przez spójne i wzajemnie potwierdzające się dowody osobowe oraz materiał elektroniczny. Podkreślono, że konflikt między stronami nie usprawiedliwia składania fałszywych zeznań. Za istotne uznano także to, że zawiadomienie o rzekomo bardzo poważnym czynie złożono dopiero po dłuższym czasie, co wzmacniało wątpliwości co do prawdziwości relacji oskarżonej. Zarzuty dotyczące pominięcia innych okoliczności rodzinnych i opiekuńczych uznano za nieistotne dla przedmiotu sprawy o fałszywe zeznania i fałszywe oskarżenie.
Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

Zobacz wszystkie wyniki (380)

Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.