Art. 234. k.k. Fałszywe oskarżenie
Kto, przed organem powołanym do ścigania lub orzekania w sprawach o przestępstwo, w tym i przestępstwo skarbowe, wykroczenie, wykroczenie skarbowe lub przewinienie dyscyplinarne, fałszywie oskarża inną osobę o popełnienie tych czynów zabronionych lub przewinienia dyscyplinarnego, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Orzecznictwo
Znaleziono 154 orzeczenia dotyczących art. 234 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II K 1612/22
- Stan sprawy
- Oskarżona, przesłuchiwana w postępowaniu przygotowawczym po pouczeniu o odpowiedzialności za fałszywe zeznania, wskazała konkretną osobę jako sprawcę uszkodzenia jej ciała. Następnie odwołała tę wersję. Sąd ustalił, że oskarżenie było nieprawdziwe, a jej zeznania posłużyły jako dowód i doprowadziły do przedstawienia zarzutu osobie pomówionej. Ustalono też, że oskarżona była poczytalna i wcześniej niekarana.
- Rozstrzygnięcie
- Uznano oskarżoną za winną czynu z art. 233 § 1 k.k. i art. 234 k.k. w zbiegu. Wymierzono karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata próby, grzywnę oraz środek karny podania wyroku do publicznej wiadomości. Zwolniono ją od kosztów sądowych.
- Uzasadnienie
- Sąd oparł się na protokołach przesłuchań, dokumentach procesowych, zeznaniach osoby fałszywie oskarżonej i opinii biegłych psychiatrów. Uznał, że oskarżona najpierw jednoznacznie obciążyła konkretną osobę, a potem odwołała tę wersję, co podważało jej późniejsze wyjaśnienia. Wskazanie konkretnej osoby jako sprawcy przestępstwa stanowiło fałszywe oskarżenie, a działanie godziło zarówno w prawidłowość postępowania karnego, jak i dobre imię pomówionego.
Wyrok IV Ka 792/23
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła między innymi uznania jednego z oskarżonych za winnego fałszywego oskarżenia funkcjonariusza policji o popełnienie wykroczeń oraz składania i nakłaniania do składania fałszywych zeznań w związku z tym zdarzeniem. W apelacji kwestionowano ustalenia, twierdząc, że oskarżeni rzeczywiście widzieli opisane zachowanie radiowozu i policjanta. Z uzasadnienia odwoławczego wynika, że relacje oskarżonych były niespójne, a wersję pokrzywdzonego wspierały inne dowody i świadkowie.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok co do winy oskarżonych, w tym w zakresie czynu z art. 234 k.k. Przeprowadził jedynie korektę rozstrzygnięć dotyczących zadośćuczynienia i kosztów zastępstwa procesowego wobec innych oskarżonych. Apelację obrońcy co do ustaleń faktycznych i oceny dowodów uznał za niezasadną.
- Uzasadnienie
- Sąd odwoławczy stwierdził, że sąd pierwszej instancji wszechstronnie ocenił materiał dowodowy i nie naruszył zasad swobodnej oceny dowodów. Podkreślono, że sama zgodność relacji współoskarżonych nie wystarczała do uznania ich wersji za prawdziwą, skoro ujawniała ona wewnętrzne i zewnętrzne sprzeczności, a brak było obiektywnego potwierdzenia. Za wiarygodne uznano zeznania pokrzywdzonego i innych świadków oraz materiał z postępowania wykroczeniowego, z którego wynikał mechanizm działań zmierzających do wywołania postępowania przeciwko funkcjonariuszowi.
Wyrok II K 596/21
- Stan sprawy
- Oskarżonemu zarzucono fałszywe oskarżenie przez wniesienie prywatnego aktu oskarżenia o pomówienie, opartego na odczytaniu treści odwołania administracyjnego jako zarzutu skierowanego przeciwko niemu. Tłem był wieloletni konflikt sąsiedzki i spór o roboty budowlane oraz decyzję administracyjną. Ustalono, że oskarżony znał wcześniejsze wypowiedzi i insynuacje sąsiada o możliwym "załatwieniu" pozwolenia, a po lekturze odwołania oraz po późniejszym spotkaniu utwierdził się w przekonaniu, że chodzi o zarzut korupcyjny pod jego adresem. Tekst źródłowy nie daje podstaw do przyjęcia, że świadomie i celowo zmanipulował treść odwołania.
- Rozstrzygnięcie
- Oskarżonych uniewinniono od wszystkich zarzucanych czynów, w tym od czynu z art. 234 k.k. Koszty postępowania poniósł Skarb Państwa, a oskarżonym przyznano zwrot wydatków na obrońcę.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że nie udowodniono zamiaru fałszywego oskarżenia ani świadomego podania nieprawdy. Kluczowe było to, że oskarżony mógł subiektywnie, choć błędnie, odczytać sformułowania z odwołania jako odnoszące się do niego, zwłaszcza na tle wcześniejszych wypowiedzi sąsiada i przebiegu grudniowego spotkania. Samo późniejsze uniewinnienie osoby oskarżonej prywatnym aktem nie wystarczało do przyjęcia odpowiedzialności z art. 234 k.k.; zabrakło pewnych podstaw do stwierdzenia, że oskarżony wiedział o nieprawdziwości oskarżenia.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.