Uzasadnienie sądu powszechnego z 12 stycznia 2026 r., sygn. VIII U 2708/24

Sygn. akt VIII U 2708/24

UZASADNIENIE

całości wyroku z dnia 4 listopada 2025 roku

Decyzją z dnia(...)r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. z urzędu na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1251 ze zm.) uchylił decyzję z dnia (...) r. i decyzję z dnia (...) r. o przyznaniu emerytury J. Ś. (1) wydaną w wyniku rozpoznania wniosku ubezpieczonego z dnia (...) r. i po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawie art. 184 ww. ustawy emerytalnej, odmówił J. Ś. (1) prawa do emerytury.

Zakład wyjaśnił, że nie uwzględniono do stażu ubezpieczeniowego okresów zatrudnienia w firmie (...) od (...) r. do (...)r. oraz od (...) r. do (...) r., a także, że nie uwzględniono do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia w zakładzie pracy R.: od (...) r. do(...) r., od(...) r. do (...) r., od (...) r. do(...) r., ponieważ analiza dokumentów oraz wnioski z przeprowadzonych postępowań w sprawie potwierdzenia okresów zatrudnienia w firmie (...), dają podstawy do uznania, że dołączone do wniosków z dnia (...) r. i z dnia(...). dokumenty są fałszywe.

ZUS wyjaśnił, że w świetle tych okoliczności organ rentowy uchyla decyzję o przyznaniu J. Ś. (1) emerytury i stwierdza, że ubezpieczony nie spełniał na dzień(...) r. warunków do jej przyznania na podstawie art. 184 ww. ustawy emerytalnej, ponieważ nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach oraz nie osiągnął wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego w ilości wymaganych prawem co najmniej 25 lat.

/decyzja k. 81 akt ZUS/

Decyzją z dnia (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T., z urzędu w związku z zakończeniem postępowania w sprawie wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy J. Ś. (1), zmienił decyzję z dnia (...) r. i ustalił prawidłową wysokość świadczenia rentowego dla ww. ubezpieczonego od (...) r., tj. od daty obliczenia świadczenia.

ZUS wyjaśnił, że w związku z uchyleniem decyzji o przyznaniu ubezpieczonemu emerytury wcześniejszej, organ rentowy wznowił prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od(...) r. do (...) r.

ZUS podał, że nie uwzględnił świadectwa pracy z dnia (...) r. oraz zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia (...) r. za okres zatrudnienia od (...) r. do (...) r., ponieważ analiza dokumentów oraz wnioski z przeprowadzonych postępowań w sprawie potwierdzenia okresów zatrudnienia w firmie (...), dają podstawy do uznania, że dołączone dokumenty są fałszywe.

Organ rentowy wyjaśnił też, że orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia (...) r. ustalono częściową niezdolność do pracy ubezpieczonego do dnia (...) r.

Zakład podał, że wysokość renty po zmianie wynosi: od(...)r. (...) zł, od(...) r. (...)zł, od (...) r.(...) zł, od (...) r.(...) zł, od (...) r. -(...) zł.

Nadto Zakład podał, że decyzja jest bez wyrównania, ponieważ należność została zaliczona na poczet należności pobranych świadczeń.

/decyzja k. 79 akt ZUS/

Decyzją z dnia (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. na podstawie art. 138 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1251 ze zm.) zobowiązał J. Ś. (1) do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Zakład wskazał, że stwierdzono w przypadku ubezpieczonego nadpłatę świadczeń. Organ rentowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 138 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy emerytalnej, za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzanie w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. ZUS wskazał, że w związku z decyzją z dnia(...) r. o przeliczeniu renty oraz w związku z wydaną decyzją o uchyleniu decyzji z dnia (...)r. i decyzji z dnia(...) r. o przyznaniu emerytury, organ rentowy na podstawie art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy emerytalnej stwierdza, że J. Ś. (1) pobrał nienależne świadczenia za okres od(...) r. do (...)r. w kwocie (...) zł z tytułu nienależnie pobranej zawyżonej renty z tytułu niezdolności do pracy i nienależnie pobranej emerytury, a także kwotę (...) zł z tytułu nienależnie pobranego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego. Łączna kwota nienależnie pobranych przez ubezpieczonego świadczeń wynosi (...)zł. Nadto organ rentowy wyjaśnił, że na poczet nienależnie pobranych świadczeń Zakład zaliczył kwotę (...) zł z tytułu wznowienia uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy od (...) r. do(...) r. Łączna kwota nienależnie pobranych świadczeń wynosi(...) zł. ZUS zobowiązał J. Ś. (1) do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od(...) r. do (...) r. w kwocie należności głównej (...)zł wraz z odsetkami za okres od (...)r. do (...)r. w kwocie (...) zł. Podał także, że nienależnie pobrane świadczenia za okres od (...) r. do(...) r. w kwocie(...)zł nie podlegają dochodzeniu. Zakład poinformował ubezpieczonego, że nienależnie pobrane świadczenia wraz odsetkami w łącznej kwocie(...) zł może wpłacić na rachunek Oddziału ZUS w T. w terminie miesiąca od daty doręczenia decyzji.

/decyzja k. 85 akt ZUS/

Odwołanie od wszystkich trzech ww. decyzji wydanych tego samego dnia (...) r. złożył ubezpieczony, zarzucając im błąd w ustaleniach faktycznych poprzez bezpodstawne uznanie, że dokumenty potwierdzające jego okres zatrudnienia w firmie (...) są fałszywe. Odwołujący się wniósł o uchylenie wszystkich trzech zaskarżonych decyzji. Ponadto wniósł o pełnomocnika z urzędu z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, której nie jest w stanie samodzielnie prowadzić, załączając oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym. Wyjaśnił, że dokumentacja dotycząca zatrudnienia w firmie (...) była wystawiona przez likwidatora tej firmy, gdyż firma ta była wtedy w likwidacji. Zarzucił, że zaskarżone decyzje są dla niego krzywdzące. Argumentował, że jest osobą schorowaną, a także, że po wielu latach od wydania decyzji pierwotnej o rencie nie powinno dojść do jej zmiany. Podniósł też, że nie ma środków na rozliczenie ustalonej przez ZUS nadpłaty.

/odwołania k. 3, k. 3 akt VIII U 2709/24, k. 3 akt VIII U 2710/2024/

W odpowiedziach na odwołania od ww. trzech zaskarżonych decyzji pozwany organ rentowy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

/odpowiedzi na odwołania k. 7-9, k. 4-6 akt VIII U 2709/24, k. 4-6 akt VIII U 2710/24/

Wszystkie trzy sprawy zainicjowane odwołaniami ubezpieczonego od ww. decyzji z dnia (...) r. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

/zarządzenia k. 8 akt VIII U 2709/24, k. 8 akt VIII U 2710/24/

Postanowieniem z dnia 11.12.2024 r. Sąd Okręgowy ustanowił dla odwołującego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata.

/postanowienie k. 12/

W piśmie procesowym z dnia (...) r. /data nadania w urzędzie pocztowym - koperta k. 56/, sporządzonym samodzielnie przez wnioskodawcę, odwołujący się zakwestionował kwotę nienależnie pobranych świadczeń, których dotyczy zaskarżona decyzja z dnia(...) r. zobowiązująca go do ich zwrotu i przedstawił własne zsumowanie pobranych świadczeń w spornym okresie uwzględniając do tego wyliczenia kwoty netto.

/pismo wnioskodawcy z załącznikami k. 41-55, koperta k. 56/

W piśmie procesowym z dnia(...)r. ZUS odnosząc się do wyliczeń powoda wyjaśnił, że nienależnie pobranym świadczeniem jest kwota brutto świadczenia, nie zaś kwota netto tak, jak to przyjął do swoich wyliczeń odwołujący się. Pozwany wskazał, że decyzja o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń wydawana jest w kwocie brutto, a dopiero po dokonaniu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń podstawa obliczenia podatku dochodowego zostaje pomniejszona o zwrócone nienależne pobrane świadczenie.

Ponadto Zakład podał, że okres zatrudnienia powoda od(...) r. do(...) r. w firmie (...)jest niesporny i został zaliczony przez ZUS do stażu pracy na podstawie załączonych do wniosków o rentę z tytułu niezdolności do pracy świadectw pracy z dnia (...) r. i z dnia(...) r., wystawionych przez istniejącą wówczas(...)SA.

Jednocześnie pozwany wyjaśnił, że ww. okres nie został natomiast zaliczony do stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, ponieważ dokumenty potwierdzające wykonywanie pracy w warunkach szczególnych przez ubezpieczonego, które odwołujący złożył do ZUS- zostały wystawione przez W. M. (1) (dawnej K.) jako pełnomocnika likwidatora, zaś analiza tych dokumentów wg Zakładu oraz wnioski z przeprowadzonych postępowań, prowadzą do konkluzji, że są to fałszywe dokumenty. Pozwany zaakcentował, że W. M. (1) została skazana prawomocnymi wyrokami karnymi za fałszowanie dokumentów byłych pracowników R..

Pozwany wyjaśnił również, że wnioskodawca nie spełnia na dzień 1.01.1999 r. dwóch warunków przyznania prawa do wcześniejszej emerytury, bo: po I. nie udokumentował 15 lat wykonywanej w warunkach szczególnych, a po II. nie osiągnął wymaganego okresu składkowe i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 25 lat, albowiem ZUS nie uwzględnił wnioskodawcy do stażu ubezpieczeniowego okresu zatrudnienia w R. od (...) r. do(...)r. oraz od(...) r. do(...) r. Wg ZUS świadectwa pracy z(...) r. potwierdzające ww. okresy zatrudnienia w R. są fałszywe, gdyż zostały wystawione przez W. M. (1) celem ułatwienia wykazania przez ubezpieczonego 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Zdaniem ZUS o powyższym świadczy też to, że w załączonym do wniosku z (...) r. o rentę kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych wnioskodawca podał wówczas jedynie informację, że w latach (...) nie pracował, a zatrudnienie w firmie (...) rozpoczął w dniu (...) r., gdzie pracował do(...) r. ZUS argumentował, że gdyby powód faktycznie pracował od (...)r. do (...) r. w firmie (...) - to takiej treści zaświadczenie załączyłby w(...) r. do wniosku o rentę. Ponadto ZUS podał, że w pierwotnym kwestionariuszu o emeryturę wcześniejszą z dnia (...)r. wnioskodawca podał, że w okresie od (...) r. do (...) r. pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców i na tę okoliczność przedłożył własne oświadczenie oraz zeznania 2 świadków. ZUS wyjaśnił, że rozpoznając ww. wniosek o emeryturę wcześniejszą Zakład decyzją z dnia (...)r. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury wcześniejszej z powodu braku wymaganych 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, bo wnioskodawca udowodnił wtedy staż ubezpieczeniowy w ilości 24 lat, 3 miesięcy, 23 dni, dodając, że w ww. decyzji ZUS nie uwzględnił okresu od (...) r. do (...) r. pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców, gdyż był to okres przed ukończeniem 16 rokiem życia przez wnioskodawcę. Pozwany zaakcentował, że dopiero z kolejnym wnioskiem o emeryturę wcześniejszą J. Ś. (1) dostarczył świadectwo pracy z (...)r., w których zdaniem pozwanego fałszywie poświadczono, że był on zatrudniony w R. od (...) r. do (...) r.

Nadto ZUS zarzucił fałszywe poświadczenie okresu pracy w R. od (...)r. do(...) r. w świadectwie pracy oraz w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp 7 wystawionych w dniu (...) r. przez W. M. (1), argumentując, że wnioskodawca przedstawił ww. dokumenty w ZUS z wnioskiem o przeliczenia podstawy wymiaru renty z tytułu niezdolności do pracy, gdyż przeliczenie to mogło nastąpić pod warunkiem, że osoba ubezpieczona udowodni 20-letni staż pracy, a wcześniej odwołujący nie udowodnił takiego okresu ubezpieczenia.

Pozwany wyjaśnił też, że ZUS uznał, iż dokumenty wystawione przez W. M. (1) (wcześniej K.), w których poświadczyła zatrudnienie wnioskodawcy w R. w okresach od (...) r. do(...) r. oraz od(...) r. do(...) r., tj. 2 świadectwa pracy z(...) r., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z(...) r., 3 świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z (...)r., są dokumentami fałszywymi i potwierdzającymi nieprawdę. Jednocześnie ZUS podał, że odstąpił od złożenia zażalenia na postanowienie Prokuratora Rejonowego w (...) z dnia (...) r. sygn.(...) o umorzeniu dochodzenia w sprawie posłużenia tymi dokumentami przez wnioskodawcę z uwagi na fakt przedawnienia karalności (postanowienie prokuratora wydane na podstawie postanowienia Komendy Miejskiej Policji w S. z dnia (...) r. o umorzeniu dochodzenia).

Pozwany zaznaczył, że W. M. (1) została skazana za poświadczenia nieprawdy i osiągnięte z tego tytułu korzyści majątkowe – działając jako pełnomocnik likwidatora (...) SA z/s w S. m.in. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) z dnia (...) r. II K(...), dodając, że ww. sprawa nie dotyczyła J. Ś. (1).

/pismo pozwanego organu rentowego k. 72-74/

Na rozprawie z dnia 22.04.2025 r. pełnomocnik z urzędu wnioskodawcy poparł odwołania, a pełnomocnik ZUS wniósł o ich oddalenie, oświadczając, że bez uwzględnienia okresów od (...) r. do(...) r. oraz od (...) r. do (...) r. ubezpieczony nie spełnia warunku posiadania na dzień 1.01.1999 r. stażu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych do przyznania wcześniejszej emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej.

/stanowiska stron – e-prot. z 22.04.2025 r.: 00:02:58-00;07:16/

Na rozprawie z dnia 15.07.2025 r. pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, że wnosi o uwzględnienie do stażu ubezpieczeniowego odwołującego okresu od(...) r. do (...) r. czyli 9 miesięcy nauki w przyzakładowej szkole przy R. oraz okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od (...) r. do (...) r. Pełnomocnik ZUS wniósł natomiast o oddalenie odwołania i oświadczył, że wnioskodawca nie posiada stażu 25 lat pracy nawet, jeśli by został zaliczony okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia.

/pismo pełnomocnika wnioskodawcy - k. 135, stanowiska stron e-prot. z 15.07.2025 r.: 00:01:11-00:17:55/

W piśmie procesowym z dnia (...) r. ZUS podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a dodatkowo podniósł, że nawet przy hipotetycznym zaliczeniu okresu od (...) r. do (...) r. jako uczeń praktycznej nauki zawodu w R. oraz okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od (...) r. do (...) r. - i tak ogólny staż pracy J. Ś. (1) wyniósłby jedynie 23 lata, 3 miesiące, 17 dni.

/pismo ZUS k. 161/

Na ostatnim terminie rozprawy z 21.10.2025 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołania i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, natomiast pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołań.

/końcowe stanowiska stron e-prot. z 21.10.2025 r.:00:03:26, 00:03:49, 00:12:39/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

J. Ś. (1) urodził się (...) Legitymuje się wykształceniem podstawowym. Ukończył wieczorową szkołę podstawową dla pracujących w S. w dniu (...) r. Nie posiada wyuczonego zawodu.

/okoliczności niesporne, a nadto świadectwa szkolne k. 136-137, 145/

Do wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy z dnia (...) r. J. Ś. (1) załączył świadectwa pracy z dnia (...) r. i z dnia (...) r., w których istniejąca jeszcze wówczas Fabryka (...) SA z/s w S. potwierdziła, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy w okresie od(...)r. do(...)r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach: 1) malarza i 2) robotnika transportu, na którym pracował ostatnio.

Ponadto ubezpieczony złożył w dniu(...) r. w kwestionariuszu dołączonym do ww. wniosku o rentę oświadczenie, że w latach (...) był przy rodzicach oraz że w firmie (...)pracował w okresie od (...) r. do (...) r.

/wniosek o rentę k. 1 akt rentowych, kwestionariusz dot. okresów składkowych i nieskładkowych k. 4 akt rentowych, świadectwa pracy k. 5 i 6 akt rentowych/

Ubezpieczony nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia (...) r. na mocy decyzji z dnia(...) r.

/decyzja k. 13 akt rentowych/

W dniu(...) r. ubezpieczony złożył wniosek o przeliczenie renty z 20 lat i z 10 lat. Do ww. wniosku dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp 7 z firmy (...) z dnia (...) r., w którym potwierdzono jego zatrudnienie w R. od (...) r. do (...)r. i wykazano zarobki z lat (...) oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp 7 z firmy (...)z dnia (...) r., w którym potwierdzono jego zatrudnienie w R. od (...)r. do(...) r. i wykazano zarobki z lat (...)

/wniosek k. 48 akt rentowych, zaświadczenia Rp 7 z(...)r. i z(...) r. k. 49-50 akt rentowych/

Decyzją z dnia 31.10.2003 r. ZUS odmówił przeliczenia renty wnioskodawcy, powołując art. 111 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, ponieważ wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z przedstawionych przez wnioskodawcę 10 lat kalendarzowych, a także wskaźnik z 20 lat kalendarzowych jest niższy niż poprzednio ustalony,

/decyzja k. 51 akt rentowych/

W dniu 9.09.2013 r. odwołujący złożył kolejny wniosek o przeliczenie renty, do którego załączył świadectwo pracy z dnia (...) r. wystawione przez pełnomocnika likwidatora W. K. (obecnie M.) w imieniu firmy (...) SA, w którym potwierdzono, że był on zatrudniony w tej firmie od (...)r. do (...) r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku malarza minią, a nadto załączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp7 z dnia (...) r. także wystawione przez W. K. (obecnie M.) – pełnomocnika likwidatora firmy (...), w którym również poświadczono, że był on zatrudniony w firmie (...) SA od(...) r. do (...) r. i wykazano wynagrodzenia w latach (...).

/niesporne, a nadto świadectwo pracy z dnia(...) r. k. 81 akt rentowych, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (...) z dnia (...) r. k. 82 akt rentowych/

Na podstawie złożonych przez ubezpieczonego ww. dokumentów tj. świadectwa pracy z dnia(...) r. potwierdzającego jego zatrudnienie w firmie (...) SA w okresie od(...) r. do(...)r., a także ww. zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp7 z dnia(...) r. w którym również potwierdzono, że pracował w (...) SA od (...)r. do(...)r. oraz poświadczono jego zarobki w (...) r. i(...) r. - ZUS mógł przeliczyć wskaźnik podstawy wymiaru renty z 20 lat ponieważ wnioskodawca składając ww. dokumenty w ten sposób udokumentował warunek posiadania 20 lat stażu ubezpieczeniowego, a wcześniej nie udokumentował takiego okresu. W efekcie Zakład wydał decyzję z dnia 24.09.2013 r., mocą której na nowo ustalił wysokość renty dla wnioskodawcy od (...)r.

/decyzja k. 84 akt rentowych/

W dniu 2.10.2017 r. ubezpieczony złożył pierwszy wniosek o wcześniejszą emeryturę z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym podał następujące okresy składkowe i nieskładkowe:

- od (...) r. do (...) r. praca w rolnictwie - na potwierdzenie złożył: 1) zeznania świadków z 16.10.2012 r. T. T. i J. Ś. (2), którzy potwierdzili, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracował w gospodarstwie rodziców w ww. okresie przy produkcji roślinnej i zwierzęcej, 2) oświadczenie własne z 16.10.2012 r., w którym podał, że pracował w gospodarstwie rodziców w ww. okresie w pełnym wymiarze czasu pracy przy produkcji roślinnej i zwierzęcej oraz że była to praca stała, 3) zaświadczenie z Urzędu Gminy G. z 16.10.2012 r., a nadto ubezpieczony 4) złożył w dniu 1.10.2017r. pisemne oświadczenie, że w czasie pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia nie uczęszczał do szkoły,

- od (...) r. do (...) r. zatrudnienie w (...) SA - na potwierdzenie przedłożył 2 świadectwa pracy w warunkach szczególnych oba wystawione (...) r. przez W. K. (obecnie M.) jako pełnomocnika likwidatora firmy (...), w których poświadczyła jako osoba upoważniona w imieniu ww. zakładu pracy, że wnioskodawca w okresie od (...) r. do (...) r. był zatrudniony w (...) SA w pełnym wymiarze czasu pracy i w tym okresie od (...) r. do (...)r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku robotnika transportowego wymienionym w dziale III, poz. 45, pkt 32 Zarządzenia nr 3 z 30.09.1985 r. MHiPM, tj. pracę polegającą na obsłudze agregatów, tłoczeniu i ciągnieniu z urządzeniami pomocniczymi i wykańczającymi, która jest wymieniona w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia RM z 7.02.1983 r. Dział III, poz. 45, a także, że w okresie do (...) r. do (...) r. stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę na stanowisku malarza minią wymienionym w dziale III, poz. 72, pkt 2 Zarządzenia nr 3 z 30.09.1985 r. MHiPM, tj. pracę polegającą malowaniu minią, która jest wymieniona w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia RM z 7.02.1983 r. Dział III, poz. 72,

- od (...) r do(...)r. zatrudnienie w (...) SA - na potwierdzenie przedłożył świadectwo pracy w warunkach szczególnych wystawione (...) r. przez W. K. (obecnie M.) jako pełnomocnika likwidatora firmy (...), w których poświadczyła jako osoba upoważniona w imieniu ww. zakładu pracy, że wnioskodawca w okresie od(...) r. do (...) r. był zatrudniony w (...) SA w pełnym wymiarze czasu pracy i w tym okresie do (...) r. do(...) r. stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę na stanowisku malarza minią wymienionym w dziale III, poz. 72, pkt 2 Zarządzenia nr 3 z 30.09.1985 r. MHiPM, tj. pracę polegającą na malowaniu minią, która jest wymieniona w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia RM z 7.02.1983 r. Dział III, poz. 72,

- od(...)r. do(...) r. zatrudnienie w (...) Zakład Pracy (...)

- od(...) do (...)r. zatrudnienie w (...) SA - na potwierdzenie przedłożył zaświadczenie Rp7,

- od (...) r. do(...) r. zatrudnienie w (...) SA - na potwierdzenie przedłożył świadectwo pracy, zaświadczenie Rp7 za zlecenia

/wniosek wraz kwestionariuszem o okresach składkowych i nieskładkowych k. 1 -6 akt emerytalnych, oświadczenie wnioskodawcy z 16.10.2012 r. k. 7 akt emerytalnych, zeznania świadków k. 8-9 akt emerytalnych, zaświadczenie k. 10 akt emerytalnych, oświadczenie wnioskodawcy z 1.10.2017 r. k. 11 akt emerytalnych, świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z (...) r. k. 13-15 akt emerytalnych/

Decyzją z dnia (...)r. ZUS odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury wcześniejszej, bowiem wnioskodawca nie udowodnił na dzień 1.01.1999 r. stażu ubezpieczeniowego w wymiarze 25 lat, a jedynie staż w ilości 24 lat, 3 miesięcy, 23 dni.

Jako staż w szczególnych warunkach ZUS zaliczył ubezpieczonemu na podstawie złożonych przez niego świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych wystawionych w dniu(...)r. przez W. M. (1) jako pełnomocnika likwidatora firmy (...) dotyczących zatrudnienia J. Ś. (1) w (...) SA: 21 lat, 6 miesięcy, 18 dni.

Nie uwzględniono do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców jedynie okresu od (...) r. do (...) r., tj. przed ukończeniem 16 roku życia przez wnioskodawcę.

/decyzja k. 23 akt emerytalnych/

J. Ś. (1) nie odwołał się od ww. decyzji.

/niesporne/

W dniu (...) r. ubezpieczony złożył natomiast drugi wniosek o przyznanie prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym powołał dodatkowy okres zatrudnienia w (...) SA, którego nigdy wcześniej nie powoływał, tj. od (...) r. do(...) r., podając w załączonym piśmie przewodnim z dnia (...) r., że zapomniał podać tego okresu wypełniając poprzedni wniosek o ww. emeryturę, a nadto dołączył nowy, dotychczas nieskładany przez niego, dokument w postaci świadectwa pracy z dnia (...) r., który został podpisany przez pełnomocnika likwidatora firmy (...) (obecnie M.), a w którym to świadectwie poświadczono, że odwołujący był zatrudniony w firmie (...) SA w okresie od(...) r. do (...) r. w pełnym wymiarze czasu jako uczeń praktycznej nauki zawodu w Przyzakładowej(...) oraz podano, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania: nie ukończył szkoły.

/wniosek k. 24 akt emerytalnych, świadectwo pracy k. 30 akt emerytalnych, pismo przewodnie ubezpieczonego k. 29 akt emerytalnych/

We wcześniejszych wnioskach o świadczenia z FUS, tj. o rentę z tytułu niezdolności do pracy z dnia 24.04.1996 r. i w pierwszym wniosku o emeryturę wcześniejszą z dnia 2.10.2017 r., ubezpieczony podawał konsekwentnie, że w okresie od(...)r. do(...) r. pracował stale i w pełnym wymiarze w gospodarstwie rolnym swoich rodziców. W żadnym z wcześniejszych wniosków ubezpieczony nie składał oświadczenia, że w okresie od(...)r. do(...)r. był zatrudniony jako uczeń w Przyzakładowej(...) przy firmie (...) S.A.

/okoliczności niesporne, a nadto wniosek o emeryturę wcześniejszą z 2.10.2017 r. k. 5 verte, wniosek o rentę k. 1 – 6 wraz z akt rentowych/

Na podstawie wystawionego przez W. K. (obecnie M.) jako pełnomocnika likwidatora (...) SA świadectwa pracy z dnia (...)r. potwierdzającego okres zatrudnienia w firmie (...) SA w okresie od (...) r. do(...) r. w pełnym wymiarze czasu jako uczeń praktycznej nauki zawodu w Przyzakładowej Szkole (...), załączonego przez odwołującego do drugiego wniosku o emeryturę wcześniejszą (za pomocą, którego ubezpieczony zamierzał wykazać, że ma wymagany staż ubezpieczeniowy 25 lat, którego nie wykazał przy pierwszym wniosku o wcześniejszą emeryturę) oraz na podstawie świadectw pracy wykonywanej w warunkach szczególnych wystawionych w dniu (...) r. przez W. K. (obecnie M.) jako pełnomocnika likwidatora R., jakie załączył odwołujący do pierwszego wniosku o emeryturę wcześniejszą (za pomocą których zamierzał wykazać, że ma co najmniej 15 lat stażu pracy w warunkach szczególnych) - ZUS przyznał wnioskodawcy od dnia (...) r. prawo do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej, na mocy decyzji z dnia (...) r. oraz decyzji z dnia (...) r.

/decyzje k. 35, 42, akt emerytalnych/

Następnie na mocy decyzji z dnia (...) r. od dnia (...) r. przyznano ubezpieczonemu prawo do emerytury w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego 65 lat.

/decyzja k. 47 akt emerytalnych/

Przy przyznawaniu ubezpieczonemu prawa do emerytury z wieku powszechnego ZUS zweryfikował dotychczas złożone dokumenty i w efekcie złożył zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w (...) w dniu (...) r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 kk polegającego na sfałszowaniu dokumentów dotyczących zatrudnienia J. Ś. (1) w firmie (...) SA. ZUS uznał, iż dokumenty wystawione przez W. M. (1) (wcześniej K.), w których poświadczyła, jako osoba upoważniona, zatrudnienie wnioskodawcy w (...) SA w okresach od (...) r. do (...) r. oraz od (...) r. do (...) r., tj. 2 świadectwa pracy z (...) r., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z (...) r., a także wystawione przez W. M. (1) 3 świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z (...) r., w których poświadczyła wykonywanie takiej pracy w firmie (...) przez ubezpieczonego - są dokumentami fałszywymi i potwierdzającymi nieprawdę, a ich złożenie przez J. Ś. (1) w ramach ubiegania się o przeliczenie renty i przyznanie wcześniejszej emerytury miało na celu wprowadzenie w błąd Zakładu i skutkowało niekorzystnym rozporządzeniem mieniem przez ZUS na skutek nieuprawnionego przeliczenia renty wnioskodawcy i w konsekwencji jej wypłatę w zawyżonej wysokości, a także nieuprawnione przyznanie wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury i jej wypłatę.

Na podstawie ww. zawiadomienia ZUS-u było prowadzone postępowanie przygotowawcze (dochodzenie) przez Komendę Miejską Policji w S. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w (...) za sygn. (...), które wszczęto na podstawie postanowienia z 24.02.2023 r. w sprawie o przestępstwo w związku z posłużeniem się poświadczającymi nieprawdę dokumentami o zatrudnieniu J. Ś. (1) w spółce (...) SA w likwidacji i doprowadzenie okresie od (...) r. do (...) r. w S. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ZUS poprzez wprowadzenie w błąd ZUS przez J. Ś. (1) przy ubieganiu się o emeryturę wcześniejszą, tj. o czyn z art. 273 kk. i art. 286 § 1 kk i in.

W trakcie tego postępowania przygotowawczego ustalono, że W. M. (1) (dawniej K.) była uprawniona do wystawiania zaświadczeń dla byłych pracowników (...) SA jako pełnomocnik likwidatora tej firmy, co potwierdzają dokumenty załączone do sprawy II K 222/07, która była prowadzona przed Sądem Rejonowym w (...), a także dane uzyskane od Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia XX Wydział Krajowego Rejestru Sądowego dotyczące likwidatorów firmy (...) SA w likwidacji, a ponadto ustalono, że w 2018 r. było pierwotnie prowadzone śledztwo przez Prokuraturę Rejonową w (...) (...) w którym ustalono, że W. M. (1) działając jako pełnomocnik likwidatora (...) SA wystawiała nierzetelne dokumenty dotyczące osób zatrudnionych w tej firmie, a osoby które te dokumenty uzyskały następnie posłużyły się nimi w ZUS w związku z czym został przeciwko W. M. (1) w tej sprawie skierowany akt oskarżenia a sprawa została przesłana do Sądu Rejonowego w (...). Nadto w trakcie postępowania ustalono kolejną osobę w przypadku, której też był złożony wniosek do ZUS i posłużenie się dokumentami wystawionymi w imieniu firmy (...) przez W. M. (1) jako pełnomocnika likwidatora tej firmy.

W trakcie postępowania przygotowawczego w sprawie z zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dotyczącego posłużenia się przez J. Ś. (1) w ZUS sfałszowanymi dokumentami przesłuchano m.in. W. M. (1) (dawniej K.), która po okazaniu jej wystawionych (...) r. dokumentów dotyczących zatrudnienia J. Ś. (1) w R., co do których ZUS zgłosił zawiadomienie, zeznała, że na tych dokumentach widnieje jej pismo, a także zeznała, że to ona wypełniła te dokumenty i że podpisy, które widnieją na tych dokumentach należą do niej i jednocześnie zeznała, że nie potrafi wyjaśnić dlaczego świadectwo z (...) r. zawiera potwierdzenie, że w okresie od (...) r. do (...) r. J. Ś. (1) był zatrudniony w R., natomiast pozostałe świadectwa nie obejmują tego okresu. Zeznała też, że nie potrafi powiedzieć czy J. Ś. (1) poprosił ją o wskazanie w tych dokumentach większej ilości lat zatrudnienia w ww. firmie niż to miało miejsce w rzeczywistości, zasłaniając się niepamięcią. Zeznała, że wystawiała świadectwa pracy i zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na podstawie teczek osobowych pracowników oraz na podstawie oświadczeń pracowników, jeśli tych teczek nie było lub były szczątkowe. Zeznała, że roku 2009 -2010 pracownicy zgłaszali się o wystawienie dokumentów dotyczących potwierdzenia zatrudnienia do kadr, a później, gdy była już w firmie sama – zgłaszali się bezpośrednio do niej. Zeznała również, że w latach 2009 -2010 pracownik kadr wystawiał i wypełniał dokumenty dotyczące potwierdzenia zatrudnienia a ona jedynie je podpisywała, a po 2009 r. - 2010 r. sama wystawiała i podpisywała takie dokumenty dla pracowników firmy (...).

Postępowanie przygotowawczej w sprawie sygn. (...) dotyczącej posłużenia się w ZUS przez J. Ś. (1) dokumentami potwierdzającymi jego zatrudnienie w okresie od (...) r. do (...) r. oraz od (...) r. do (...) r., które wystawiła w dniu (...) r. W. M. (1) jako pełnomocnik likwidatora (...) SA zostało umorzone postanowieniem z dnia (...) r., z uwagi na przedawnienie karalności, a ZUS odstąpił od złożenia zażalenia na to postanowienie.

/zawiadomienie k. 50-52 akt emerytalnych i k. 1-3 załączonych akt sygn. (...), protokół ustnego zawiadomienia o przestępne i przesłuchanie w charakterze świadka A. Ł. k. 10-12 załączonych akt sygn.(...), pismo K. w S. k. 57 akt emerytalnych, postanowienie k. 51 załączonych akt sygn. (...), notatka służbowa k. 54 załączonych akt sygn. (...), kserokopia dokumentów z KRS k. 55-88 załączonych akt sygn. (...), protokół przesłuchania W. M. (1) – k. 111-112 załączonych akt sygn. (...), postanowienie o umorzeniu postępowania k. 120 załączonych akt sygn. (...)/

Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) (...) z dnia(...) r., sygn. (...) W. M. (1) została uznana za winną zarzucanych jej czterech czynów popełnionych w ten sposób, że działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowych dla siebie w kwotach po 1000 zł i dla osób, dla których wystawiała dokumenty będąc osobą upoważnioną do wystawiania dokumentów jako pełnomocnik likwidatora w firmie (...) SA z/s w S., poświadczyła nieprawdę w wystawionych dokumentach w imieniu ww. firmy (...) SA w postaci świadectw pracy, świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych oraz zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu dotyczących zatrudnienia J. K., S. D., J. S., W. G., które to osoby ww. dokumenty załączyły następnie do złożonych przez nie wniosków rentowo – emerytalnych w ZUS i czym w ten sposób ułatwiła wskazanym wyżej osobom popełnienie przestępstwa w postaci doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w postaci wypłaty na rzecz tych osób świadczeń emerytalno – rentowych poprzez wprowadzenie w błąd co do miejsca i okresu zatrudnienia, gdyż okoliczności te stanowiły podstawę do przyznania świadczeń emerytalno – rentowych w ustalonych okresach i w opisanych kwotach, tj. czynów wyczerpujących znamiona art. 18 § 3 kk w zw. z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk i art. 271 §1 i 3 kk w zw. z 273 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to wymierzył jej kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 45 § 1 kk kary przepadku osiągniętych korzyści majątkowych po 1000 zł osiągniętych w każdym przypadku popełnionych ww. czterech przestępstw, a następnie na zbiegające się przestępstwa wymierzył jej na podstawie art. 85 kk, art. 85 a kk oraz art. 86 § 1 kk karę łączną jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie zawiesił warunkowo na okres 2 lat na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 1 kk.

W ww. sprawie karnej nie było sporządzone uzasadnienie wyroku.

Sprawa ta nie dotyczyła J. Ś. (1).

/wyrok k. 62-63, pismo z Sądu Rejonowego w (...) k. 61/

Wnioskodawca był kilka razy u W. M. (1), aby wystawiła mu zakwestionowane przez ZUS świadectwa pracy i zaświadczenie o zarobkach i wynagrodzeniu z dnia (...) r., w których potwierdzono okresy zatrudnienia ubezpieczonego od (...) r. do (...) r. oraz od (...) r. do (...) r. w firmie (...), a także 2 świadectwa wykonywanie pracy w warunkach szczególnych w R. z dnia (...) r., w których potwierdzono wykonywanie przez niego pracy w warunkach szczególnych od (...) r. do (...) r. oraz od (...) r. do (...) r., a także od (...) r. do (...) r.

/zeznania wnioskodawcy - e-prot. z 22.04.2025 r.: 00:08:35-00:46:46, e-prot. z 15.07.2025 r.: 00:24:07 w zw. z e-prot. z 21.10.2025 r.: 00:10:21/

ZUS zaliczył do bezspornie udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych przez wnioskodawcę następujące okresy:

1.

od (...) r. do (...) r. w (...) SA, a w tym okresy nieskładkowe: a/ od (...) r. do(...) r., b/ od(...) r. do(...) r., c/ od (...)do (...) r., d/ od (...) r. do (...) r., e/ od (...)r. do (...) r., f/ od (...) r. do (...) r., g/ od (...) r. do(...) r., h/ od(...)r. do (...) r., i/ od (...) r. do (...) r., j/ od (...) r. do (...) r.

2.

od (...) r. do (...) r.

3.

od(...) r. do(...) r.

4.

od(...) r. do (...) r., a w tym okres nieskładkowy od(...)do(...) r.

5.

od (...)r. do (...)r.

Jako nieudowodnione przez wnioskodawcę ZUS O/T. uznał, wydając zaskarżone w n/n postępowaniu decyzje z dnia (...)r., dwa sporne okresy zatrudnienia J. Ś. (1) w (...) SA:

1. od (...) r. do (...) r. oraz

2. od (...) r. do (...) r.

/okoliczności niesporne, a nadto pismo ZUS k. 116-117, oświadczenie w aktach rentowych k. 9 verte/

W pierwszym spornym okresie od (...) r. do (...) r. J. Ś. (1) pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców i nie był zatrudniony w tym czasie w firmie (...) SA, w której rozpoczął pracę dopiero od (...) r.

/zeznania wnioskodawcy - e-prot. z 22.04.2025 r.: 00:08:35-00:46:46, e-prot. z 15.07.2025 r.: 00:24:07 w zw. z e-prot. z 21.10.2025 r.: 00:10:21, wniosek o rentę wraz z kwestionariuszem k. 1-4 akt rentowych, wniosek o ustalenie kapitału początkowego wraz z kwestionariuszem k. 1-2 akt kapitałowych, świadectwo pracy k. 5 i 6 akt rentowych, wniosek o emeryturę wraz z kwestionariuszem k. 5-6 akt emerytalnych/

W ww. okresie od (...) r. do (...) r. (9 miesięcy, 10 dni) J. Ś. (1), urodzony w dniu (...), nie miał ukończonych 16 lat.

/niesporne, a nadto sumaryczny staż złożony przez ZUS k. 161/

W okresie od (...) r. do (...) r. wnioskodawca miał ukończone 16 lat i pracował stale w gospodarstwie rolnym swoich rodziców przy produkcji roślinnej i zwierzęcej.

/oświadczenie wnioskodawcy z 16.10.2012 r. k. 7 akt emerytalnych, zeznania świadków k. 8-9 akt emerytalnych, zaświadczenie k. 10 akt emerytalnych, oświadczenie wnioskodawcy z 1.10.2017 r. k. 11 akt emerytalnych/

Okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia od (...) r. do (...) r. daje wnioskodawcy dodatkowy staż podlegający zaliczeniu do stażu ubezpieczeniowego w ilości 2 lat i 2 dni, który był zaliczony przez ZUS przy ustalaniu stażu ubezpieczeniowego w decyzji z 30.10.2017 r., mocą której Zakład odmówił ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury w wyniku rozpoznania pierwszego wniosku odwołującego się o tę emeryturę. W ww. decyzji z 30.10.2017 r. ZUS przyjął, że wnioskodawca wykazał na dzień 1.01.1999 r. staż ubezpieczeniowy w ilości 24 lat, 3 miesięcy, 23 dni, a nie zaliczył do tego stażu jedynie okresu pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym rodziców od 1.07.1972 r. do 29.10.1973 r., tj. przed 16 rokiem życia.

/decyzja k. 23 akt emerytalnych, a nadto staż sumaryczny załączony przez ZUS k. 161/

Zakłady (...) zajmowały się wytwarzaniem konstrukcji stalowych.

Przyzakładowa szkoła zawodowa przy zakładzie pracy R. powstała w latach 60-tych ubiegłego wieku. Uczniowie tej szkoły w ramach praktycznej nauki zawodu pracowali przez 3 dni w trakcie 6- dniowego tygodnia nauki w tej szkole. Praktyczna nauka zawodu odbywała się w hali nr 2, gdzie znajdowały się warsztaty szkolne. Praktyczna nauka zawodu w ww. szkole odbywały się pod nadzorem instruktora. Uczniowie pracowali tylko na maszynach wydzielonych dla warsztatu szkolnego. Uczniowie w ramach praktycznej nauki zawodu produkowali w warsztatach szkolnych to samo co w było produkowane innych nawach hali, ale zlecano im do wykonania takie zadania, które wymagały od nich czynności mniej skomplikowanych, np. wytwarzali dozowniki. To co produkowali uczniowie było w planie produkcji wydziału i było zaliczone do produkcji zakładu (...). Część zleceń przekazywanych do wydziału była kierowana do wykonania przez uczniów w ramach praktycznej nauki zawodu. Wykonany przez uczniów wytwór był kierowany następnie na malarnię.

/zeznania świadka J. C. e-prot. z 22.04.2025 r.: 01:08:30-01:30:03/

Nie ma żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że w pierwszym spornym okresie od (...) r. do (...) r. powód uczęszczał do przyzakładowej szkoły zawodowej przy zakładach pracy R. i że pracował w tym czasie w ramach praktycznej nauki zawodu jako uczeń ww. szkoły w R.. Powód nie ma świadectwa szkolnego potwierdzającego, że uczył się w przyzakładowej szkole zawodowej przy (...) S.A., ani żadnych innych dokumentów, które pochodziłyby z okresu nauki w tej szkole.

/zeznania wnioskodawcy - e-prot. z 22.04.2025 r.: 00:08:35-00:46:46, e-prot. z 15.07.2025 r.: 00:24:07 w zw. z e-prot. z 21.10.2025 r.: 00:10:21/

J. Ś. (1) bezspornie pracował w firmie (...) w okresie od (...) r. do (...) r. i okres ten ZUS zaliczył ubezpieczonemu do ogólnego stażu pracy na podstawie świadectw pracy wystawionych w dniu (...) r. i w dniu (...) r. przez istniejącą jeszcze w tym czasie Fabrykę (...) SA.

W ww. świadectwach pracy z dnia (...) r. i z dnia (...) r. oraz we wpisach w legitymacji ubezpieczeniowej wnioskodawcy, która została wydana w dniu 6.02.1976 r. nie ma żadnych informacji, że w okresie od (...) r. do (...) r. ubezpieczony wykonywał pracę w warunkach szczególnych w firmie (...).

Ubezpieczony nie ma świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z tego okresu, które wystawiłby wówczas istniejący zakład pracy R. bezpośrednio po zakończeniu pracy przez skarżącego w tej firmie.

/okoliczności niesporne, a nadto kserokopia legitymacji ubezpieczeniowej k. 25-35, świadectwo pracy k. 37/

W niespornym okresie zatrudnienia od (...) r. do (...) r. w firmie (...) ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy:

1) początkowo pracował na stanowisku malarza, na którym wykonywał pracę polegającą malowaniu minią w malarni znajdującej na tej samej hali co wydziały montażowe i przygotowania produkcji. Z początku ubezpieczony malował minią ręcznie pędzlem wytwarzane w zakładach (...) konstrukcje stalowe. Minia zawierała 60% a nawet 80% ołowiu. Ponadto malował także farbami na bazie cynkowej. W miarę rozwoju technologicznego wnioskodawca malował minią konstrukcje stalowe metodą natryskową, hydrodynamicznie. Hala, w której mieściła się malarnia była odgrodzona od pozostałych wydziałów ścianą, ale wjazdy nie były zastawione, bo konstrukcja musiała wyjechać wagonami. Warunki wentylacyjne poprawiły się dopiero w latach 80-tych, a wcześniej nie było nawet wyciągów,

2) następnie pracował na stanowisku robotnika transportowego na tej samej hali co wcześniej.

/ zeznania wnioskodawcy - e-prot. z 22.04.2025 r.: 00:08:35-00:46:46, e-prot. z 15.07.2025 r.: 00:24:07 w zw. z e-prot. z 21.10.2025 r.: 00:10:21, zeznania świadka E. Ł. (1) e-prot. z 22.04.2025 r. 00:57:46-01:05:33, zeznania świadka J. C. e-prot. z 22.04.2025 r.: 01:08:30-01:30:03/

Wnioskodawca przebywał na rencie z tytułu niezdolności do pracy od (...) r. Ubezpieczony w trakcie przebywania na rencie ponowienie zatrudnił się w firmie (...) jako portier.

/ zeznania wnioskodawcy - e-prot. z 22.04.2025 r.: 00:08:35-00:46:46, e-prot. z 15.07.2025 r.: 00:24:07 w zw. z e-prot. z 21.10.2025 r.: 00:10:21/

Dokumenty osobowe zatrudnionych osób w zlikwidowanej firmie (...) SA nie zostały przekazane do przechowywania do żadnego archiwum.

Komenda Miejska Policji w S. zabezpieczyła teczki osobowe z firmy (...) dotyczące osób zamieszkałych w powiecie (...), które - po wykreśleniu z KRS w dniu (...) r. firmy (...) przekazała do ZUS.

Wśród zabezpieczonych przez K. w S. teczek, a następnie przekazanych do ZUS-u, nie było teczki osobowej J. Ś. (1).

/pismo ZUS k. 93, pisma K. w S. k. 94, 102, pismo D. k. 91, informacja o bazie zlikwidowanych zakładów pracy i miejscu przechowywania dokumentacji k. 95-96/

W związku z uchyleniem pierwszą zaskarżoną w n/n postępowaniu decyzją z (...) r. decyzji o przyznaniu od dnia (...) r. wcześniejszej emerytury z tytułu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych Zakład wydał drugą zaskarżoną w n/n postępowaniu decyzję z (...) r., na podstawie której wznowił wypłatę na rzecz wnioskodawcy renty z tytułu niezdolności do pracy za okres od (...) r. do (...) r. - należną z tego tytułu kwotę świadczenia (...) zł pomniejszyła kwota nienależnie pobranych świadczeń. Łączna kwota nienależnie pobranych świadczeń wynosi (...) zł.

W okresie od (...) r. do (...) r. wnioskodawca pobrał nienależne świadczenia w kwocie brutto (...) zł, na którą złożyły się: (...) zł renty z tytułu niezdolności do pracy nienależnie pobrana w zawyżonej wysokości w okresie od (...) r. do(...)r., (...) zł emerytura oraz dodatkowe roczne świadczenia pieniężne nienależnie pobrane w okresie od (...) r. do (...) r.

Trzecią zaskarżoną w n/n postępowaniu decyzją z dnia (...) r. ZUS zobowiązał odwołującego się do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres 3 lat wstecz, tj. za okres od (...) r. do (...) r. Nienależnie pobrana emerytura za ten okres wynosi (...) zł oraz nienależnie pobrane w kwietniu i październiku 2022 r. dodatkowe pieniężne świadczenia roczne w kwocie (...) zł, co łącznie stanowi kwotę (...) zł, a w tym: od(...) r. do (...) r. po (...) zł, od (...) r. do (...) r. po(...) zł, od (...) r. do (...) r. po(...) zł, od(...). do (...)r. po(...) zł, w(...) r.(...)zł, w (...) r. i(...) r. po (...) zł.

Kwota wznowionej renty z tytułu niezdolności do pracy za okres od (...) r. do (...) r. wynosi (...) zł, a w tym: od (...) r. do (...) r. po(...) zł, od (...) r. do (...)r. po (...) zł, od (...) r. do (...)r. po(...) zł.

Świadczenie nienależne pobrane w okresie od (...) r. do (...) r. w kwocie (...)zł wyliczone zostało w następujący sposób: nienależnie pobrana emerytura oraz dodatkowe roczne świadczenia pieniężne w kwocie (...) zł minus wznowiona w tym okresie renta z tytułu niezdolności do pracy w kwocie (...) zł ((...) zł = (...) zł) oraz naliczone odsetki w kwocie (...) zł. Łączna do zwrotu kwota wynosi (...) zł.

/okoliczności przyznane przez ZUS w piśmie procesowym k. 72-74, zaskarżone decyzje z (...) r. k. 79, 81, 85 akt emerytalnych, zestawienia wypłaconych świadczeń wraz nadpłatą i wyliczeniem odsetek k. 82-84 akt emerytalnych/

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny materiału dowodowego:

Powyższy stan faktyczny został odtworzony na podstawie powołanych dokumentów zalegających w aktach rentowych i emerytalnych oraz załączonych aktach postępowania przygotowawczego prowadzonego przez K. w S. za sygn. (...), tj. w takim zakresie w jakim pozwoliły te dokumenty przede wszystkim odtworzyć sekwencję wydarzeń i sposób działania wnioskodawcy, które doprowadziły do przeliczenia przez ZUS jego renty i do wypłaty renty w zawyżonej wysokości od (...)r., a następnie do przyznania powodowi prawa do wcześniejszej emerytury w(...)r. i do wypłaty tej emerytury.

Zastrzec od razu należy, że w świetle wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego i całościowej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów Sąd uznał, że sporządzone przez W. M. (1) (dawnej K.) z datą wystawienia (...) r. świadectwa pracy, świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych i zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp 7 dotyczące zatrudnienia J. Ś. (1) w firmie (...), którymi posłużył się wnioskodawca w ZUS - zawierają nieprawdziwe informacje.

Po pierwsze, wskazać należy, że z zeznań świadków i samego wnioskodawcy wynika, że powód w niespornym okresie zatrudnienia w firmie (...) od (...) r. do (...) r. pracował najpierw jako malarz, a dopiero potem jako robotnik transportowy, co koreluje też ze świadectwami pracy wystawionymi bezpośrednio po zakończeniu pracy w tym zakładzie przez powoda przez istniejący jeszcze wówczas zakład (...) z dnia (...) r. i z dnia (...) r. /k. 5-6 akt rentowych/. Natomiast w świadectwach wykonywania pracy w warunkach szczególnych z (...) r. wystawionych przez W. M. (1) wynika, że najpierw wnioskodawca pracował jako robotnik transportowy a dopiero potem jako malarz minią /k. 14 -15 akt emerytalnych/. Powyższe świadczy o tym, że z pewnością nie były przez W. M. (1) wystawione te świadectwa pracy w warunkach szczególnych na podstawie danych z akt osobowych ubezpieczonego i że nie odpowiadają prawdzie podane w nich dane, skoro ich treść stoi w opozycji do zeznań samego powoda, który wprost zeznał, że najpierw pracował jako malarz minią, a dopiero potem jako robotnik transportowy w firmie (...) w okresie zatrudnienia od (...) r. do (...) r. /zeznania powoda e-prot. z 22.04.2025 r.:00:20:44/, co potwierdzili w swoich zeznaniach także przesłuchani w sprawie świadkowie.

Po drugie, należy wskazać, że z zeznań złożonych przez W. M. (1) w trakcie dochodzenia prowadzonego przez K. w S., w sprawie posłużenia się przez powoda w ZUS wystawionymi przez nią w dniu (...) r. dokumentami dotyczącymi zatrudnienia J. Ś. (1) w R., W. M. (1) zeznała, że wystawiała świadectwa pracy i zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na podstawie teczek osobowych pracowników oraz

na podstawie oświadczeń pracowników, jeśli tych teczek nie było lub były szczątkowe - ale jednocześnie też zeznała, że w roku (...) pracownicy zgłaszali się o wystawienie dokumentów dotyczących potwierdzenia zatrudnienia do kadr i że dopiero później, gdy była już w firmie sama, zgłaszali się bezpośrednio do niej. Zeznała również, że w latach 2009 -2010 to pracownik kadr wystawiał i wypełniał dokumenty dotyczące potwierdzenia zatrudnienia a ona jedynie je podpisywała, a po 2009 r. -2010 r. sama wystawiała i podpisywała takie dokumenty dla pracowników firmy (...). Jednocześnie przyznała w tych zeznaniach, że zakwestionowane przez Zakład świadectwa pracy i zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, jakie złożył J. Ś. (1) w ZUS faktycznie to ona wypełniła, wystawiła i podpisała, a są to dokumenty opatrzone datą wystawienia (...) r.. A zatem miały powstać w czasie, gdy wg jej zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym, to pracownik kadr firmy (...) powinien wystawić takie dokumenty, a ona jedynie podpisywała dokumenty przygotowane przez kadry /protokół przesłuchania W. M. (1) – k. 111-112 załączonych akt sygn. (...)/. Mając na uwadze powyższe zeznania W. M. (1) oraz fakt, że sporne dokumenty powód składał w ZUS po 2013 r. i nie robił tego w ten sposób, że składał w ZUS je wszystkie od razu, mimo że wszystkie te dokumenty są wystawione w (...) r., ale robił to sukcesywnie, aby za ich pomocą wykazać brakujące przesłanki do uwzględnienia jego żądań najpierw o przeliczenie renty (wniosek z 2013 r), następnie, aby uzyskać prawo do emerytury wcześniejszej (2 wnioski z 2017 r.), Sąd doszedł do przekonania, że wątpliwym jest, aby faktycznie wszystkie te dokumenty były wystawione w 2006 r.. Możliwym jest natomiast, że zostały one wystawione przez W. M. (1) później w miarę, gdy powód składał kolejne wnioski od 2013 r. do ZUS, do których załączał te dokumenty na potwierdzenie okoliczności, o których w ogóle nie wspominał w swoich wcześniejszych wnioskach. W ocenie Sądu dokumenty te były wystawiane przez W. M. (1) w późniejszym okresie po to, aby ułatwić wnioskodawcy wprowadzenie w błąd ZUS-u przy ubieganiu się o przeliczenie renty, a potem uzyskanie prawa do wcześniejszej emerytury. Zwłaszcza, że żaden z „nowych” okresów zatrudnienia w R., który to potwierdziła W. M. w swoich zaświadczeniach, nie był wskazywany przez wnioskodawcę we wcześniejszych wnioskach czy oświadczeniach, a zaświadczenia były przedstawiane przez niego dopiero jak okazywało się, że organ rentowy nie może przeliczyć jego renty czy przyznać wcześniejszej emerytury.

Po trzecie, Sąd miał na uwadze, że W. M. (1) została prawomocnie skazana w sprawie karnej za wystawienia fałszywych dokumentów dla innych byłych pracowników firmy (...), w których to dokumentach poświadczała nieprawdę, a które potem ci pracownicy składali do ZUS, gdy ubiegali się o świadczenia rentowo – emerytalne i w ten sposób wprowadzali organ rentowy w błąd doprowadzając niekorzystnego rozporządzeniem mieniem przez ZUS.

Postępowanie przygotowawcze w sprawie dotyczącej posłużenia się w ZUS przez J. Ś. (1) wystawionymi przez W. M. (1) dokumentami z (...) r. dotyczącymi zatrudnienia w firmie (...), zostało co prawda umorzone, ale jedynie z tego powodu, że nastąpiło przedawnienie karalności czynu.

Zdaniem Sądu ustalone w n/n sprawie okoliczności przemawiają za tym, że zakwestionowane dokumenty, którymi posłużył się J. Ś. (1) w ZUS były dokumentami sfałszowanymi przez W. M. (1), w których były podane nieprawdzie dane celem posłużenia nimi także przez powoda w ZUS, tak jak to miało miejsce w przypadku innych byłych pracowników firmy (...), i wprowadzenia w ten sposób Zakładu w błąd po to, aby najpierw powód mógł uzyskać w sposób nieuprawniony przeliczenie renty i wypłatę tej renty w zawyżonej wysokości, a następnie aby mógł on uzyskać w sposób nieuprawniony prawo do wcześniejszej emerytury i wypłatę tego świadczenia emerytalnego w okresach, o których mowa w zaskarżonych w n/n postępowaniu decyzjach.

Powód w n/n sprawie twierdził, że nawet jeśli przyjąć, że dokumenty wystawione przez W. M. (1) są sfałszowane, to i tak spełniał przesłanki do przeliczenia renty w 2013 r., a następnie do przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury w 2017 r. Wersja powoda nie wytrzymuje jednak konfrontacji z dostępnym materiałem dowodowym, jaki został zebrany w n/n sprawie.

Dla sprawy przede wszystkim istotne jest to, że nie ma żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających okres zatrudnienia od (...) r. do (...) r. w przyzakładowej szkole przy R. jako ucznia pobierającego w tym zakładzie pracy praktyczną naukę zawodu, ani dokumentów potwierdzających zatrudnienie w okresie od (...) r. do (...) r. w firmie (...), gdy wnioskodawca przebywał już na rencie od 1996 r., a które pochodziłyby z ww. okresów zatrudnienia powoda w R.. Powód nie ma świadectw pracy wystawionych przez istniejący jeszcze wówczas zakład pracy R., bezpośrednio po zakończeniu ww. okresów zatrudnienia, ani nie ma też oryginalnej dokumentacji z tych okresów w postaci teczki osobowej i dokumentacji płacowej wnioskodawcy. Powód nie ma żadnych innych, obiektywnie wiarygodnych oryginalnych, dokumentów z ww. okresów, ani też nie wskazał, gdzie mogłyby się one znajdować. Powód zeznał przy tym, że nie wie czy podpisywał jakąkolwiek umowę o naukę zawodu z zakładem pracy R., ani też nie wie w jakich godzinach odbywały się zajęcia teoretyczne w tej szkole, jak również nie wie ile razy w tygodniu były zajęcia praktyczne oraz nie wie jak konkretnie wyglądała praktyczna nauka zawodu na zajęciach w przyzakładowej szkole przy R., a ponadto nie wie, czy otrzymywał jakieś wynagrodzenie w tym czasie.

Ustalono w toku n/n postępowania, że dokumentacja osobowa z firmy (...) nie została przekazana do żadnego archiwum.

Ponadto ustalono, że wśród zabezpieczonych teczek osobowych pracowników R. z okręgu (...) przez Komendę Miejską Policji w S., a następnie przekazanych przez ww. K. do ZUS - nie było teczki ubezpieczonego.

Powód – mając zapewnioną fachową pomoc prawną w osobie pełnomocnika z urzędu – nie wskazał żadnych innych archiwów, do których mógłby zwrócić się Sąd o oryginalną dokumentację pracowniczą skarżącego z okresu zatrudnienia w firmie (...), poza archiwum, do którego już Sąd wystąpił w toku n/n postępowania, ani też nie przedstawił żadnych innych obiektywnie wiarygodnych dokumentów pochodzących z dwóch zakwestionowanych przez ZUS okresów zatrudnienia w R. od (...) r. do (...) r. oraz od (...) r. do (...) r., które potwierdzałyby jego wersję, że pracował w tych okresach odpowiednio w pierwszym jako uczeń przyzakładowej szkoły w ramach praktycznej nauce zawodu w R., a w drugim, że pracował jako malarz minią w R., gdy był już na rencie z tytułu niezdolności do pracy od (...) r. Strona odwołująca nie zaoferowała także zeznań świadków, którzy potwierdziliby, że powód był uczniem przyzakładowej szkoły przy firmie (...) w spornym okresie i świadków, którzy potwierdziliby, że pracował od (...) r. do (...) r. w firmie (...), gdy miał przyznane od 1996 r. prawo do renty. Wobec braku wiarygodnych dowodów w tym przedmiocie – twierdzenia wnioskodawcy pozostały nieudowodnione. Co istotne, jak zeznała w postępowaniu karnym W. M., wydawała ona dokumenty byłym pracownikom R. nie tylko w oparciu o dokumentację pracowniczą, ale gdy tej dokumentacji nie było, albo była szczątkowa również w oparciu o twierdzenia pracowników, co jest niedopuszczalne. Niewątpliwie zaś wnioskodawcy dokumentacja pracownicza nie zachowała się.

Odliczenie ww. okresów ze stażu ubezpieczeniowego powoda przez ZUS skutkowało tym, że na dzień 1.01.1999 r. wnioskodawca nie miał ubezpieczeniowego stażu co najmniej 25 lat warunkującego możliwość przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury i w świetle dostępnych w sprawie dowodów nie wykazał tej przesłanki, zdaniem Sądu, w postępowaniu dowodowym w n/n sprawie.

Jedynymi niekwestionowanymi dowodami na zatrudnienie wnioskodawcy w firmie (...) są świadectwa pracy z (...) r. i z (...) r. wystawione jeszcze przez istniejącą wtedy firmę (...) oraz wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej /k. 25-35/. Ten potwierdzony ww. dokumentami okres zatrudnienia w R. od (...) r. do (...) r. (20 lat, 6 miesięcy, 2 dni) został wnioskodawcy zaliczony przez ZUS jako bezsporny staż ubezpieczeniowy i co do niego nie ma sporu między stronami.

Razem z okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od (...) r. do (...) r. (2 lat, 2 dni), tj. po ukończeniu 16 roku życia, który też był zaliczony przez ZUS do stażu ubezpieczeniowego /patrz decyzja k. 23 akt emerytalnych/- daje to łączny niesporny staż ubezpieczeniowy ustalony na 1.01.1999 r. w ilości 22 lat, 6 miesięcy, 4 dni.

Co zaś tyczy tego, że ubezpieczony wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od (...) r. do (...) r. to wskazać należy, że bezsporne jest, że wnioskodawca nie miał wtedy ukończonych 16 lat, bo wiek ten osiągnął dopiero (...) r., a zatem nie można tego okresu zaliczyć powodowi do stażu ubezpieczeniowego.

Sąd zważył też, że w legitymacji ubezpieczeniowej nie ma wpisów potwierdzających, że powód był zatrudniony w R. od (...) r. do (...) r. Powód nie ma świadectwa pracy wystawionego bezpośrednio po zakończeniu ww. okresu zatrudnienia przez istniejący jeszcze wówczas zakład pracy R. za ten okres. Jednocześnie Sąd zważył, że ubezpieczony miał natomiast wystawione w 2002 r. i w 2003 r. zaświadczenia RP przez firmę (...), w których potwierdzono wyłącznie zatrudnienie i wynagrodzenie za niesporny okres pracy w tej firmie w latach (...) i nie potwierdzono okresu zatrudnienia od (...) r. do (...) r. ani zarobków w tym okresie.

Co więcej, powód zeznał na rozprawie z 15.07.2025 r., że przeszedł na rentę od(...) r. oraz, że jak był rencie to zatrudnił się ponownie w R. i pracował wtedy na portierni, a nadto zeznał, że nie pamięta czy świadectwo pracy i świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych dotyczące okresu od (...) r. do (...) r. wystawione przez W. M. (1) (...) r. dotyczyły pracy na portierni /e-prot. z 15.07.2025 r.: 00:24:07/.

Tymczasem ww. świadectwo pracy i świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych dotyczące okresu od (...) r. do (...) r. wystawione z datą (...) r. przez W. M. (1) poświadczały nieprawdę, że powód pracował jako malarz minią w warunkach szczególnych – zaznaczyć należy też, że jest to okres, gdy odwołujący się przebywał już na rencie z tytułu niezdolności do pracy, zatem nie jest wiarygodne by pracował jako malarz minią, a dowodu na to, że w tym czasie pracował jako portier nie ma w aktach sprawy.

Powyższe świadczy zdaniem Sądu o tym, że w dniu 9.09.2013 r. odwołujący złożył razem wnioskiem o przeliczenie renty, świadectwo pracy z dnia (...) r., a także zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp7 z dnia (...) r., w których W. M. (1) w imieniu firmy (...) podała nieprawdę poświadczając, że powód był zatrudniony w firmie (...) SA od (...) r. do (...) r. jako malarz minią.

Nie ma żadnych wiarygodnych dowodów, że powód faktycznie od (...) r. do (...) r. pracował w R.. Przesłuchani w sprawie świadkowie zeznali jedynie co do niespornego okresu pracy w R.. Świadek E. Ł. (2) zeznawał, że pracował od (...) r. w R. i gdy rozpoczął pracę to powód już tam pracował oraz opisał na czym polegało wykonywanie przez skarżącego pracy malarza minią zanim powód zaczął pracować jako robotnik transportowy, przy czym świadek ten zeznał, że nie wie dokładnie w jakich latach powód był zatrudniony w firmie (...) /e-prot. z 22.04.2025 r.: 00;57:46/. Świadek J. C. zeznał zaś, że pracował w zakładzie pracy R. do (...)r. a zatem nie mógł mieć wiedzy o zatrudnieniu powoda od (...) r., bo już tam wtedy nie pracował, i również zeznał na czym polegała praca wnioskodawcy, jako malarza minią w niespornym okresie zatrudnienia w tym zakładzie pracy. Zeznania tych świadków nie mogą zatem stanowić podstawy do czynienia ustaleń co do pracy powoda od (...) r. w firmie (...).

Sam wnioskodawca zeznał zaś na rozprawie 15.07.2025 r., że gdy ponownie się zatrudnił po uzyskaniu renty z tytułu niezdolności do pracy w R. to pracował tam jako portier, a to - jak wskazano wyżej - stoi w opozycji do wystawionych (...) r. przez W. M. (1) świadectwa pracy, świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych i zaświadczenia (...) dotyczących okresu zatrudnienia od (...) r. do (...) r.

Nie ma też żadnych wiarygodnych dowodów na to, że powód był uczniem w przyzakładowej szkole przy R. w okresie od (...) r. do (...) r. i że w ramach tej nauki pracował w ramach przyuczenia praktycznego w firmie (...) na zasadach, które dawałyby podstawy do uwzględnienia tego zatrudnienia w stażu pracy.

Świadek J. C. potwierdził jedynie w swoich zeznaniach, że przy R. faktycznie istniała w badanym okresie przyzakładowa szkoła, w której uczniowie pobierali praktyczną naukę zawodu w R. i wyjaśnił w szczególności na czym te uczniowskie praktyki polegały i gdzie się odbywały.

Wnioskodawca nie przedłożył jednak żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że zawarł umowę o naukę zawodu w R. w tym okresie, ani nawet świadectwa szkolnego potwierdzającego, że w spornym okresie był faktycznie uczniem przyzakładowej szkoły przy firmie (...). Powód zeznał, że nie pamięta niczego z okresu tej nauki, ani ile razy w tygodniu odbywały się praktyczne zajęcia nauki zawodu, ani co konkretnie robił w ramach praktycznej nauki zawodu, ani czy otrzymywał za to wynagrodzenie. Nie zaoferował też dowodów np. w postaci zeznań świadków, którzy potwierdziliby, że w tym czasie był uczniem przyzakładowej szkoły przy R. i że uczestniczył oraz w jakim wymiarze w zajęciach praktycznych w R. i na czym te zajęcia praktyczne polegały, czy zawierano konkretne umowy z uczniami poniżej 16 roku życia. Nie potwierdzają okresu nauki w przyzakładowej szkole przy firmie (...) złożone do akt sprawy świadectwa szkolne przez stronę odwołującą, bo żadne z nich nie jest wystawione przez szkołę przyzakładową przy R.. Nie ma w aktach sprawy umowy o naukę zawodu przy R. dotyczącej nauki powoda w przyzakładowej szkole.

Analiza akt ZUS-owskich wykazała, że powód ani we wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy z(...)r., ani we wniosku o przeliczenie renty z (...) r., ani w pierwszym wniosku z 2017 r. o wcześniejszą emeryturę - nie podawał, że w okresie od (...) r. do (...) r. był uczniem przyzakładowej szkoły przy R., ale wprost wskazywał, że od (...) r. do (...) r. był przy rodzicach, co wskazuje na to, że w tym czasie nie pracował /tak podał w kwestionariuszu załączonym do wniosku o rentę z 1996 r. - wniosek k. 1 akt rentowych, kwestionariusz k. 4 akt rentowych/, a także podał w pierwszym wniosku z 2017 r. o wcześniejszą emeryturę, że pracował w gospodarstwie rolnym rodziców stale i w pełnym wymiarze w okresie od (...) r. do (...) r., na potwierdzenie czego załączył: zeznania 2 świadków na piśmie, własne oświadczenie oraz zaświadczenia z urzędu gminy na potwierdzenie powyższego /k. 5-6 akt emerytalnych/.

Wskazać też należy, że świadectwach pracy wystawionych przez R. z dnia (...) r. i z dnia (...) r. ww. firma nie potwierdziła, że powód był uczniem przyzakładowej szkoły przy R. i że pobierał wtedy praktyczną naukę zawodu w R. /k. 5-6 akt rentowych/.

Nie ma również w złożonej do akt legitymacji ubezpieczeniowej żadnych wpisów świadczących o tym, że powód był uczniem przyzakładowej szkoły przy R., - legitymacja ta zresztą została wydana dopiero 6.02.1976 r. /k. 25-35/.

Wreszcie należy podkreślić, że powód, tak samo jak oświadczał we wniosku o rentę z(...). i w pierwszym wniosku o wcześniejszą emeryturę z 2017 r., zeznał też wprost na rozprawie z dnia 22.04.2025 r. /k. 119/, gdy odpowiadał na pytanie Przewodniczącej składu sędziowskiego o sprecyzowanie „dokładne od kiedy w latach 70-tych pracował w R.”, bo zeznał wówczas: „pracowałem gdzieś od 1975 r.” /e-prot. z 22.04.2025 r. : 00:08:35, k. 119/, a po okazaniu mu kwestionariusza dotyczącego wniosku o rentę k. 4 akt rentowych zeznał: „Na tej karcie jest mój podpis. W latach 1972-1975 rzeczywiście pracowałem przy rodzicach. Ja pracowałem w rolnictwie. Nie pamiętam czy w tych latach pracowałem w R.” /e-prot. z 22.04.2025 r.: 00:13:04 – k. 119/.

Okres nauki w przyzakładowej szkole przy R. nie został zatem w ocenie Sądu udowodniony przez powoda w n/n procesie.

Dodać należy, że zakwestionowanie przez ZUS potwierdzających nieprawdę 3 świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych wystawionych przez W. M. (1) za okresy zatrudnienia w warunkach szczególnych w firmie (...) od (...) r. do (...) r. i od (...) r. do (...) r., a także od (...) r. do (...) r. oznaczało, że po wyłączeniu tych okresów ze stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, powód nie ma również na dzień 1.01.1999 r. co najmniej 15 lat żadnego stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.

Jednak dla sprawy kwestia czy powód wykonywał w niespornym okresie zatrudnienia w R. od (...) r. do (...) r. pracę w warunkach szczególnych przez co najmniej 15 lat - jest drugorzędna, bowiem powód przede wszystkim nie wykazał, na dzień 1.01.1999 r., stażu ubezpieczeniowego w ilości co najmniej 25 lat z wyżej omówionych przyczyn, a to wyklucza uznanie, że spełnił na dzień 1.01.1999 r. warunki z art. 184 ustawy emerytalnej do przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Nawet zatem przyjmując, na podstawie zeznań świadków i powoda, że w niespornym okresie zatrudnienia od (...) r. do (...) r. wnioskodawca wykazał, że co najmniej 15 lat wykonywał pracę w warunkach szczególnych – i tak nie miałoby to znaczenia, z uwagi na brak udowodnienia przez powoda przesłanki posiadania ogólnego stażu ubezpieczeniowego na dzień 1.01.1999 r. w ilości co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.

Końcowo w ramach oceny materiału dowodowego należy wspomnieć, że powód w samodzielnie złożonym w toku n/n postępowania piśmie procesowym z dnia(...) r. zakwestionował wyliczenie ZUS nienależnie pobranych świadczeń, przedstawiając własne wyliczenia, do których przyjął wypłacone mu w badanym okresie świadczenia w kwotach netto, zamiast brutto. Kwestia ta została jednak należycie wyjaśniona w piśmie procesowym ZUS z 10.02.2025 r. i ani powód, ani jego pełnomocnik z urzędu, w dalszym toku postępowania nie podtrzymywali ww. zastrzeżeń, co do wysokości wyliczonych kwot żądanych przez ZUS tytułem zwrotu nadpłaconych nienależnie świadczeń rentowych i nienależnie wypłaconych świadczeń tytułem wcześniejszej emerytury, zaś ze znajdującego się w aktach pisma ZUS z 10.02.2025 r. oraz z zestawienia nadpłaconych należności i wyliczonych odsetek zalegających za kartą od 82 do 84 akt emerytalnych wynika, że kwota nienależnie pobranych świadczeń, którą ZUS zobowiązał zwrócić odwołującemu w trzeciej zaskarżonej decyzji z (...) r. , jest pod względem rachunkowym prawidłowo wyliczona i prawidłowo też została wyliczona jedynie za okres trzech lat wstecz.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołania od wszystkich trzech zaskarżonych w n/n sprawie decyzji z dnia (...) r. okazały bezzasadne i podlegają w związku z tym oddaleniu.

Przypomnieć należy, że spór między stronami sprowadzał się do możliwości zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego powoda na dzień 1.01.1999 r. dwóch spornych okresów zatrudnienia w firmie (...), tj.:

1) okresu od (...) r. do (...) r. jako okresu nauki praktycznej zawodu w przyzakładowej szkole R. i jako okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców (o co wnosił pełnomocnik powoda na rozprawie z dnia 15.07.2025 r.) oraz

2) okresu od (...) r. do (...) r.,

których to okresów, zdaniem Sądu, wobec wyżej przedstawionych argumentów w ramach oceny materiału dowodowego, powód nie udowodnił.

Należy w tym miejscu podkreślić, że skoro wnioskodawca twierdzi, że faktycznie był od (...) r. do (...) r. zatrudniony jako uczeń w przyzakładowej szkole R. i że wykonywał w tym czasie pracę w ramach praktycznej nauki zawodu w firmie (...), a także twierdzi, że od (...) r. do (...) r. ponownie był zatrudniony w zakładzie pracy R., to winien te okoliczności wykazać, gdyż zgodnie z art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Artykuł 6 k.c. określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, przy czym sąd nie jest zobowiązany do zarządzania dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Nie ma też obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na tej stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2003 r., sygn. akt I ACa 1457/03, OSA 2005/3/12; wyrok SN z dnia 17 grudnia 1996 r., sygn. akt I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/poz. 76 wraz z glosa aprobującą A. Zielińskiego, Palestra 1998/1-2/204).Dodać należy, że powód miał zapewnioną w n/n sprawie profesjonalną pomoc prawną, albowiem miał pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, a zatem Sąd tym bardziej nie mógł zastępować strony powodowej w podejmowaniu właściwej inicjatywy dowodowej w udowadnianiu prawdziwości jej twierdzeń.

Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1631 ze zm.) w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli:

1) po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość;

2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;

3)dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

4)decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie;

5)decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;

6)przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.

Ust. 1b. z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 i 3 decyzja może zostać uchylona lub zmieniona również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a uchylenie lub zmiana decyzji są niezbędne do zapobieżenia poważnej szkodzie dla interesu publicznego.

Ust. 1c. z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 i 3 można uchylić lub zmienić decyzję także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego.

Ust. 1d. o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji, o której mowa w ust. 1, organ rentowy zawiadamia niezwłocznie osobę zainteresowaną.

Ust. 1e. uchylenie lub zmiana decyzji, o której mowa w ust. 1, nie może nastąpić, jeżeli od dnia jej wydania upłynął okres:

1) 10 lat - w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2-4;

2) 5 lat - w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1 i 5;

3) 3 lat - w przypadku określonym w ust. 1 pkt 6.

Ust. 1f. przepisu ust. 1e nie stosuje się, jeżeli:

1)w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji z przyczyn określonych w ust. 1 osoba zainteresowana nabędzie prawo do świadczenia lub świadczenie w wyższej wysokości;

2)uchyleniu lub zmianie podlega decyzja o ustaleniu kapitału początkowego, który nie został uwzględniony do obliczania wysokości emerytury ustalonej prawomocną decyzją.

Ust. 1g.organ rentowy odstępuje od uchylenia lub zmiany decyzji, z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 6, jeżeli uchylenie lub zmiana decyzji wiązałyby się z nadmiernym obciążeniem dla osoby zainteresowanej, ze względu na jej sytuację osobistą lub materialną, wiek, stan zdrowia lub inne szczególne okoliczności.

Ponieważ w sprawie ustalono, że wysokość renty powoda obliczonej decyzją z dnia 24.09.2013 r.. a następnie przyznanie powodowi od 2017 r. i obliczenie wcześniejszej emerytury na mocy decyzji z dnia (...) r. nastąpiło na podstawie przedłożenia w ZUS przez ubezpieczonego sfałszowanych dowodów, które wystawiła w dniu (...) r. W. M. (1) działając jako osoba upoważniona w imieniu firmy (...) SA tj. jako pełnomocnik likwidatora firmy (...), a jednocześnie n/n w sprawie powód nie udowodnił, że był zatrudniony w firmie (...) w spornych okresach od (...) r. do (...) r. oraz od (...) r. do (...) r.

- przeto Sąd w konsekwencji stwierdził, że ZUS na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej:

1/prawidłowo zaskarżoną decyzją z dnia (...) r. uchylił decyzję z dnia (...) r. i decyzję z dnia (...) r. o przyznaniu emerytury J. Ś. (1) wydaną w wyniku rozpoznania wniosku ubezpieczonego z dnia(...) r. i po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawie art. 184 ww. ustawy emerytalnej, odmówił J. Ś. (1) prawa do wcześniejszej emerytury, gdyż prawidłowo nie uwzględniono do stażu ubezpieczeniowego okresów zatrudnienia w firmie (...) od (...) r. do (...) r. oraz od (...) r. do (...) r., przez co ubezpieczony nie wykazał zgodnie z art. 184 ustawy emerytalnej przesłanki posiadania na dzień 1.01.1999 r. stażu ubezpieczeniowego w ilości co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych,

a także, że

2/prawidłowo decyzją z dnia (...) r. ZUS na nowo z urzędu ustalił od (...) r. wysokość świadczenia rentowego z pominięciem nieudowodnionego przez powoda okresu zatrudnienia od (...) r. do (...) r. w firmie (...) w związku z uchyleniem decyzji o przyznaniu ubezpieczonemu emerytury wcześniejszej i wznowieniem prawa ubezpieczonego do renty z tytułu niezdolności do pracy od (...) r. do (...) r.

W przypadku decyzji z (...) r. uchylającej uprzednio wydane decyzje o przyznaniu emerytury wcześniejszej powodowi od (...) r. należy wskazać, że zgodnie z art. 184 ustawy emerytalnej:

- Ust. 1. ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

- Ust. 2. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

- Ust. 3. Przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonego, który złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa, składki na ubezpieczenie emerytalne, zaewidencjonowane na jego koncie w Zakładzie, zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22, stanowiącym stosunek pełnej wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne do wysokości zaewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego w Zakładzie.

Z całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz jego analizy przeprowadzonej przez Sąd w ramach oceny dowodów we wcześniejszej części uzasadnienia, której nie ma potrzeby obecnie ponownie przytaczania, wynika, że ubezpieczony przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych posłużył się sfałszowanymi świadectwami pracy z (...) r. wystawionymi przez W. M. (1) w imieniu firmy (...) za okres od (...) r. do (...) r. oraz od (...) r. do (...) r., a w toku n/n postępowania nie udowodnił, że wykonywał pracę w firmie (...) w tych okresach, jako uczeń przyzakładowej szkoły przy R. od (...) r. do (...) r. ani też, że był ponownie zatrudniony w firmie (...) w okresie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy przyznanej od 1996 r. w drugim spornym okresie od (...) r. do (...) r. W konsekwencji należy zatem stwierdzić, że powód nie wykazał w toku n/n procesu, że zgodnie z art. 184 ust.1 ustawy emerytalnej spełnia przesłankę posiadania na dzień 1.01.1999 r. stażu ubezpieczeniowego w ilości co najmniej 25 lat zgodnie art. 27 ustawy emerytalnej, co oznacza, że ZUS w decyzji z (...) r. prawidłowo odmówił skarżącemu prawa do wcześniejszej emerytury i że nie ma podstaw do zmiany tej decyzji przez Sąd w n/n sprawie.

Sąd zważył też, że okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od (...) r. do (...) r. nie mógł być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego, gdyż powód nie miał w tym czasie ukończonych 16 lat.

Zgodnie z art. 10 ustawy emerytalnej, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:

1)okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,

2)przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,

3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,

jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.

Artykuł 10 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej jest samodzielną normą prawną, która umożliwia uzupełnienie pracowniczego stażu emerytalnego okresem pracy w gospodarstwie rolnym przez osobę, która ukończyła16 rok życia.

Tym samym wobec treści art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej ww. sporny okres od (...) r. do (...) r., o zaliczenie którego wnosił pełnomocnik powoda, nie mógł być uwzględniony do stażu ubezpieczeniowego odwołującego przy ustalaniu jego prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej.

Powód w świetle złożonych wraz z wnioskiem z dnia 2.10.2017 r. należycie natomiast wykazał zdaniem Sądu, że po ukończeniu 16 lat wykonywał stale pracę w gospodarstwie rolnym rodziców od (...) r. do (...) r., albowiem przedłożył potwierdzające tę okoliczność: 1) zeznania świadków z 16.10.2012 r. T. T. i J. Ś. (2), którzy potwierdzili, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracował w gospodarstwie rodziców w ww. przy produkcji roślinnej i zwierzęcej, 2) oświadczenie własne z 16.10.2012 r., w którym podał, że pracował w gospodarstwie rodziców w ww. okresie w pełnym wymiarze czasu pracy przy produkcji roślinnej i zwierzęcej oraz że była to praca stała, 3) zaświadczenie z Urzędu Gminy G. z 16.10.2012 r., a nadto ubezpieczony 4) złożył w dniu 1.10.2017r. pisemne oświadczenie, że w czasie pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia nie uczęszczał do szkoły. Wskazać jednak należy, że okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu przez powoda 16 lat czyli od (...) r. do (...) r. został wnioskodawcy zaliczony do stażu ubezpieczeniowego przez ZUS, co wynika z decyzji (...).10.2017 r. /k. 23 akt emerytalnych/, ale zaliczenie tego okresu nie dało łącznie na dzień 1.01.1999 r. stażu ubezpieczeniowego w ilości co najmniej 25 lat razem z niespornym okresem zatrudnienia w firmie (...) od (...) r. do (...) r., którego ZUS nie kwestionował.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przeprowadzonej we wcześniejszej części uzasadnienia oceny tych dowodów, wynika zdaniem Sądu, że ZUS prawidłowo również w drugiej zaskarżonej decyzji z (...) r. z urzędu ponownie ustalił dla ubezpieczonego właściwą wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy z uwagi na wznowienie wypłaty tejże renty wobec uchylenia decyzji przyznającej odwołującemu prawo emerytury wcześniejszej od (...) r. bo słusznie pominął okres zatrudnienia w firmie (...) od (...) r. do (...) r.

Powód składając w 9.09.2013 r. wniosek o przeliczenie renty posłużył się sfałszowanym świadectwem pracy z (...) r. dotyczącym okresu zatrudnienia od (...) r. do (...) r. w firmie (...) oraz sfałszowanym zaświadczeniem Rp z (...) r. o zatrudnieniu w tym czasie w firmie (...), a w n/n postępowaniu nie udowodnił, że w okresie od (...) r. do (...) r. faktycznie był zatrudniony w firmie (...), czyli w czasie, gdy pobierał od 1996 r. rentę. Składając ww. sfałszowane dokumenty powód doprowadził w sposób nieuprawniony do przeliczenia przez ZUS jego renty i w efekcie następnie pobierał to świadczenie do czasu przyznania mu wcześniejszej emerytury w zawyżonej wysokości.

Zgodnie z art. 111 ust 1 ustawy emerytalnej, wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:

1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,

2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,

3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty

- a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.

Powód nie wykazał, że w rzeczywistości w 2013 r. spełniał warunek posiadania stażu 20 lat, ani też nie udowodnił tego w n/n postępowaniu, co było warunkiem dokonania przeliczenia w 2013 r. wysokości jego renty zgodnie z art. 111 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, a wcześniej odwołujący nie udowodnił takiego okresu ubezpieczenia.

Z tych też względów ponowne przeliczenie świadczenia rentowego wnioskodawcy z urzędu zaskarżoną decyzją, w związku ze wznowieniem wypłaty tego świadczenia wobec uchylenia decyzji przyznającej wnioskodawcy prawo do emerytury wcześniejszej, z uwzględnieniem tych okoliczności wpływających na wysokość świadczenia, czyli z pominięciem okresu zatrudnienia w R. od (...) r. do (...) r. - było prawidłowo dokonane przez pozwanego na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, albowiem przeliczona wysokość renty skarżącego w 2013 r. przy uwzględnieniu ww. okresu zatrudnienia w nieuprawniony sposób zawyżała należne powodowi świadczenie rentowe.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że ZUS prawidłowo także wydał trzecią zaskarżoną decyzję z (...) r., mocą której zobowiązał wnioskodawcę do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za 3 lata wstecz, tj. za okres od (...) r. do (...) r. Pozwany prawidłowo też odstąpił od zobowiązania powoda do zwrotu nienależnego świadczenia za okres powyżej 3 lat wstecz w kwocie (...) zł.

Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 138 ust. 1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.

W art. 138 ust. 2. pkt 2 ustawy emerytalnej postanowiono, że za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.

Zgodnie zaś z ust. 4 art. 138 ustawy emerytalnej, nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem ust. 5.

Nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy emerytalnej to świadczenie, które zostało wypłacone wskutek sfałszowania dokumentów lub innych środków dowodów lub innego świadomego wprowadzenia organu rentowego w błąd (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2022 r. III USKP 117/21 OSNP 2023/3/33)

Wskazać należy, że wypełnienie dyspozycji art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy emerytalnej, nie jest w żaden sposób uzależnione od jakiegokolwiek pouczenia ubezpieczonego, lecz jedynie od świadomego wprowadzenia przez ubezpieczonego organu rentowego w błąd, co do okoliczności mających znaczenie dla przyznania owego świadczenia lub dla ustalenia jego wysokości (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 września 2012 r., III AUa 1561/12, Legalis).

Przepis art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy emerytalnej jednoznacznie przy tym wskazuje, że sytuacja w nim opisana musi mieć charakter umyślnego działania (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 13 lutego 2020 r. III AUa 605/19 LEX nr 3158132).

Z taką właśnie sytuacją, w ocenie Sądu, mamy do czynienia w przypadku działania odwołującego się na gruncie niniejszej sprawy. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego wnioskodawca w celu przeliczenia w 2013 r. jego renty posłużył się w ZUS sfałszowanym świadectwem pracy i zaświadczeniem Rp 7 z (...) r. wystawionymi przez W. M. (1) w imieniu firmy (...). Następnie powód składając oba wnioski o wcześniejszą emeryturę w 2017 r. posłużył także sfałszowanymi świadectwami pracy, świadectwami wykonywania pracy w warunkach szczególnych i zaświadczeniem Rp z (...) r. wystawionymi przez W. M. (1) w imieniu firmy (...). Jak już wskazano we wcześniejszej części rozważań powód w toku n/n procesu nie wykazał, że rzeczywiście był zatrudniony w firmie (...) od (...) r. do (...) r. oraz od (...) r. do (...) r. Doprowadził zatem za pomocą sfałszowanych ww. dokumentów zawierających nieprawdziwe dane do nieuprawnionego przeliczenia jego renty w 2013 r. i w efekcie do wypłaty tego świadczenia w zawyżonej wysokości, a następnie doprowadził do nieuprawnionego przyznania mu od 2017 r. wcześniejszej emerytury i do nienależnego wypłacania mu tego świadczenia emerytalnego.

Nienależnie pobrana emerytura przez powoda za okres od (...) r. do (...) r. wynosi (...) zł, a nienależnie pobrane w(...) r. dodatkowe pieniężne świadczenia roczne wynosi (...) zł, co łącznie stanowi kwotę (...) zł i co zostało poprawnie wyliczone przez ZUS przy przyjęciu, że powód pobierał nienależnie wcześniejszą emeryturę w kwotach brutto: od (...) r. do 02/2020 r. po (...) zł, od (...) r. do (...) r. po (...) zł, od (...) r. do (...) r. po (...) zł, od (...) r. do(...) r. po (...) zł, w(...)r. (...) zł, w (...) r. i (...) r. po (...) zł.

Zakład prawidłowo ustalił także, że kwota wznowionej renty z tytułu niezdolności do pracy za okres od (...) r. do (...) r. wynosi (...) zł, a w tym: od (...) r. do (...)r. po(...) zł, od (...) r. do (...) r. po (...) zł, od (...) r. do(...) r. po(...)zł.

Sąd zważył, że ZUS poprawnie wyliczył pod względem rachunkowym świadczenie nienależne pobrane w okresie od (...) r. do (...) r. w kwocie (...) zł w następujący sposób: nienależnie pobrana emerytura oraz dodatkowe roczne świadczenia pieniężne w kwocie(...)zł minus wznowiona w tym okresie renta z tytułu niezdolności do pracy w kwocie (...) zł ((...) zł) oraz naliczone odsetki w kwocie (...) zł. Łączna kwota do zwrotu wynosi zatem (...) zł i takiej też kwoty dotyczy trzecia zaskarżona decyzja z (...) r. zobowiązująca powoda do jej zwrotu.

Strona odwołująca, jak już zaznaczono w ramach oceny materiału dowodowego nie podważyła poprawności rachunkowych wyliczeń pozwanego po wyjaśnieniu przez ZUS w piśmie procesowym z 10.02.2025 r., że zwrotowi jako nienależnie pobranego świadczenia podlegają kwoty brutto, a nie netto. Odsetki i ich wysokość nie były przez stronę powodową kwestionowane w n/n sprawie, zatem jest to kwestia niesporna.

Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy, na postawie art. 477

14 §1 k.p.c., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, w którym oddalił odwołania od wszystkich trzech zaskarżonych w n/n postępowaniu decyzji z dnia (...) r., jako bezzasadne.

W punkcie 2 sentencji wyroku, Sąd Okręgowy przyznał i nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa Kasy Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz adw. M. Ł. tytułem wynagrodzenia pełnomocnika za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu ubezpieczonemu w kwocie 1328,40 zł (3x360 zł x 123%), uwzględniającą kwotę podatku VAT, na podstawie §4 ust. 3 w związku z § 8 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1950).