Ponowne rozpoznanie

Ponowne rozpoznanie oznacza ponowne zajęcie się sprawą przez właściwy organ lub sąd po uchyleniu, zmianie albo zakwestionowaniu wcześniejszego rozstrzygnięcia, a także po wystąpieniu okoliczności uzasadniających ponowne zbadanie wniosku lub odwołania. Nie jest to jedna, odrębna instytucja prawna o jednolitych skutkach. Znaczenie tego terminu zależy od rodzaju postępowania i przepisu, w którym został użyty.

W postępowaniu sądowym ponowne rozpoznanie najczęściej następuje po uchyleniu orzeczenia przez sąd odwoławczy i przekazaniu sprawy sądowi niższej instancji. Sąd rozpoznaje wówczas sprawę ponownie, z uwzględnieniem zakresu uchylenia oraz wskazań wynikających z rozstrzygnięcia odwoławczego. Może być zobowiązany do uzupełnienia postępowania dowodowego, ponownej oceny materiału sprawy i wydania nowego orzeczenia. W postępowaniu cywilnym ponowne rozpoznanie może również nastąpić wskutek uwzględnienia skargi o wznowienie. W takim przypadku sprawa jest rozpoznawana na nowo w granicach podstawy wznowienia, a wynik może obejmować między innymi oddalenie skargi, zmianę lub uchylenie wcześniejszego orzeczenia, odrzucenie pozwu albo umorzenie postępowania.

W postępowaniu karnym ponowne rozpoznanie może być następstwem uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy. Niekiedy konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych lub przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia na zasadach właściwych dla postępowania przygotowawczego. Przepisy określają także, w jakich warunkach po ponownym rozpoznaniu może zostać wydane surowsze orzeczenie.

Termin występuje również poza postępowaniem sądowym, na przykład przy ponownym rozpatrzeniu wniosku przez organ albo przy ponownej ocenie wyniku lub odwołania w postępowaniu dotyczącym wykonywania zawodu. Jego praktyczne znaczenie polega na tym, że wcześniejsze rozstrzygnięcie nie kończy definitywnie sprawy, a właściwy organ musi ponownie ocenić ją w zakresie wyznaczonym przez przepisy i przyczynę ponownego rozpoznania.